Μια σημαντική τριμερής συνάντηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ. Η συνάντηση αυτή, η οποία θα λάβει χώρα στη Σεντζέν της Κίνας στο περιθώριο της συνόδου της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), έχει ήδη προκαλέσει εκτεταμένες συζητήσεις και σενάρια για μια πιθανή «νέα Γιάλτα».
Ωστόσο, το Κρεμλίνο έσπευσε να πάρει θέση, απορρίπτοντας κάθε παραλληλισμό με την ιστορική διάσκεψη του 1945 και διαμηνύοντας ότι ο σκοπός της επερχόμενης συνάντησης δεν είναι να «αποφασιστεί το πεπρωμένο του κόσμου». Παρά τις διαβεβαιώσεις της Μόσχας, οι ανησυχίες παραμένουν έντονες σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καθώς και στην Ουκρανία, σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις στην ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης και το μέλλον του πολέμου.
Η τριμερής συνάντηση στην Κίνα
Η συνάντηση των τριών ηγετών, Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ, έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026. Θα διεξαχθεί στην πόλη Σεντζέν, που βρίσκεται στη νοτιοανατολική Κίνα, και θα αποτελέσει μέρος των παράλληλων εκδηλώσεων της συνόδου της APEC. Η σημασία αυτής της συνάντησης υπογραμμίζεται από τις δηλώσεις διπλωματών και των εμπλεκόμενων πλευρών.
Η εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Μάο Νινγκ, σχολίασε χθες ότι οι συνομιλίες θα είναι «σε βάθος για τη διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης και την προώθηση της στρατηγικής σταθερότητας στις σχέσεις μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων», χαρακτηρίζοντας το γεγονός ως κάτι με «ιστορική σημασία». Διπλωμάτες τόσο από την Κίνα όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναφερθεί στο ενδεχόμενο να θιγεί στις τριμερείς συνομιλίες το ευαίσθητο ζήτημα του ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών.
Το Κρεμλίνο απορρίπτει τα σενάρια για «νέα Γιάλτα»
Η Μόσχα έχει απορρίψει κατηγορηματικά κάθε παραλληλισμό της επερχόμενης συνάντησης με τη διάσκεψη της Γιάλτας του 1945. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε, σύμφωνα με τα ρωσικά πρακτορεία, ότι «όλες οι συγκρίσεις με τη Γιάλτα είναι ασκήσεις πολιτικής επιστήμης, που δεν έχουν καμιά σχέση με την πραγματικότητα». Με αυτή την αιχμηρή απάντηση, το Κρεμλίνο επιχείρησε να βάλει τέλος στα σενάρια που έχουν πυροδοτήσει οι προετοιμασίες για την ιστορική τριμερή συνάντηση.
Ο κ. Πεσκόφ υπογράμμισε επίσης ότι «όταν λέγεται πως κάποιοι συναντώνται για να ‘αποφασίσουν το πεπρωμένο του κόσμου’, σίγουρα αυτό δεν αφορά τη Ρωσία, και σίγουρα δεν αφορά την Κίνα. Δεν θέλουμε κανένας να αποφασίσει για την τύχη μας στον τόπο μας, και δεν θα καταπατούσαμε ποτέ το δικαίωμα άλλων να αποφασίζουν για το δική τους». Η Μόσχα επιχειρεί να προσγειώσει τις προσδοκίες και τις ανησυχίες, διαμηνύοντας ότι οι τρεις ηγέτες δεν ετοιμάζονται να μοιράσουν εκ νέου τον κόσμο σε σφαίρες επιρροής.
Ο ιστορικός παραλληλισμός με τη διάσκεψη της Γιάλτας του 1945
Ο όρος «νέα Γιάλτα» παραπέμπει στην ιστορική διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 1945 στην Κριμαία. Τότε, ο Ιωσήφ Στάλιν, ο Φραγκλίνος Ρούσβελτ και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ συναντήθηκαν για να συζητήσουν τη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων στην Ευρώπη. Η διάσκεψη αυτή συνδέθηκε ιστορικά με τη διαμόρφωση των σφαιρών επιρροής και τη μετέπειτα διαίρεση της ηπείρου, βάζοντας τα θεμέλια του ψυχρού πολέμου.
Αυτός ο ιστορικός παραλληλισμός είναι που προκαλεί τις τρέχουσες ανησυχίες, καθώς η προοπτική να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας φέρνει στο προσκήνιο μνήμες από εκείνη την εποχή. Ωστόσο, το Κρεμλίνο έχει ξεκαθαρίσει ότι απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε σύγκριση με τη διάσκεψη του 1945.
Οι ανησυχίες της Ευρώπης και της Ουκρανίας
Η προοπτική της τριμερούς συνάντησης προκαλεί έντονη ανησυχία σε κυβερνήσεις στην Ευρώπη, καθώς και στην Ουκρανία. Ο μεγάλος φόβος είναι ότι η Μόσχα επιδιώκει ένα είδος «νέας Γιάλτας», όπου θα μοιραστεί η γηραιά ήπειρος σε σφαίρες επιρροής, όπως συνέβη το 1945. Στο επίκεντρο αυτών των ανησυχιών βρίσκεται κυρίως το μέλλον της Ουκρανίας, αλλά και η ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.
Ειδικότερα, η Ουκρανία φοβάται μήπως το μέλλον του πολέμου αποτελέσει αντικείμενο μιας ευρύτερης συμφωνίας μεταξύ των τριών μεγάλων δυνάμεων, χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή του Κιέβου. Μάλιστα, ο Ντόναλντ Τραμπ φρόντισε να αλλάξει τα δεδομένα για την ατζέντα της τριμερούς, ανακοινώνοντας ότι σκοπεύει να συζητήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία με τον Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ.
Το ενδεχόμενο διμερούς συνάντησης
Πέρα από την τριμερή συνάντηση, το Κρεμλίνο αναφέρθηκε και στο ενδεχόμενο μιας διμερούς συνάντησης μεταξύ του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων TASS, η πιθανότητα αυτή εξετάζεται, αν και δεν υπάρχει κάτι οριστικό ακόμη.
Το ενδεχόμενο ξεχωριστής συνάντησης μεταξύ των δύο ηγετών παραμένει ανοιχτό, προσθέτοντας ένα επιπλέον επίπεδο διπλωματικών διεργασιών στις ήδη πυκνές συζητήσεις που αναμένονται στη Σεντζέν.
Με πληροφορίες από: Newsit, Ieidiseis