Ανάλυση των Financial Times, με τίτλο «Europe needs to talk to Russia», αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη η Ευρώπη να αποκαταστήσει τους διαύλους επικοινωνίας με τη Ρωσία. Αυτό πρέπει να γίνει χωρίς να εγκαταλειφθεί η στρατιωτική ενίσχυση της Ευρώπης ή η στήριξη προς την Ουκρανία. Η εφημερίδα τονίζει πως η αυξανόμενη αντιπαράθεση μεταξύ Μόσχας και ευρωπαϊκών πρωτευουσών, σε συνδυασμό με την αποδυνάμωση των μηχανισμών ελέγχου των εξοπλισμών, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια επικίντερη στρατιωτική κλιμάκωση.
Ο κίνδυνος της ακούσιας κλιμάκωσης
Το βασικό επιχείρημα της ανάλυσης επικεντρώνεται στον κίνδυνο μιας επικίνδυνης στρατιωτικής κλιμάκωσης. Αυτή η κλιμάκωση μπορεί να συμβεί ακόμη και χωρίς να υπάρχει πρόθεση έναρξης πολέμου, λόγω της ολοένα μεγαλύτερης αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Μόσχα και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Παράλληλα, η αποδυνάμωση των μηχανισμών ελέγχου των εξοπλισμών συμβάλλει στη δημιουργία αυτών των προϋποθέσεων.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Δύσης βρίσκονται σε τέλμα, το ενδεχόμενο μιας λανθασμένης εκτίμησης, ενός στρατιωτικού ατυχήματος ή μιας παρερμηνείας των κινήσεων της άλλης πλευράς αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η απουσία αποτελεσματικών διαύλων επικοινωνίας δυσχεραίνει την άμεση επαφή σε περιόδους κρίσης.
Αποτροπή και κατανόηση προθέσεων
Οι Financial Times επισημαίνουν ότι η Ευρώπη ορθώς επιχειρεί να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες, να αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες και να προστατευθεί από τις υβριδικές απειλές της Ρωσίας. Ωστόσο, η αποτροπή δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ανάπτυξη περισσότερων στρατιωτικών δυνάμεων ή την απόκτηση νέων οπλικών συστημάτων.
Εξίσου σημαντικό κρίνεται το να κατανοεί η κάθε πλευρά τις προθέσεις της άλλης και να γνωρίζει ποιες ενέργειες θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια ανεξέλεγκτη αντίδραση. Το πρόβλημα έγκειται στο ότι ένα μέτρο που η μία πλευρά θεωρεί απολύτως αμυντικό, μπορεί να εκληφθεί από την άλλη ως προετοιμασία επίθεσης, δημιουργώντας έναν κύκλο αμοιβαίας καχυποψίας.
Ο κύκλος της αμοιβαίας καχυποψίας
Η ενίσχυση των στρατιωτικών δυνάμεων, η ανάπτυξη νέων συστημάτων ή η πραγματοποίηση ασκήσεων κοντά σε περιοχές υψηλής έντασης μπορούν έτσι να οδηγήσουν σε έναν κύκλο αμοιβαίας καχυποψίας. Αυτή η κατάσταση επιδεινώνεται από την περιορισμένη επικοινωνία μεταξύ της Ρωσίας και των ευρωπαϊκών κρατών.
Οι επαφές αυτές έχουν περιοριστεί σημαντικά, γεγονός που δυσχεραίνει την άμεση επικοινωνία σε περιόδους κρίσης. Η απουσία αποτελεσματικών διαύλων επικοινωνίας δεν σημαίνει μόνο ότι οι δύο πλευρές δυσκολεύονται να διαπραγματευθούν, αλλά και ότι μπορεί να αποδειχθεί δυσκολότερο να αποτρέψουν μια στρατιωτική σύγκρουση που δεν επιθυμούν.
Ιστορικά παραδείγματα και αποδυναμωμένοι μηχανισμοί
Οι Financial Times ανατρέχουν στο 1983, μία από τις πιο επικίνδυνες περιόδους του Ψυχρού Πολέμου, όταν η Σοβιετική Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες βρέθηκαν αντιμέτωπες με σοβαρούς κινδύνους πυρηνικής κλιμάκωσης. Εκείνη την περίοδο, η ένταση ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις είχε φτάσει σε τέτοιο σημείο, ώστε στρατιωτικές κινήσεις και ασκήσεις μπορούσαν να παρερμηνευθούν ως προετοιμασία πραγματικής επίθεσης.
Η ιστορική αυτή αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς σημαντικό μέρος των συμφωνιών και των μηχανισμών που δημιουργήθηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες για τον περιορισμό των πυρηνικών κινδύνων, έχει αποδυναμωθεί ή πάψει να λειτουργεί. Αυτή η κατάσταση, σε συνδυασμό με την περιορισμένη επικοινωνία, καθιστά την τρέχουσα περίοδο ιδιαίτερα επισφαλή.
Με πληροφορίες από: Topontiki