Ο πρώτος γύρος τριμερών ειρηνευτικών συνομιλιών για την Ουκρανία, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από την Ουκρανία, τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ολοκληρώθηκε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι διαβουλεύσεις, που διήρκεσαν τέσσερις ώρες και πραγματοποιήθηκαν κεκλεισμένων των θυρών στο Άμπου Ντάμπι, χαρακτηρίστηκαν «εποικοδομητικές» από την ουκρανική πλευρά. Ωστόσο, οι θέσεις των εμπολέμων παραμένουν σε απόσταση, με βασικά «αγκάθια» το μέλλον της ανατολικής Ουκρανίας και το πλαίσιο της μεταπολεμικής ασφάλειας στην Ευρώπη.
Οι τετράωρες διαβουλεύσεις στο Άμπου Ντάμπι
Ανώτεροι αξιωματούχοι από το Κίεβο, τη Μόσχα και την Ουάσινγκτον συναντήθηκαν για την πρώτη ημέρα των ειρηνευτικών συνομιλιών, οι οποίες έλαβαν χώρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι διαβουλεύσεις πραγματοποιήθηκαν κεκλεισμένων των θυρών και διήρκεσαν συνολικά τέσσερις ώρες, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός διαλόγου για την επίλυση της σύγκρουσης.
Από την Ουάσινγκτον και το Κίεβο εκφράστηκε συγκρατημένη αισιοδοξία σχετικά με την πορεία των συνομιλιών. Παρόλα αυτά, οι βασικές θέσεις των δύο εμπολέμων πλευρών εξακολουθούν να βρίσκονται σε απόσταση, υποδεικνύοντας ότι η επίτευξη μιας οριστικής συμφωνίας απαιτεί περαιτέρω προσπάθειες και διαπραγματεύσεις.
Τα κυριότερα σημεία τριβής
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, αναδείχθηκαν δύο κυρίαρχα σημεία τριβής που δυσχεραίνουν την πρόοδο προς μια ειρηνική επίλυση. Το πρώτο αφορά το μέλλον της ανατολικής Ουκρανίας, με την περιοχή του Ντονέτσκ να αποτελεί ένα από τα κεντρικά ζητήματα προς συζήτηση και να προκαλεί έντονες διαφωνίες μεταξύ των πλευρών.
Το δεύτερο σημαντικό «αγκάθι» σχετίζεται με τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου μεταπολεμικής ασφάλειας για την Ευρώπη. Αυτή η αρχιτεκτονική ασφαλείας θεωρείται κρίσιμη για την ευρύτερη σταθερότητα στην ήπειρο μετά το τέλος του πολέμου, αλλά οι προσεγγίσεις των εμπλεκόμενων μερών διαφέρουν σημαντικά.
Η αξιολόγηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι
Παρόλο που ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δεν παρευρέθηκε προσωπικά στις συνομιλίες του Άμπου Ντάμπι, προέβη σε δηλώσεις από την Κοπεγχάγη μετά την ολοκλήρωση του πρώτου γύρου. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τις διαβουλεύσεις «εποικοδομητικές και ιδιαίτερα ουσιαστικές», εκφράζοντας μια συγκρατημένη ικανοποίηση για την πορεία τους.
Ο Ουκρανός Πρόεδρος δήλωσε ικανοποιημένος από τα μηνύματα που λαμβάνει από την αμερικανική πλευρά, ειδικά όσον αφορά την προοπτική επίλυσης του πολέμου, ο οποίος διανύει πλέον πάνω από 4,5 χρόνια. Ειδικότερα, ανέφερε: «Βλέπω αλλαγές. Είμαι πολύ ικανοποιημένος με αυτά που ακούω», αναφερόμενος στις πρόσφατες τοποθετήσεις των Αμερικανών απεσταλμένων, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ.
Η ιδέα της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας
Στην ατζέντα των συζητήσεων στο Άμπου Ντάμπι περιελήφθη και η διαμόρφωση μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας για την Ευρώπη, μια ιδέα που είχε θέσει νωρίτερα την ίδια ημέρα ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε την εν λόγω ιδέα «πολύ δύσκολη», υπογραμμίζοντας τις προκλήσεις που συνεπάγεται.
Ο Ουκρανός Πρόεδρος εξέφρασε την προσοχή του για το συγκεκριμένο θέμα, επισημαίνοντας ότι «κανείς δεν καταλαβαίνει πραγματικά 100% τι θέλουν». Πρόσθεσε επίσης ότι, παρόλο που υπάρχει μια αίσθηση κατανόησης, «κανείς δεν έχει δει τα έγγραφα, το τι δηλαδή συζήτησαν οι Αμερικανοί με τους Ρώσους», υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διαφάνεια και σαφήνεια.
Προϋποθέσεις για τον διάλογο και ιστορικό πλαίσιο
Ο Ζελένσκι υπενθύμισε ότι η ιδέα της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας τέθηκε για πρώτη φορά από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν το 2021. Εκείνη την περίοδο, η τότε κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν είχε εκφράσει επιφυλάξεις, καθώς η αλληλουχία των βημάτων θεωρούνταν καθοριστικής σημασίας για την αποτελεσματικότητα οποιασδήποτε συμφωνίας ή πρωτοβουλίας.
Ο Ουκρανός Πρόεδρος τόνισε τις προϋποθέσεις για την έναρξη ενός ουσιαστικού διαλόγου. Συγκεκριμένα, δήλωσε ότι «όλοι είναι έτοιμοι για διάλογο», αλλά έθεσε μια σαφή σειρά προτεραιοτήτων. Πρώτον, να σταματήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Δεύτερον, να εξασφαλιστούν εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία.
Μόνο μετά την εκπλήρωση αυτών των δύο προϋποθέσεων, όπως υπογράμμισε ο Ζελένσκι, θα μπορούσε να υπάρξει «ίσως κάποιος διάλογος για το θέμα της ασφάλειας στην Ευρώπη και στον κόσμο». Αυτή η ιεράρχηση αναδεικνύει τις βασικές απαιτήσεις του Κιέβου για την πρόοδο των ειρηνευτικών προσπαθειών και την επίτευξη μιας διαρκούς ειρήνης.
Με πληροφορίες από: Enikos