Μια πολύνεκρη σιδηροδρομική τραγωδία συγκλονίζει την Ισπανία, καθώς τουλάχιστον 68 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και περισσότεροι από 179 τραυματίστηκαν σε σύγκρουση τρένων κοντά στο Τολέδο. Οι αρμόδιες αρχές έχουν ξεκινήσει εντατικές έρευνες για να διαπιστώσουν τους ακριβείς λόγους που οδήγησαν ένα τρένο υψηλής ταχύτητας να προσκρούσει σε ακινητοποιημένο συρμό στην ίδια γραμμή.
Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, δήλωσε ότι τέτοιες οπίσθιες συγκρούσεις είναι «εξαιρετικά απίθανες», αφήνοντας να εννοηθεί ότι το δυστύχημα μπορεί να προκλήθηκε από ανθρώπινο λάθος. Οι πληροφορίες που έχουν έρθει στο φως κάνουν λόγο για τρία βασικά λάθη που φαίνεται να ευθύνονται για το πολύνεκρο δυστύχημα, αν και δεν έχει ακόμη αποδειχθεί ποιος ή τι ευθύνονται για τη σύγκρουση.
Η φονική σύγκρουση και ο απολογισμός
Η σύγκρουση σημειώθηκε το πρωί της Τετάρτης, στις 08:53 (07:53 GMT), ανάμεσα στους δήμους Μόρα και Οργάθ, περίπου 140 χιλιόμετρα νότια της Μαδρίτης, κοντά στην πόλη Ούρδα του Τολέδο. Ένα τρένο της κρατικής εταιρείας Renfe, τύπου AVE, προσέκρουσε στο πίσω μέρος ενός ακινητοποιημένου τρένου της ιδιωτικής εταιρείας Iryo.
Το τρένο της Renfe μετέφερε 378 επιβάτες με προορισμό τη Σεβίλλη, ενώ στο ακινητοποιημένο Iryo επέβαιναν 174 άνθρωποι, ανάμεσά τους και ένα βρέφος. Η σύγκρουση ήταν σφοδρή, με αποτέλεσμα δύο βαγόνια να εκτροχιαστούν και να καταλήξουν σε ανάχωμα. Ο απολογισμός είναι τραγικός, με τουλάχιστον 68 νεκρούς και πάνω από 179 τραυματίες.
Η αρχική βλάβη στο σύστημα ασφαλείας
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, περίπου στις 08:30 το πρωί της Τετάρτης, παρουσιάστηκε βλάβη στο σύστημα ασφαλείας LZB. Το σύστημα αυτό χρησιμοποιείται στη σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης–Σεβίλλης. Το τεχνικό πρόβλημα είχε ως αποτέλεσμα να ακινητοποιηθούν τουλάχιστον έξι τρένα, προκαλώντας σοβαρή αναστάτωση στην κυκλοφορία.
Ο υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, επιβεβαίωσε τη βλάβη στον υπολογιστή, η οποία οδήγησε στην αρχική ακινητοποίηση των τρένων, συμπεριλαμβανομένων των δύο που ενεπλάκησαν στη σύγκρουση. Η βλάβη αυτή αποτελεί το πρώτο κρίσιμο γεγονός στην αλληλουχία που εξετάζουν οι ερευνητές, καθώς επηρέασε τη λειτουργία της γραμμής λίγα λεπτά πριν από τη σύγκρουση.
Η αμφιλεγόμενη εντολή για συνέχιση της πορείας
Παρά το πρόβλημα που είχε παρουσιαστεί, μόλις έξι λεπτά αργότερα, στις 08:36, ο μηχανοδηγός του τρένου υψηλής ταχύτητας AVE της Renfe φέρεται να έλαβε άδεια από το κέντρο ελέγχου της Adif να συνεχίσει το ταξίδι του. Η συγκεκριμένη απόφαση βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των ερευνών, καθώς στην ίδια γραμμή βρισκόταν ακινητοποιημένο το δεύτερο τρένο, της εταιρείας Iryo.
Το AVE συνέχισε την πορεία του και διένυσε περίπου 25 χιλιόμετρα πριν προσκρούσει. Ο υπουργός Πουέντε ανέφερε ότι σε περίπτωση βλάβης του συστήματος, αναλαμβάνει το κέντρο ελέγχου, το οποίο και αποφάσισε να επιτρέψει στα τρένα να κινηθούν ξανά, χωρίς κανέναν περιορισμό ταχύτητας. Αυτή η απόφαση, σύμφωνα με τον ίδιο, ελήφθη «υπό ανεξήγητες συνθήκες».
Παραβίαση πρωτοκόλλου και ηχητικά ντοκουμέντα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην πληροφορία ότι το τρένο της Renfe φέρεται να έλαβε εντολή να συνεχίσει χωρίς να του επιβληθεί περιορισμός ταχύτητας, παρότι είχε προηγηθεί η βλάβη στο σύστημα ασφαλείας. Εκπρόσωπος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών χαρακτήρισε την απόφαση του κέντρου ελέγχου ως «ανεξήγητες συνθήκες».
Ηχητικά ντοκουμέντα από το Κέντρο Ελέγχου της Ατότσα στη Μαδρίτη αποκαλύπτουν βήμα προς βήμα τα ανθρώπινα λάθη και τις παραλείψεις. Ο ελεγκτής έδωσε εντολή στο AVE, το οποίο βρισκόταν 25 χιλιόμετρα μακριά πίσω από το Iryo, να συνεχίσει «κανονική πορεία», και όχι με «οπτική επαφή» όπως επέτασσε το πρωτόκολλο με όριο ταχύτητας τα 40 χλμ./ώρα. Επιπλέον, το έπραξε χωρίς να βεβαιωθεί ότι καμία αμαξοστοιχία δεν εμπόδιζε τη γραμμή μπροστά.
Ακόμη και όταν η οδηγός του Iryo κάλεσε εκ νέου για να δηλώσει ότι παρέμενε ακινητοποιημένη επειδή αδυνατούσε να επανεκκινήσει το τρένο, πέντε λεπτά πριν από το δυστύχημα, κανείς δεν προειδοποίησε το AVE ότι έπρεπε να φρενάρει. Το βασικό ηχητικό μεταξύ του κέντρου ελέγχου και του AVE χαρακτηρίζεται από έντονη σύγχυση και εμφανή αβεβαιότητα του ελεγκτή, αλλά καταλήγει σε μια ξεκάθαρη εντολή που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, παραβιάζει κατάφωρα το πρωτόκολλο: να συνεχιστεί η κανονική πορεία χωρίς προηγουμένως να έχει εξακριβωθεί ότι το προπορευόμενο τρένο είχε απομακρυνθεί σε ασφαλή απόσταση, περισσότερο από 30 χιλιόμετρα, ώστε να αποφευχθεί η σύγκρουση.
Οι έρευνες και το τριήμερο πένθος
Ενώ οι έρευνες συνεχίζονται για να διαλευκανθούν πλήρως τα αίτια της τραγωδίας, η Ισπανία έχει κηρύξει τριήμερο πένθος για τα θύματα. Η κυκλοφορία όλων των τρένων στη γραμμή, στους σταθμούς της διαδρομής, έχει σταματήσει. Η Renfe ανακοίνωσε ότι ανεστάλησαν τα δρομολόγια ανάμεσα στη Μαδρίτη, στη Θιουδάδ Ρεάλ και στην Ανδαλουσία.
Οι αρχές εξετάζουν όλα τα δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των ηχητικών ντοκουμέντων και των καταγραφών από το κέντρο ελέγχου, προκειμένου να αποδοθούν ευθύνες για τη φονική σύγκρουση.
Με πληροφορίες από: Topontiki, Ieidiseis, Enikos