Η διεθνής αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια παρατεταμένη ενεργειακή και ναυτιλιακή κρίση, καθώς η συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στα Στενά του Ορμούζ έχει σημαντικές επιπτώσεις. Η κατάσταση αυτή αυξάνει το κόστος προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), διατηρεί σε υψηλά επίπεδα τους ναύλους των δεξαμενόπλοιων και εντείνει την αβεβαιότητα για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών. Οι εκτιμήσεις της Rystad Energy αναφέρουν ότι η πρόσθετη επιβάρυνση για τις ευρωπαϊκές εισαγωγές LNG το 2026 αναμένεται να φτάσει τουλάχιστον τα 12 δισεκατομμύρια δολάρια.
Επιβάρυνση για την ευρωπαϊκή αγορά LNG
Η Ευρώπη αναμένεται να υποστεί τη μεγαλύτερη επιβάρυνση από την κρίση στα Στενά του Ορμούζ, με το κόστος εισαγωγών να αυξάνεται κατά τουλάχιστον 18%. Αυτή η αύξηση προβλέπεται παρά τη μείωση της ζήτησης κατά 24 εκατομμύρια τόνους, γεγονός που υπογραμμίζει την ένταση της κατάστασης στην αγορά ενέργειας.
Ειδικότερα, οι προβλέψεις δείχνουν ότι θα χαθούν 20,6 εκατομμύρια τόνοι από τα συνολικά 24,7 εκατομμύρια τόνους καταριανού LNG που είχαν προγραμματιστεί να παραδοθούν στην ευρωπαϊκή αγορά. Οι παραδόσεις αυτές είχαν συμφωνηθεί πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, και η απώλειά τους δημιουργεί σημαντικά κενά στην προμήθεια.
Ένας από τους βασικούς παράγοντες που επιβαρύνουν την ευρωπαϊκή αγορά είναι η μεγάλη εξάρτησή της από τις αγορές άμεσης παράδοσης, γνωστές ως spot αγορές. Περίπου το 65% των εισαγωγών LNG της Ευρώπης πραγματοποιείται μέσω αυτών των αγορών, καθιστώντας την ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις διακυμάνσεις των τιμών που προκαλούνται από την τρέχουσα κρίση.
Παγκόσμιο κόστος και χαμένες ποσότητες
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η Rystad Energy εκτιμά ότι το συνολικό κόστος των εισαγωγών LNG θα αυξηθεί σημαντικά το 2026. Συγκεκριμένα, αναμένεται να φτάσει τουλάχιστον τα 256,3 δισεκατομμύρια δολάρια, από 217,8 δισεκατομμύρια δολάρια που προέβλεπαν οι εκτιμήσεις πριν από την έναρξη της σύγκρουσης. Αυτή η αύξηση του κόστους υπολογίζεται παρά τη συνολική μείωση των εισαγόμενων ποσοτήτων κατά 60,7 εκατομμύρια τόνους.
Οι προβλέψεις αυτές βασίζονται σε ένα σενάριο όπου οι παραδόσεις LNG από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν θα είναι διαθέσιμες από τον Μάρτιο έως το τέλος του έτους. Η εκτίμηση αυτή προκύπτει εξαιτίας των συνεχιζόμενων επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων στην περιοχή, οι οποίες δημιουργούν ένα επισφαλές περιβάλλον για τις θαλάσσιες μεταφορές.
Διαφορές στις περιφερειακές αγορές
Η μέση τιμή του LNG στην Ευρώπη έχει αυξηθεί κατά 47%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Rystad Energy, γεγονός που αντικατοπτρίζει την έντονη πίεση που δέχεται η αγορά. Αντίθετα, στην Ανατολική Ασία, η αύξηση του συνολικού κόστους εισαγωγών περιορίζεται στο 9,7%, αναδεικνύοντας μια σημαντική διαφορά στην επίδραση της κρίσης μεταξύ των δύο περιοχών.
Αυτή η διαφορά συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη διάρθρωση των συμβάσεων προμήθειας στις δύο αγορές. Στην Ανατολική Ασία, ένα μεγάλο ποσοστό, συγκεκριμένα το 82% των μακροχρόνιων συμβολαίων LNG, συνδέεται με τις τιμές του πετρελαίου. Αυτή η σύνδεση περιορίζει την άμεση έκθεση των εισαγωγέων στις έντονες διακυμάνσεις της αγοράς spot, προσφέροντας μεγαλύτερη σταθερότητα.
Προοπτικές και ενεργειακή ασφάλεια
Η ναυλομεσιτική εταιρεία Poten & Partners εξετάζει το ενδεχόμενο η αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν να παραμείνει ανεπίλυτη για αρκετά χρόνια. Το σενάριο αυτό περιλαμβάνει περιοδικές επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, τη συνέχιση των κυρώσεων και προσωρινές συμφωνίες που αποσκοπούν στη διατήρηση των πετρελαϊκών ροών, υποδηλώνοντας μια παρατεταμένη περίοδο αστάθειας.
Ο Christoph Halser, ανώτερος αναλυτής Έρευνας Φυσικού Αερίου και LNG της Rystad Energy, επισημαίνει ότι η τρέχουσα κρίση αναδεικνύει μια βασική αδυναμία της ενεργειακής ασφάλειας. Η αδυναμία αυτή αφορά τη διαφοροποίηση των πηγών και των οδών προμήθειας, ένα ζήτημα που καθίσταται ολοένα και πιο κρίσιμο υπό τις παρούσες συνθήκες.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis