Η Αθήνα έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σε μία από τις πιο αντιπροσωπευτικές πρωτεύουσες του γκράφιτι στον κόσμο, αποτελώντας πόλο έλξης για πολλούς καλλιτέχνες και μελετητές του φαινομένου. Η τέχνη του δρόμου, με τις διάφορες μορφές της, αναπνέει και γεννιέται στον δρόμο, επηρεάζοντας και μετασχηματίζοντας το αστικό περιβάλλον.
Οι φωνές των καλλιτεχνών: Ελευθερία και έκφραση στον δρόμο
Ο WD, γνωστός ως WildDrawing, ένας γκραφιτάς από το Μπαλί που ζει στην Ελλάδα, δηλώνει ότι «το γκράφιτι είναι μια μορφή ελεύθερης έκφρασης». Σύμφωνα με τον ίδιο, το street art ανθεί σε μέρη όπου ο λαός αποδέχεται αυτή τη μορφή έκφρασης, γεγονός που υπογραμμίζει την αλληλεπίδραση μεταξύ καλλιτέχνη και κοινού.
Από την πλευρά του, ο street artist Cacao Rocks, που ζωγραφίζει στο υπόγειο του Stigma Lab, εκφράζει την επιθυμία του να «πάρει πίσω αυτό που του ανήκει – τον δρόμο». Διευκρινίζει ωστόσο ότι «δεν θέλω να πάρω τίποτα πίσω από κανέναν, αυτοί τα παίρνουν από μας», υποδεικνύοντας μια διάσταση διεκδίκησης και αντίδρασης μέσω της τέχνης του.
Το γκράφιτι ως κοινωνικό και πολιτικό μήνυμα
Ο Θοδωρής, κάτοικος της οδού Καλλιδρομίου και ενεργός για τη γειτονιά του, αναφέρει ότι στα Εξάρχεια το γκράφιτι ανέκαθεν μετέφερε κοινωνικά μηνύματα, ενώ πλέον είναι ακόμη πιο πολιτικοποιημένο. Προσθέτει ότι «βγαίνουν ποιοτικά πράγματα, άλλα βγαίνουν και πνευματικά και καλλιτεχνικά σκουπίδια», χωρίς όμως να προσδιορίζει ο ίδιος τι θεωρεί σκουπίδι.
Ο Yiakou εξηγεί ότι «η street art είναι κατ’ ουσίαν μια ανοιχτή γκαλερί, η οποία δίνει το δικαίωμα στον κάθε άνθρωπο να αγαπήσει ελεύθερα την τέχνη και να επικοινωνήσει ανοιχτά και πνευματικά με τον καλλιτέχνη». Ισχυρίζεται ότι η δυναμική της τέχνης του δρόμου κρύβει μέσα της την ποιότητα της τέχνης του αιώνα. Κατά τον ίδιο, ο κάθε άνθρωπος, δημιουργός, λαός και τόπος αφουγκράζεται διαφορετικές σκέψεις και μηνύματα. Η ελληνική street art περιγράφεται ως μια πλούσια επικοινωνιακή τέχνη, η οποία ενωτικά θα μιλούσε με τις λέξεις ελευθερία, έρωτας και επικοινωνία.
Η Αθήνα ως παγκόσμια πρωτεύουσα του γκράφιτι
Ο Tarta Ross, επιμελητής της έκθεσης «40 Windoors to Αthένς», συνοψίζει τη φιλοσοφία της τέχνης του δρόμου, δηλώνοντας: «Δεν μπορώ να δω το γκράφιτι ως κάτι διακριτό από την Αθήνα. Χτυπάει στον ρυθμό της. Χτυπάει τον ρυθμό της». Επισημαίνει ότι η πόλη έχει αναδειχθεί σε μία από τις πρωτεύουσες του γκράφιτι στον κόσμο, προσελκύοντας πλήθος καλλιτεχνών και μελετητών του φαινομένου.
Ένα βασικό χαρακτηριστικό του γκράφιτι είναι ότι δεν πωλείται, σε αντίθεση με τα περισσότερα πράγματα στη χώρα. Αυτή η ίδια η διακίνηση και πρακτική το καθιστά εχθρό του περιορισμού, με πρωτοφανή για τα μέχρι τώρα δεδομένα της τέχνης. Εμπνέεται, αναπνέει και γεννιέται στον δρόμο. Όταν κορεστεί, οδηγεί τους δημιουργούς του σε νέα μονοπάτια, καθώς αναπόσπαστο κομμάτι της φιλοσοφίας του είναι η μόνιμη αναζήτηση του επόμενου βήματος.
Από τον δρόμο στην οθόνη και τις μουσειακές προτάσεις
Υπάρχει ένα αναμφισβήτητα πλούσιο υλικό από την τέχνη του δρόμου, το οποίο κατατίθεται ακόμη και σε ταινίες. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ταινία «Η τέχνη του δρόμου και τα Εξάρχεια», που αναδεικνύει τη δυναμική και την ιστορία της συγκεκριμένης μορφής έκφρασης στην περιοχή.
Παράλληλα, υπάρχουν και εισαγόμενες ιδέες που έρχονται για να αφομοιωθούν από την τρέχουσα δημιουργία και να καταλήξουν σε νέες προτάσεις. Με αφορμή την πρωτοβουλία για ένα μουσείο τέχνης γκράφιτι στο Βερολίνο, έχει αναπτυχθεί και στην Αθήνα μια ανάλογη πρωτοβουλία, σηματοδοτώντας ενδεχομένως μια νέα εποχή για την αναγνώριση και προβολή της street art σε θεσμικό επίπεδο.
Με πληροφορίες από: Topontiki