Κόσμος

Η Ευρώπη φοβάται διμερή συνεννόηση Τραμπ – Πούτιν για την Ουκρανία

Newsroom
18-11-26

Έντονη δυσπιστία και ανησυχία επικρατεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναφορικά με τις πραγματικές προθέσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς και για το ενδεχόμενο μιας διμερούς συνεννόησης μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρώσου προέδρου. Η Ευρώπη προσπαθεί να διασφαλίσει ότι δεν θα βρεθεί σε θέση θεατή σε αποφάσεις που αφορούν άμεσα τη δική της ασφάλεια. Οι φόβοι αυτοί εντείνονται ενόψει της επικείμενης τριμερούς συνάντησης του Αμερικανού προέδρου με τον Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC).

Ευρωπαϊκή ανησυχία για την Ουκρανία

Παρά τις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να εξασφαλίσει μια ειρηνευτική συμφωνία, Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι η Μόσχα δεν είναι διατεθειμένη να κάνει ουσιαστικές υποχωρήσεις. Η απαισιοδοξία αυτή ενισχύθηκε μετά τις συνομιλίες ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας στο Άμπου Ντάμπι την περασμένη εβδομάδα, οι οποίες δεν απέφεραν ουσιαστική πρόοδο. Αν και υπήρξε καταρχήν δέσμευση για ανταλλαγή αιχμαλώτων, οι λεπτομέρειες παραμένουν ανοιχτές, ενώ δεν έχει οριστεί ημερομηνία για τον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που παρακολούθησαν τις εξελίξεις εκτιμούν ότι η ρωσική πλευρά εμφανίστηκε απρόθυμη να υποχωρήσει από τις θέσεις της. Την ίδια ώρα, η Μόσχα συνεχίζει να εντείνει τις επιθέσεις εναντίον ουκρανικών υποδομών, με ιδιαίτερη έμφαση στα δίκτυα ενέργειας και ύδρευσης. Ο Φρέντρικ Βέσλαου, αναλυτής του European Council on Foreign Relations, δήλωσε ότι «ο Πούτιν δεν ενδιαφέρεται αυτή τη στιγμή για εκεχειρία ή ειρήνη. Πιστεύει ότι έχει περισσότερα να κερδίσει συνεχίζοντας τον πόλεμο».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος στις 14 Νοεμβρίου υποστήριξε ότι οι τελευταίες επαφές με τους Αμερικανούς απεσταλμένους κατέδειξαν πως ο Ρώσος πρόεδρος δεν επιθυμεί πραγματικές διαπραγματεύσεις. Αντίθετα, ο Μακρόν εκτίμησε ότι ο Πούτιν επιδιώκει να εξαντλήσει την Ουκρανία, εντείνοντας τις επιθέσεις κατά αμάχων ενόψει του χειμώνα.

Το ενδεχόμενο απευθείας συνεννόησης

Πέρα από τη στάση της Μόσχας, εκείνο που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στις Βρυξέλλες είναι το ενδεχόμενο ο Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει σε απευθείας συνεννόηση με τον Πούτιν, παρακάμπτοντας τους Ευρωπαίους συμμάχους του και το Κίεβο. Οι ανησυχίες αυτές εντείνονται ενόψει της συνάντησης του Αμερικανού προέδρου με τον Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο συζητήσεων χωρίς τη συμμετοχή τους. Στο επίκεντρο βρίσκεται η απαίτηση της Ρωσίας για αναθεώρηση της αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της διεύρυνσης και της στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ. Ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, Έσπεν Μπαρθ Άιντε, δήλωσε στο POLITICO ότι «πρέπει να καταστήσουμε σαφές ότι υπάρχουν ζητήματα που η Ευρώπη δεν είναι διατεθειμένη να συζητήσει. Η ανάπτυξη δυνάμεων του ΝΑΤΟ σε χώρες του ΝΑΤΟ δεν είναι θέμα διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία».

Η σύνοδος APEC και οι «βολές» Πεκίνου-Μόσχας

Το βλέμμα της διεθνούς κοινότητας είναι στραμμένο στη νότια Κίνα, όπου η σύνοδος κορυφής του APEC λειτουργεί ως προοίμιο για μια ιστορικών διαστάσεων τριμερή συνάντηση κορυφής. Ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, και ο Ρώσος ομόλογός του, Βλαντιμίρ Πούτιν, εκφώνησαν τις ομιλίες τους στη σύνοδο κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) στο Σενζέν, το τεχνολογικό κέντρο της νότιας Κίνας. Αυτό έγινε ενόψει της άφιξης του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, από τη Μανίλα, όπου συναντούσε βασικούς περιφερειακούς συμμάχους.

Οι τρεις άνδρες αναμένεται να συναντηθούν στο περιθώριο της συνόδου την Πέμπτη. Στην ατζέντα των συζητήσεων ενδέχεται να βρεθούν ο πόλεμος της Ρωσίας με την Ουκρανία, ο πόλεμος των ΗΠΑ στο Ιράν, καθώς και άλλα καυτά ζητήματα όπως το εμπόριο, η τεχνητή νοημοσύνη και τα πυρηνικά όπλα. Η συνάντηση έχει προκαλέσει συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945, η οποία επισημοποίησε τις σφαίρες επιρροής και έθεσε τις βάσεις για τη μεταπολεμική τάξη. Έχει επίσης ανησυχήσει τους ηγέτες των μικρότερων οικονομιών, ιδίως στην Ευρώπη και την Ασία, οι οποίοι φοβούνται ότι οι μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις του κόσμου θα αγνοήσουν τα συμφέροντά τους.

Εμπορικές πιέσεις και η στάση της Κίνας

Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Σι Τζινπίνγκ δεσμεύτηκε να αντισταθεί στον εμπορικό προστατευτισμό, ενώ ο Βλαντιμίρ Πούτιν επέκρινε τις δυτικές κυρώσεις. Ο Σι προέτρεψε να υποστηριχθεί αυτό που χαρακτήρισε ως «ελεύθερο και ανοιχτό εμπόριο», προσπαθώντας να παρουσιάσει τη χώρα του ως σταθερό εταίρο στη διεθνή σκηνή. Ο Κινέζος πρόεδρος δήλωσε χαρακτηριστικά: «Πρέπει να υποστηρίξουμε με αποφασιστικότητα το πολυμερές εμπορικό σύστημα που βασίζεται σε κανόνες, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου στον πυρήνα του, να υποστηρίξουμε το ελεύθερο και ανοιχτό εμπόριο και τις επενδύσεις, και να διατηρήσουμε τη σταθερότητα και την ομαλή λειτουργία των παγκόσμιων βιομηχανικών αλυσίδων και αλυσίδων εφοδιασμού».

Οι δηλώσεις του Σι ήρθαν αφότου η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε περαιτέρω περιορισμούς στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης από εταιρείες όπως η Nvidia. Αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία με το Πεκίνο, το οποίο έχει δεσμευτεί να προβεί σε αντίποινα. Ο Σι Τζινπίνγκ τόνισε ότι «σήμερα, βρισκόμαστε σε έναν κόσμο που αλλάζει και διανύει ταραχώδεις καιρούς. Η παγκόσμια ανάπτυξη στερείται δυναμικής, ενώ ο μονομερισμός και ο προστατευτισμός έχουν πάρει τις δικές τους διαστάσεις». Οι δυτικοί εμπορικοί εταίροι έχουν επικρίνει την Κίνα για τα τεράστια εμπορικά πλεονάσματα που υπερβαίνουν το 1 τρισ. δολάρια, τα οποία, όπως υποστηρίζουν, επιτυγχάνονται μέσω πολιτικών που στηρίζουν τον μεταποιητικό της τομέα εις βάρος των καταναλωτών της.

Με πληροφορίες από: Ieidiseis, Topontiki, Enikos