Το πνεύμα του Μεσαίωνα κατακλύζει τη σύγχρονη πολιτιστική επικαιρότητα, καθώς στοιχεία της μεσαιωνικής αισθητικής εμφανίζονται παντού, από τις πασαρέλες υψηλής μόδας μέχρι τα βιντεοκλίπ pop σταρ. Αυτή η τάση, γνωστή ως «medievalcore», δεν περιορίζεται μόνο στην εμφάνιση, αλλά επεκτείνεται και σε καλλιτεχνικές εκδηλώσεις που αντλούν έμπνευση από την ιστορία, προσδίδοντας συχνά μια σύγχρονη και ανατρεπτική διάσταση.
Ο Μεσαίωνας στην καθημερινότητα και την ποπ κουλτούρα
Μια σύγχρονη εκδοχή μεσαιωνικού θεάματος έλαβε χώρα στο ανατολικό Λονδίνο, όπου δύο άνδρες μονομάχησαν πάνω σε ποδήλατα, χρησιμοποιώντας πλαστικούς σωλήνες PVC, θυμίζοντας τους ιππότες που μονομαχούσαν με κοντάρια. Αυτό το γεγονός αποτελεί ένα μόνο παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο το πνεύμα του Μεσαίωνα διαπερνά την πολιτιστική επικαιρότητα. Παράλληλα, ο Αυστραλός ποπ σταρ Troye Sivan εμφανίζεται ως μεσαιωνικός ιππότης στο βιντεοκλίπ του τελευταίου του τραγουδιού, Party, όπου μάλιστα παρουσιάζεται ως νικητής μιας μάχης.
Από σταρ της ποπ που φορούν μεταλλικά πλέγματα μέχρι τις πασαρέλες υψηλής μόδας, η επιρροή του Μεσαίωνα είναι εμφανής. Η αισθητική του «medievalcore» έχει αγκαλιαστεί από μεγάλους οίκους μόδας όπως οι Givenchy, Louis Vuitton και Max Mara, οι οποίοι έχουν ενσωματώσει στις συλλογές τους καλύμματα κεφαλής και ενδύματα από μεταλλικό πλέγμα, εμπνευσμένα από την εποχή.
Τέχνη και κινηματογράφος με μεσαιωνική έμπνευση
Στο πλαίσιο της διεθνούς έκθεσης σύγχρονης τέχνης Frieze, ο καλλιτέχνης Corbin Shaw διοργάνωσε μια εκδήλωση με τίτλο «Γιορτή των Τρελών». Η εκδήλωση αυτή παρουσιάστηκε ως ένα «αντι-Frieze» σόου και εμπνεύστηκε από μια μεσαιωνική γιορτή, κατά την οποία, όπως δήλωσε ο Shaw στο περιοδικό GQ, «η τάξη των χωρικών μπορούσε να προσβάλλει τους πλούσιους». Αυτή η προσέγγιση αναδεικνύει μια αντιεξουσιαστική διάσταση που συνδέεται με την αναβίωση του Μεσαίωνα.
Ο κινηματογράφος επίσης στρέφεται προς τη μεσαιωνική περίοδο. Στη νέα ταινία The Uprising, ο ηθοποιός Andrew Garfield ηγείται ενός εξεγερμένου πλήθους, στη νέα κινηματογραφική μεταφορά της Εξέγερσης των Χωρικών από τον σκηνοθέτη Paul Greengrass. Αυτό το έργο, μαζί με άλλες καλλιτεχνικές εκφράσεις, υπογραμμίζει το ενδιαφέρον για ιστορικά γεγονότα με κοινωνικές προεκτάσεις.
Η αντιεξουσιαστική διάσταση και οι ιστορικές αναφορές
Η σύνδεση του σύγχρονου «medievalcore» με την αντιεξουσιαστική διάσταση είναι εμφανής σε διάφορες εκφάνσεις. Η «Γιορτή των Τρελών» του Corbin Shaw, με την αναφορά στην προσβολή των πλουσίων από τους χωρικούς, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Παράλληλα, η συλλογικότητα Sports Banger, γνωστή για τα δυναμικά πολιτικά της μπλουζάκια, κυκλοφορεί σχέδια με το σύνθημα: «Εξέγερση των Χωρικών, 1381. Ας ολοκληρώσουμε τη δουλειά». Αυτό το σύνθημα παραπέμπει ευθέως σε ένα ιστορικό γεγονός με έντονο κοινωνικό και πολιτικό χαρακτήρα, υποδηλώνοντας μια σύγχρονη ανάγνωση των μεσαιωνικών αγώνων.
Ο Simon Trafford, λέκτορας μεσαιωνικής ιστορίας στο Ινστιτούτο Ιστορικής Έρευνας του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, εξηγεί ότι ο Μεσαίωνας «βρίσκεται πάντα εκεί». Το ζήτημα, όπως αναφέρει, είναι περισσότερο «ποιο συγκεκριμένο κομμάτι του επιλέγουμε να δανειστούμε κάθε φορά». Αυτή η δήλωση υπογραμμίζει την ευελιξία με την οποία η σύγχρονη κουλτούρα αντλεί έμπνευση από το παρελθόν.
Γιατί ο Μεσαίωνας γοητεύει τη νεανική κουλτούρα
Η Marion Turner, καθηγήτρια Αγγλικής Λογοτεχνίας και Γλώσσας στο Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, αναφέρει ότι μέρος του τρόπου με τον οποίο οι σύγχρονοι καλλιτέχνες και σχεδιαστές μόδας αξιοποιούν τον Μεσαίωνα έχει να κάνει με τη χαρά και την παιχνιδιάρικη διάθεση. Όπως διευκρινίζει, οι δημιουργοί δεν ισχυρίζονται ότι «αυτός ήταν πραγματικά ο μεσαιωνικός κόσμος», υποδεικνύοντας μια πιο ελεύθερη και καλλιτεχνική προσέγγιση.
Η Bridget Dalton, σημειολόγος και αναλύτρια πολιτισμού στην εταιρεία Truth Consulting, επισημαίνει ότι αυτή η τάση είναι «διασκεδαστική». Προσθέτει ότι μπορεί να είναι «κιτς και θεατρική», καθώς και «αρρενωπή, αλλά και σέξι». Αυτές οι περιγραφές αναδεικνύουν την πολλαπλή ελκυστικότητα του «medievalcore» για το σύγχρονο κοινό, το οποίο βρίσκει σε αυτό στοιχεία ψυχαγωγίας, αισθητικής και έκφρασης.
Με πληροφορίες από: Topontiki