Ο Κώστας Χατζηχρήστος, ένας από τους κορυφαίους ηθοποιούς του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου, έζησε μια ζωή γεμάτη περιπέτειες και πάθη, ένα μέρος της οποίας αφηγήθηκε στην ηθοποιό και φίλη του, Σπεράντζα Βρανά. Μέσα από το βιβλίο «Ο οργασμός του μπράβο», ο Χατζηχρήστος περιέγραψε τη σκληρή εμπειρία του στη ναζιστική Γερμανία το 1942, όταν βρέθηκε κρατούμενος και χωρίστηκε από την πρώτη του σύζυγο, Νίτσα. Η περιπλάνησή του στη Γερμανία του Χίτλερ σημαδεύτηκε από αγωνία και την αναζήτηση της αγαπημένης του.
Η ζωή πριν την περιπέτεια και ο γάμος στη Θεσσαλονίκη
Ο Κώστας Χατζηχρήστος, του οποίου το έργο είναι γεμάτο θρυλικές ταινίες και παραστάσεις, γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη. Η ζωή του υπήρξε πολυτάραχη, γεμάτη περιπλανήσεις, φλογερούς έρωτες και μεγάλα πάθη, με τον ίδιο να ζει μια κινηματογραφική ζωή ως το 2001. Ο πόλεμος και η Κατοχή τον βρήκαν μικροπαντρεμένο με την πρώτη του γυναίκα, τη Νίτσα, μια όμορφη κοπέλα από τη Νάουσα, η οποία υπήρξε και ο πρώτος του έρωτας.
Η αφήγηση του Χατζηχρήστου, ένα κομμάτι της οποίας καταγράφεται στο δυσεύρετο πια βιβλίο της Σπεράντζας Βρανά, «Ο οργασμός του μπράβο», προσφέρει μια μοναδική μαρτυρία για τις δύσκολες συνθήκες της εποχής. Το 1942, εν μέσω της μεγάλης πείνας, το ζευγάρι αποφάσισε να φύγει για τη Γερμανία ως εργάτες, χωρίς να γνωρίζει τις δοκιμασίες που θα ακολουθούσαν.
Η σύλληψη και ο χωρισμός από τη Νίτσα
Η μετάβαση στη Γερμανία δεν εξελίχθηκε όπως την είχαν φανταστεί. Ο Χατζηχρήστος και η Νίτσα συνελήφθησαν, ο ίδιος κουρεύτηκε και στη συνέχεια χωρίστηκαν. Ο Κώστας Χατζηχρήστος στάλθηκε στο Έτζεσφιλντ, ενώ η Νίτσα στο Μπάντεν Μπάντεν. Εκεί, στο Έτζεσφιλντ, ο ηθοποιός άκουσε για πρώτη φορά τη λέξη «Λάγκερ Φύρερ», που σήμαινε αρχηγός του Λόχου.
Στο στρατόπεδο, βρέθηκαν περίπου 200 Έλληνες πατριώτες, οι οποίοι δεν είχαν καμία ευθύνη, καθώς είχαν μεταβεί στη Γερμανία με την πρόθεση να εργαστούν. Η σύγχυση προκλήθηκε κατά την αναχώρηση από την Ελλάδα, έξω από τη Βέροια, όπου ένα μπλοκάρισμα είχε ως αποτέλεσμα να μπουν στο ίδιο τρένο περίπου διακόσιοι κρατούμενοι, οι οποίοι είχαν αρπαχθεί με βία από τις γύρω περιοχές. Έτσι, όλοι μαζί βρέθηκαν κρατούμενοι, χωρίς ωστόσο να είναι «σφραγισμένοι», μια κατάσταση που θα σήμαινε αποστολή στο Νταχάου ή εκτέλεση.
Μαύρες μέρες και η ελπίδα της απόδρασης
Οι μέρες στο στρατόπεδο ήταν γεμάτες αγωνίες και φόβο. Οι κρατούμενοι δεν γνώριζαν τι τους επιφύλασσε το μέλλον, αν θα εκτελούνταν ή αν θα κατάφερναν να τη γλιτώσουν. Ο Κώστας Χατζηχρήστος θυμόταν ότι είχε μαζί του χιλιάδες δραχμές, χωρίς να είναι σίγουρος για την αξία τους εκεί. Απέναντι από το δικό τους τμήμα, υπήρχαν Γάλλοι αιχμάλωτοι, και μέσω των συρμάτων, έκαναν αγορές.
Ο ηθοποιός περιέγραψε πώς έδωσε ένα ποσό και πήρε δύο πάστες, λαμβάνοντας μάλιστα ρέστα σε μάρκα. Αυτό του έδωσε την αίσθηση ότι ήταν πλούσιος, καθώς είχε περίπου δέκα χιλιάδες ακόμα. Τότε άρχισε να κάνει σχέδια για να αποδράσει, με μοναδικό σκοπό να βρει τη Νίτσα και να μάθει πού την είχαν οδηγήσει.
Η απόδραση και η άρρωστη Νίτσα
Η ευκαιρία για απόδραση παρουσιάστηκε την πρώτη κιόλας Κυριακή. Ο Χατζηχρήστος, μαζί με άλλους πέντε ή έξι συγκρατούμενους, πήγαν στο Καθολικό εκκλησάκι όπου πήγαιναν και οι Γάλλοι αιχμάλωτοι. Εκεί, εκμεταλλευόμενος την περίσταση, κατάφερε να αποδράσει. Μετά από πολλές ταλαιπωρίες, κατάφερε να εντοπίσει τη Νίτσα.
Η συνάντηση όμως ήταν πικρή. Η Νίτσα του αφηγήθηκε τα δικά της βάσανα και, επιπλέον, ήταν άρρωστη, γεγονός που την καθιστούσε σε πολύ επικίνδυνη θέση. Οι Γερμανοί, μόλις αντιλαμβάνονταν ότι κάποιος ήταν άρρωστος, του έδιναν ένα χαρτί που έγραφε «Κρανκ», δηλαδή άρρωστος. Στην περίπτωση της Νίτσας, το χαρτί έγραφε «φουλ Κρανκ», υποδηλώνοντας σοβαρή ασθένεια, και αμέσως την πήραν μακριά.
Με πληροφορίες από Gazzetta
Φωτογραφία: Gazzetta