Κόσμος

Οι υπερπλούσιοι της Ρωσίας φαντάζονται ένα μέλλον μετά τον Πούτιν

Newsroom
16-11-26

Λίγες ώρες μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν συγκέντρωσε τους πλουσιότερους άνδρες της Ρωσίας στην τεράστια Αίθουσα Αικατερινίνσκι του Κρεμλίνου. Περισσότεροι από τρεις δωδεκάδες μεγιστάνες κάθονταν στριμωγμένοι κατά μήκος ενός τοίχου, φορώντας μάσκες λόγω της πανδημίας του κορονοϊού, και περιγράφηκαν από έναν Ρώσο δημοσιογράφο ως «χλωμοί και άυπνοι».

Η συνάντηση στο Κρεμλίνο μετά την εισβολή

Κατά την είσοδό του στην αίθουσα, ο Βλαντιμίρ Πούτιν κάθισε στην απέναντι πλευρά, δημιουργώντας έναν τεράστιο χώρο ανάμεσα σε αυτόν και τους επιχειρηματίες. Ο ίδιος, όπως συνήθως, δεν φορούσε μάσκα. Χρησιμοποιώντας την τυπικά κωδικοποιημένη γλώσσα του, ο Ρώσος πρόεδρος εξέφρασε την προσδοκία του να υποστηρίξουν τον πόλεμο.

«Θα ήθελα να σας καλέσω να δείξετε κατανόηση για το τι συμβαίνει», είπε, «και να συνεργαστείτε με την κυβέρνηση για να βρείτε τα εργαλεία που θα στηρίξουν την παραγωγή, την οικονομία, τις θέσεις εργασίας». Στο βίντεο της συνάντησης που δημοσίευσε το Κρεμλίνο, κανένας από τους προσκεκλημένους δισεκακατομμυριούχους δεν είπε λέξη, μια σιωπή που έχει γίνει χαρακτηριστικό των Ρώσων υπερπλούσιων.

Το τίμημα της διαφωνίας: Η περίπτωση Χοντορκόφσκι

Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών της διακυβέρνησης Πούτιν, οι Ρώσοι μεγιστάνες έχουν μάθει ότι το τίμημα της χρηματοδότησης ή της διαφωνίας μπορεί να είναι υψηλό. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του μεγιστάνα του πετρελαίου Μιχαήλ Χοντορκόφσκι.

Το 2003, ο Χοντορκόφσκι, ο οποίος ήταν ο πλουσιότερος άνθρωπος της Ρωσίας εκείνη την εποχή και χρηματοδοτούσε μια σειρά από ομάδες της αντιπολίτευσης, κατηγόρησε τον Πούτιν ότι ηγείται της αχαλίνωτης διαφθοράς. Ως αποτέλεσμα, πέρασε τα επόμενα δέκα χρόνια στη φυλακή, καταδικασμένος για φοροδιαφυγή, απάτη και υπεξαίρεση. Ο ίδιος αρνήθηκε τις κατηγορίες, ωστόσο η υπόθεσή του λειτούργησε ως μια σαφής προειδοποίηση προς άλλους επίδοξους επικριτές του καθεστώτος.

Η σιωπή των μεγιστάνων και οι προβληματισμοί για το μέλλον

Ακόμα και αν κάποιος από τους μεγιστάνες είχε αντίρρηση για τον πόλεμο, έτεινε να κρατάει τις σκέψεις του για τον εαυτό του. Ωστόσο, ακόμα και μέσα σε αυτή τη σιωπή, αρχίζουν να ακούγονται μουρμουρητά. Ορισμένα μέλη της κάποτε ισχυρής επιχειρηματικής ελίτ της Ρωσίας φαίνεται να φαντάζονται μια Ρωσία μετά τον Πούτιν.

Αυτοί οι υπερπλούσιοι αναρωτιούνται αν, όταν ο πρόεδρος αποχωρήσει από το αξίωμα ή πεθάνει, η χώρα μπορεί να μοιάζει περισσότερο με τη δεκαετία του 1990, όταν οι ολιγάρχες απολάμβαναν τους καρπούς της εξουσίας. Μάλιστα, κάποιοι εξετάζουν ακόμα και το ενδεχόμενο να ριζώσει μια πιο υγιής πολιτική κατάσταση.

Η «ιστορική μετατόπιση» και η γέννηση των ολιγαρχών

Ο δημοσιογράφος Αρκάντι Οστρόφσκι, ένας εξέχων παρατηρητής του Κρεμλίνου στην εφημερίδα The Economist, ο οποίος πρόσφατα πέρασε ώρες παίρνοντας συνεντεύξεις από έναν από τους πλουσιότερους άνδρες της Ρωσίας, δηλώνει ότι αισθάνεται πως συμβαίνει μια «ιστορική, πολιτική μετατόπιση». Αυτή η μετατόπιση αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι υπερπλούσιοι βλέπουν το μέλλον της χώρας τους.

Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 γέννησε μια νέα, ισχυρή δύναμη στην εγχώρια σκηνή: ανθρώπους που εκμεταλλεύτηκαν το τέλος του κομμουνισμού και έγιναν εξαιρετικά πλούσιοι και ισχυροί, διαμορφώνοντας το τοπίο της ρωσικής οικονομίας και πολιτικής για τις επόμενες δεκαετίες.

Με πληροφορίες από: Topontiki