Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό υποθετικό σενάριο για το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας, το οποίο ξεκινά με τον θάνατο του Βλαντίμιρ Πούτιν στις αρχές του 2027 και καταλήγει σε έναν γενικευμένο πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ το 2030, παρουσιάζει η αμερικανική δεξαμενή σκέψης RAND Corporation. Η μελέτη καταγράφει μια κλιμάκωση μέσω υβριδικών επιθέσεων, την εισβολή των ρωσικών δυνάμεων στην Εσθονία με ενεργοποίηση του Άρθρου 5 και τη διάχυση των επιχειρήσεων στον Βόρειο Ατλαντικό, πριν από την παγίωση μιας νέας εδαφικής σύγκρουσης.
Ενα υποθετικό σενάριο για την ευρωπαϊκή άμυνα
Η μελέτη της RAND Corporation, με τίτλο «Ready for War 2030: A Scenario – Bolstering the UK and NATO’s Preparedness» («Έτοιμοι για πόλεμο το 2030: Ένα σενάριο για την ενίσχυση της ετοιμότητας του Ηνωμένου Βασιλείου και του ΝΑΤΟ»), δημοσιεύθηκε στις 10 Νοεμβρίου 2026. Εξετάζει πώς μια σειρά πολιτικών και στρατιωτικών εξελίξεων θα μπορούσε να οδηγήσει την Ευρώπη σε μια νέα, μεγάλης κλίμακας πολεμική αναμέτρηση.
Οι συντάκτες της RAND διευκρινίζουν ρητά ότι δεν πρόκειται για πρόβλεψη του μέλλοντος, ούτε για εκτίμηση ότι ο Ρώσος πρόεδρος πρόκειται να πεθάνει το 2027. Αντιθέτως, πρόκειται για ένα υποθετικό σενάριο, το οποίο χρησιμοποιείται για την ανάλυση των αδυναμιών της ευρωπαϊκής άμυνας, των κινδύνων στρατιωτικής κλιμάκωσης και της δυνατότητας του ΝΑΤΟ να αντιμετωπίσει μια εκτεταμένη ρωσική επίθεση.
Ο θάνατος του Βλαντίμιρ Πούτιν και η διαδοχή
Το υποθετικό χρονολόγιο της RAND ξεκινά τον Ιανουάριο του 2027, όταν ο Βλαντίμιρ Πούτιν πεθαίνει από φυσικά αίτια, αφήνοντας πίσω του ένα μεγάλο κενό εξουσίας στη Ρωσία. Η απουσία σαφούς διαδόχου πυροδοτεί ανταγωνισμό μεταξύ διαφορετικών ομάδων της ρωσικής πολιτικής και στρατιωτικής ελίτ, οι οποίες επιχειρούν να αποκτήσουν τον έλεγχο του κρατικού μηχανισμού.
Σύμφωνα με το σενάριο, από την εσωτερική αυτή σύγκρουση επικρατούν τελικά οι ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας. Τον Μάρτιο του 2027, το Κρεμλίνο ανακοινώνει ότι νέος πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας αναλαμβάνει ένας πρώην στρατηγός της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας.
Από την κατάπαυση του πυρός στην αποσταθεροποίηση
Μια ενδεχόμενη αλλαγή ηγεσίας στο Κρεμλίνο, όπως περιγράφεται στο σενάριο, θα μπορούσε να οδηγήσει αρχικά σε κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία. Ωστόσο, αυτή η περίοδος ηρεμίας θα ακολουθούνταν από μια νέα περίοδο αποσταθεροποίησης.
Στο πλαίσιο αυτής της αποσταθεροποίησης, η Μόσχα θα εξαπολύσει υβριδικές επιθέσεις εναντίον ευρωπαϊκών χωρών. Αυτές οι επιθέσεις θα αποτελέσουν ένα στάδιο πριν την περαιτέρω κλιμάκωση των επιχειρήσεων.
Η εισβολή στην Εσθονία και η ενεργοποίηση του Άρθρου 5
Η κλιμάκωση των γεγονότων, σύμφωνα με τη μελέτη, θα κορυφωθεί με την εισβολή των ρωσικών δυνάμεων στην Εσθονία. Αυτή η ενέργεια θα προκαλέσει στρατιωτική σύγκρουση με τη Βορειοατλαντική Συμμαχία, καθώς θα ενεργοποιηθεί το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, το οποίο προβλέπει συλλογική άμυνα.
Οι επιχειρήσεις, μετά την εισβολή στην Εσθονία, θα διαχυθούν και στον Βόρειο Ατλαντικό. Αυτό θα οδηγήσει σε μια ευρύτερη στρατιωτική αντιπαράθεση, η οποία θα επηρεάσει την ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής.
Προς μια γενικευμένη σύγκρουση
Το υποθετικό σενάριο της RAND Corporation καταλήγει σε έναν γενικευμένο πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ το 2030. Η σύγκρουση αυτή θα παγιώσει μια νέα εδαφική αναμέτρηση, με εκτεταμένες συνέπειες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η μελέτη υπογραμμίζει τους κινδύνους στρατιωτικής κλιμάκωσης και την ανάγκη για ενίσχυση της ετοιμότητας του Ηνωμένου Βασιλείου και του ΝΑΤΟ απέναντι σε μια τέτοια πιθανή εξέλιξη.
Με πληροφορίες από: Enikos