Ένα νέο βιβλίο-παραμύθι, με τίτλο «Ο Δομήνικος από την Κρήτη», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις 24 Γράμματα. Η συγγραφέας Δανάη Μπασαντή παρουσιάζει μέσα από τις σελίδες του τα νεανικά χρόνια του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, γνωστού ως Ελ Γκρέκο, στην πόλη του Χάνδακα, το σημερινό Ηράκλειο της Κρήτης. Το έργο απευθύνεται τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες, προσφέροντας μια διαφορετική προσέγγιση στη ζωή και την καλλιτεχνική πορεία του μεγάλου ζωγράφου.
Τα νεανικά χρόνια του Δομήνικου στην Κρήτη
Το παραμύθι της Δανάης Μπασαντή ξετυλίγει την ιστορία του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου μέσα από τη διαλεκτική αλληλεπίδραση δύο διαφορετικών ηλικιακά «ηρώων»: ενός παππού, του Θεόφιλου, και του εγγονού του, Σήφη. Μέσα από τις συζητήσεις τους, οι αναγνώστες παρακολουθούν τους σταθμούς της μόρφωσης και της καλλιτεχνικής διαδρομής του Δομήνικου στο Κρητικό Εργαστήριο.
Κατά τη διάρκεια αυτής της πορείας, το βιβλίο μας φέρνει σε επαφή με επιφανείς ζωγράφους της Κρητικής Σχολής. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο Γεώργιος Κλόντζας και ο Μιχαήλ Δαμασκηνός, οι οποίοι διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην εκπαίδευση του νεαρού Δομήνικου και στη διαμόρφωση του καλλιτεχνικού του ύφους. Η αφήγηση εστιάζει στην περίοδο που ο Θεοτοκόπουλος βρισκόταν στην Κρήτη, πριν από τη μετέπειτα διεθνή του αναγνώριση.
Η Κρητική Σχολή και οι επιρροές της
Η Κρητική Σχολή Ζωγραφικής, ένα καλλιτεχνικό ρεύμα που αναπτύχθηκε στην Κρήτη κατά την περίοδο της βενετικής κατοχής, αποτέλεσε το πρώτο πεδίο δημιουργίας για τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο μετέπειτα Ελ Γκρέκο είχε την ευκαιρία να εξοικειωθεί με δύο διαφορετικές ζωγραφικές «σχολές» που συνυπήρχαν και αλληλεπιδρούσαν: τη Βυζαντινή Τέχνη και τη Δυτική, Αναγεννησιακή Τέχνη.
Αυτή η διπλή επιρροή υπήρξε καθοριστική για την καλλιτεχνική του εξέλιξη, καθώς του προσέφερε μια μοναδική βάση πάνω στην οποία έχτισε το προσωπικό του ύφος. Η Δανάη Μπασαντή αναδεικνύει μέσα από το βιβλίο της πώς αυτές οι πρώτες καλλιτεχνικές εμπειρίες στην Κρήτη επηρέασαν τον Δομήνικο και τον οδήγησαν να συνθέσει στοιχεία από διαφορετικές παραδόσεις.
Σημαντικά έργα από την πρώιμη περίοδο
Η συγγραφέας Δανάη Μπασαντή επιλέγει να αναδείξει ορισμένα από τα σημαντικά έργα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου που ανήκουν στην περίοδο της Κρητικής Σχολής Ζωγραφικής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται «Η Προσκύνηση των Μάγων», ένα έργο που σήμερα εκτίθεται στο Μουσείο Μπενάκη στην Αθήνα, προσφέροντας στο κοινό μια ματιά στην πρώιμη δημιουργική του φάση.
Ένα άλλο έργο που αναφέρεται είναι η εικόνα της «Κοίμησης της Θεοτόκου». Αυτή η εικόνα βρίσκεται στην Παναγία των Ψαριανών, στην Ερμούπολη της Σύρου, και ανακαλύφθηκε πριν από μερικά χρόνια, προσθέτοντας ένα σημαντικό κομμάτι στο παζλ της καλλιτεχνικής κληρονομιάς του Θεοτοκόπουλου από την κρητική του περίοδο.
Το όραμα της συγγραφέως για την τέχνη
Η ίδια η Δανάη Μπασαντή δηλώνει ότι το βιβλίο «Ο Δομήνικος από την Κρήτη» γράφτηκε με πολύ μεράκι και αγάπη για την Τέχνη, την Αρχαιολογία και την Ιστορία. Ο πρωταρχικός της στόχος είναι να φέρει μικρούς και μεγάλους αναγνώστες πιο κοντά στην ελληνική τέχνη, προσφέροντας τους μια ευχάριστη και εκπαιδευτική εμπειρία.
Για τη συγγραφέα, η τέχνη αποτελούσε ανέκαθεν ένα καταφύγιο. Την περιγράφει ως έναν κόσμο ασφάλειας, αλλά ταυτόχρονα και απελευθέρωσης, όπου μπορούσε να δραπετεύσει από τα προβλήματά της και να «πετάξει μακριά από κάθε τι δυσάρεστο και επώδυνο». Αυτή η προσωπική σχέση με την τέχνη αποτυπώνεται στο έργο της.
Η συγγραφέας και οι συνεργάτες της έκδοσης
Η Δανάη Α. Μπασαντή γεννήθηκε στην Αθήνα το 1993. Οι σπουδές της επικεντρώθηκαν στην Αρχαιολογία, με ειδίκευση στην Ιστορία της Τέχνης, στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει ήδη στο ενεργητικό της δημοσιεύσεις στο λογοτεχνικό περιοδικό «(δε)κατά» και έχει συμμετάσχει σε συλλογικά έργα, όπως το βιβλίο «Άνδρος 200 χρόνια» που εκδόθηκε το 2021 από τις εκδόσεις Νέα Διάσταση – Εν Άνδρω, καθώς και σε λεύκωμα της Ζωής Τηγανούρια με τίτλο «Η Μέρα του Ξεριζωμού» το 2022.
Εκτός από το συγγραφικό της έργο, η Δανάη Μπασαντή είναι μέλος της συντακτικής ομάδας της ιστοσελίδας Frapress και διατηρεί το προσωπικό της blog, skepsuto.blogspot.gr. Συνεργάζεται ως επίτιμο μέλος με το Λύκειο Ελληνίδων – παράρτημα Ραφήνας, ενώ προσφέρει τις υπηρεσίες της ως εθελόντρια και ερμηνεύτρια στο Ελληνικό Παιδικό Μουσείο. Την εικονογράφηση του παραμυθιού «Ο Δομήνικος από την Κρήτη» έχει αναλάβει η Κατερίνα Ζάκκα, γνωστή και ως ΙΤΖΙ, τελειόφοιτος της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας. Τον πρόλογο της έκδοσης υπογράφει η Αθηνά Σχινά, η οποία είναι έγκριτη τεχνοκριτικός και καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Με πληροφορίες από: Topontiki