Τουλάχιστον 68 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε μια σιδηροδρομική τραγωδία που σημειώθηκε το πρωί της Τετάρτης 28 Οκτωβρίου στην Ισπανία. Το δυστύχημα συνέβη όταν δύο τρένα υψηλής ταχύτητας συγκρούστηκαν κοντά στην Ούρδα, στην επαρχία του Τολέδο. Τα ερωτήματα εστιάζονται σε ένα κρίσιμο διάστημα 17 λεπτών, κατά το οποίο το δυστύχημα ενδεχομένως θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.
Ο απολογισμός της σύγκρουσης
Η πολύνεκρη σύγκρουση αφορούσε έναν συρμό AVE της Renfe, ο οποίος μετέφερε 397 επιβάτες, και ένα ακινητοποιημένο τρένο της Iryo, στο οποίο επέβαιναν 147 επιβάτες. Ο συρμός AVE προσέκρουσε από πίσω στο σταματημένο τρένο, με αποτέλεσμα τον θάνατο τουλάχιστον 68 ανθρώπων.
Η ισπανική κυβέρνηση προχώρησε σε ανασύνθεση των γεγονότων, η οποία ανέδειξε το διάστημα των 17 λεπτών ως ιδιαίτερα κρίσιμο. Κατά τη διάρκεια αυτού του χρονικού διαστήματος, το δυστύχημα θα μπορούσε να είχε αποτραπεί, σύμφωνα με τις κυβερνητικές εκτιμήσεις.
Τα 17 λεπτά που προκαλούν ερωτήματα
Από τις 08:36 έως τις 08:53, ώρα Ισπανίας, ο συρμός AVE διένυσε περίπου 25 χιλιόμετρα, κινούμενος προς το ακινητοποιημένο τρένο. Στο κέντρο ελέγχου υπήρχαν σαφείς ενδείξεις ότι η γραμμή ήταν κατειλημμένη. Επιπλέον, είχε προηγηθεί βλάβη στο ηλεκτρονικό σύστημα ασφαλείας του δικτύου.
Παρά τις ενδείξεις αυτές, δεν δόθηκε εγκαίρως εντολή στον μηχανοδηγό του συρμού AVE να σταματήσει την πορεία του ή να μειώσει την ταχύτητά του. Αυτό το γεγονός αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία που ερευνώνται για την τραγωδία.
Η βλάβη στο σύστημα ασφαλείας LZB
Η αλληλουχία των γεγονότων ξεκίνησε περίπου στις 08:30, όταν τέθηκε εκτός λειτουργίας το σύστημα ασφαλείας LZB. Το συγκεκριμένο σύστημα είναι υπεύθυνο για τον έλεγχο της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας υψηλής ταχύτητας. Η βλάβη, σύμφωνα με τον υπουργό Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, προκλήθηκε από πρόβλημα επικοινωνίας μεταξύ υπολογιστών.
Αν και τέτοιες αστοχίες δεν είναι συνηθισμένες, δεν αποτελούν πρωτοφανές περιστατικό. Το σύστημα αντέδρασε όπως προβλέπεται, ακινητοποιώντας αυτόματα τα τρένα που βρίσκονταν στο συγκεκριμένο τμήμα του δικτύου. Εκτιμάται ότι επηρεάστηκαν περίπου έξι συρμοί, τρεις σε κάθε κατεύθυνση.
Η μετάβαση σε χειροκίνητη λειτουργία και οι οδηγίες
Μετά την απενεργοποίηση του συστήματος LZB, ο έλεγχος της κυκλοφορίας πέρασε σε χειροκίνητη λειτουργία. Οι κρίσιμες αποφάσεις για τη διαχείριση της κατάστασης λαμβάνονταν από τους χειριστές του κέντρου ελέγχου της Ατότσα, το οποίο βρίσκεται στη Μαδρίτη.
Μόλις έξι λεπτά αργότερα, περίπου στις 08:36, ο αρμόδιος ελεγκτής επέτρεψε στους συρμούς να συνεχίσουν την πορεία τους «κανονικά». Η οδηγία αυτή μεταδόθηκε τηλεφωνικά και καταγράφηκε εγγράφως. Ωστόσο, το προβλεπόμενο πρωτόκολλο για την περίπτωση που το LZB ήταν εκτός λειτουργίας απαιτούσε οι μηχανοδηγοί να κινούνται με ιδιαίτερη προσοχή, με οπτική επιτήρηση της γραμμής και με ανώτατη ταχύτητα 40 χιλιομέτρων την ώρα. Η κανονική κυκλοφορία δεν επιτρεπόταν υπό αυτές τις συνθήκες.
Οι κυβερνητικές εκτιμήσεις και το προηγούμενο δυστύχημα
Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, χαρακτήρισε τις συνθήκες υπό τις οποίες επιτράπηκε η συνέχιση της κυκλοφορίας ως «ανεξήγητες». Η πρώτη κυβερνητική εκτίμηση στρέφεται προς το ενδεχόμενο ανθρώπινου σφάλματος στο κέντρο ελέγχου της Adif.
Οι ευθύνες, πάντως, δεν έχουν προσδιοριστεί οριστικά μέχρι στιγμής. Η νέα αυτή τραγωδία έρχεται λίγους μήνες μετά ένα άλλο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Κόρδοβα, τον Ιανουάριο του 2026, όπου επίσης συγκρούστηκαν δύο τρένα υψηλής ταχύτητας.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis