Ένας αυξανόμενος αριθμός πολιτικών και από τα δύο μεγάλα κόμματα στις Ηνωμένες Πολιτείες, τους Δημοκρατικούς και τους Ρεπουμπλικάνους, συμφωνεί σε μια κεντρική ιδέα: η εποχή της αδιαμφισβήτητης υποστήριξης των ΗΠΑ προς το Ισραήλ πρέπει να φτάσει στο τέλος της. Αυτή η σπάνια σύγκλιση απόψεων αναδεικνύεται σε μια περίοδο πολιτικής μετάβασης τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για το Ισραήλ, προμηνύοντας μια ενδεχομένως δραματική μεταβολή στις σχέσεις μεταξύ των δύο κρατών.
Η σπάνια σύγκλιση Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών
Παρά τον βαθύ διχασμό που χαρακτηρίζει τους Δημοκρατικούς και τους Ρεπουμπλικάνους μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, η ιδέα για αλλαγή στην αμερικανική πολιτική έναντι του Ισραήλ κερδίζει έδαφος και στα δύο κόμματα. Πρόκειται για μια πρόταση που ενώνει πρόσωπα όπως τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον αριστερό εκλεγμένο γερουσιαστή από το Μίσιγκαν, Αμντούλ Ελ Σαγιέντ. Στρατηγικοί αναλυτές και από τις δύο πλευρές σημειώνουν ότι οι ψηφοφόροι επέφεραν δύο συντριπτικά πλήγματα, το 2024 και το 2026, σε ηγέτες που ταυτίστηκαν υπερβολικά με τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τις πολιτικές του. Αυτοί οι ηγέτες ήταν η πρώην αντιπρόεδρος Καμάλα Χάρις και, τώρα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
Το αίτημα για αλλαγή γίνεται όλο και πιο έντονο και συμπίπτει με μια περίοδο πολιτικών ανακατατάξεων και στις δύο χώρες. Αυτό το κλίμα προδιαγράφει μια πιθανή σημαντική μεταβολή στον τρόπο που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θα διαμορφώσουν τις σχέσεις τους στο μέλλον.
Η κριτική του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς
Την Τετάρτη, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς άσκησε κριτική στο Ισραήλ, η οποία χαρακτηρίστηκε ως η πιο δριμεία που έχει ακουστεί από κορυφαίο Ρεπουμπλικάνο τουλάχιστον από το 1991. Η δήλωση αυτή σηματοδοτεί μια σημαντική απόκλιση από την ακλόνητη στήριξη προς το Ισραήλ, η οποία για τρεις δεκαετίες αποτελούσε σχεδόν προαπαιτούμενο για τους πολιτικούς του αμερικανικού κατεστημένου, ανεξαρτήτως κόμματος.
Ο Βανς έγραψε στην πλατφόρμα X ότι οι ψηφοφόροι του προέδρου Τραμπ επιθυμούν οι Ρεπουμπλικάνοι να «αλλάξουν τη σχέση μας με το Ισραήλ». Σε μια εκτενή ανάρτηση, ο αντιπρόεδρος διαφοροποιήθηκε ουσιαστικά από τους χειρισμούς του Προέδρου όσον αφορά τον πόλεμο με το Ιράν και το Ισραήλ. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «πολλοί από αυτούς ψήφισαν Δημοκρατικούς», επειδή επιθυμούσαν τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, ο οποίος υποστηρίζεται από το Ισραήλ, και την επανεξέταση των δεσμών με το Ισραήλ.
Η αντίδραση του προέδρου Τραμπ και η απόφαση για βοήθεια
Ο ίδιος ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τετάρτη ότι τα σχόλια του αντιπροέδρου Βανς ήταν «μια χαρά» και «καλά». Ωστόσο, την Τρίτη, ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η ψηφοφορία, ο Τραμπ προέβη σε μια ασυνήθιστη ανακοίνωση. Σε συνέντευξή του στο Fox News, δήλωσε ότι σχεδιάζει να διακόψει τη στρατιωτική βοήθεια ύψους 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς το Ισραήλ έως το τέλος του έτους. Ο πρόεδρος εξήγησε ρητά ότι ήθελε να στερήσει από τον Αμντούλ Ελ Σαγιέντ ένα επιχείρημα που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει πολιτικά.
Ο γερουσιαστής Ελ Σαγιέντ χαιρέτισε την κίνηση του προέδρου Τραμπ. Αυτή η εξέλιξη υπογραμμίζει την πολυπλοκότητα των σχέσεων και των πολιτικών υπολογισμών που διαμορφώνουν την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.
Οι επιπτώσεις στις ενδιάμεσες εκλογές
Οι ενδιάμεσες εκλογές του 2024 και του 2026 φαίνεται να έχουν επηρεαστεί από τη στάση των ηγετών απέναντι στο Ισραήλ. Σύμφωνα με αναλυτές, οι ψηφοφόροι επέφεραν πλήγματα σε ηγέτες που είχαν ταυτιστεί υπερβολικά με τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τις πολιτικές του. Αυτό φάνηκε στις περιπτώσεις της πρώην αντιπροέδρου Καμάλα Χάρις και του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Εκτός από τον Αμντούλ Ελ Σαγιέντ, ο οποίος χαιρέτισε την απόφαση του Τραμπ για τη στρατιωτική βοήθεια, ορισμένοι άλλοι Δημοκρατικοί υποψήφιοι πέτυχαν απρόσμενες νίκες το βράδυ της Τρίτης. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Τζέιμς Ταλαρίκο, γεγονός που ενισχύει την άποψη ότι το θέμα της σχέσης με το Ισραήλ διαδραματίζει ρόλο στις εκλογικές αναμετρήσεις.
Πολιτική μετάβαση και νέα εποχή στις σχέσεις
Το αυξανόμενο αίτημα για αλλαγή στην προσέγγιση των ΗΠΑ προς το Ισραήλ εκδηλώνεται σε μια περίοδο σημαντικής πολιτικής μετάβασης και για τις δύο χώρες. Αυτή η συγκυρία ενισχύει την πιθανότητα μιας δραματικής μεταβολής στη μακροχρόνια σχέση τους. Η ακλόνητη στήριξη που χαρακτήριζε την αμερικανική πολιτική για τρεις δεκαετίες, από το 1991 και μετά, φαίνεται να αμφισβητείται πλέον ανοιχτά και από τις δύο πτέρυγες του πολιτικού φάσματος των ΗΠΑ.
Η σπάνια αυτή συμφωνία μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών υποδηλώνει μια νέα εποχή στις διμερείς σχέσεις, όπου η αδιαμφισβήτητη υποστήριξη μπορεί να αντικατασταθεί από μια πιο κριτική και αναθεωρητική στάση. Η εξέλιξη αυτή θα διαμορφώσει το πλαίσιο των μελλοντικών διπλωματικών και στρατηγικών δεσμών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.
Με πληροφορίες από: Topontiki