Η Ουάσιγκτον εξετάζει την επανέναρξη των ρωσικών εξαγωγών φυσικού αερίου μέσω Ουκρανίας, μια πρωτοβουλία που προκαλεί ήδη αντιδράσεις στην Ευρώπη, ενόψει του επερχόμενου χειμώνα. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ φέρεται να προωθεί ένα σχέδιο για την επανέναρξη των πωλήσεων ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, χρησιμοποιώντας το δίκτυο αγωγών που διασχίζει την Ουκρανία.
Αυτό το σχέδιο εντάσσεται στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για μια ενεργειακή εκεχειρία, με στόχο την εξασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας ενόψει των χαμηλών θερμοκρασιών. Ωστόσο, η πρόταση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την επίσημη ευρωπαϊκή πολιτική για την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Οι αμερικανικές πρωτοβουλίες
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, Αμερικανοί απεσταλμένοι, συγκεκριμένα ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, έθεσαν την ιδέα κατά τη διάρκεια επισκέψεών τους στη Μόσχα και το Κίεβο τον Σεπτέμβριο. Η πρόταση, όπως περιγράφεται από Αμερικανούς, Ευρωπαίους και Ουκρανούς αξιωματούχους που επικαλείται το δημοσίευμα, προβλέπει την πώληση ρωσικού αερίου μέσω ενός αμερικανικού ενδιάμεσου.
Ο στόχος αυτής της προσέγγισης είναι διπλός: αφενός να παρακαμφθούν οι υφιστάμενες ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Ρωσίας και αφετέρου να δημιουργηθούν παράλληλα νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες για Αμερικανούς επενδυτές στον ενεργειακό τομέα. Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται με μια ευρύτερη προσπάθεια για τη συμφωνία μιας ενεργειακής εκεχειρίας.
Το δίκτυο αγωγών και τα οφέλη για την Ουκρανία
Στο επίκεντρο της αμερικανικής πρότασης βρίσκεται το εκτεταμένο δίκτυο αγωγών σοβιετικής εποχής, το οποίο είναι σχεδιασμένο για τη μεταφορά φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα της Σιβηρίας προς την Ευρώπη. Αυτό το δίκτυο διέρχεται από ουκρανικό έδαφος και διαθέτει διασυνδέσεις προς τη Σλοβακία, την Αυστρία και τη Γερμανία, χώρες που παραδοσιακά αποτελούσαν σημαντικούς αποδέκτες ρωσικού αερίου.
Η επανεκκίνηση των ροών μέσω αυτού του δικτύου θα μπορούσε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρατίθενται στο δημοσίευμα, να πραγματοποιηθεί σχετικά γρήγορα. Αξίζει να σημειωθεί ότι περιορισμένες ποσότητες φυσικού αερίου συνέχισαν να διέρχονται από την Ουκρανία μέχρι τον Ιανουάριο του 2025, οπότε και σταμάτησε η διαμετακόμιση. Για την Ουκρανία, η επανέναρξη της διέλευσης θα μπορούσε να σημαίνει νέα έσοδα από τέλη διαμετακόμισης, μια εξέλιξη ιδιαίτερα σημαντική σε μια περίοδο που η χώρα αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές και στρατιωτικές πιέσεις.
Η πρόταση για τα έσοδα και την ενεργειακή εκεχειρία
Παράλληλα με την επανέναρξη των ροών, Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται να έχουν προτείνει έναν ειδικό μηχανισμό για τη διαχείριση των εσόδων από τις πωλήσεις του ρωσικού αερίου. Συγκεκριμένα, προτείνεται τα έσοδα αυτά να κατατίθενται σε λογαριασμό μεσεγγύησης, ο οποίος θα βρίσκεται σε μια τρίτη χώρα.
Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με την αμερικανική πρόταση, η Μόσχα δεν θα είχε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει άμεσα τα χρήματα αυτά για τη χρηματοδότηση του πολέμου. Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται με την προσπάθεια να συμφωνηθεί μια ευρύτερη ενεργειακή εκεχειρία, η οποία θα μπορούσε να περιορίσει τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές και να ενισχύσει τα κίνητρα για μια συνολικότερη συμφωνία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Οι αντιδράσεις και η ευρωπαϊκή πολιτική
Το σχέδιο των ΗΠΑ προσκρούει στην επίσημη ευρωπαϊκή πολιτική, η οποία αποσκοπεί στην πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη θεσπίσει νομοθεσία που προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου έως το τέλος του 2027.
Επιπλέον, αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν επιθυμούν την επιστροφή σε μια ενεργειακή σχέση εξάρτησης από τη Ρωσία. Ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, έχει υποστηρίξει ότι η απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου θα πρέπει να είναι μόνιμη. Όπως ανέφερε σε συνέντευξή του που επικαλείται η Wall Street Journal, η Ευρώπη δεν θα πρέπει να εμπιστευθεί ξανά τη Ρωσία στον ενεργειακό τομέα.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis