Οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ επιχειρούν να διασφαλίσουν τον δικό τους ρόλο στην αναθέρμανση των παζαριών για τη μοιρασιά της λείας της σύγκρουσης στην Ουκρανία. Αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο που οι εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα για τους όρους τερματισμού του πολέμου εντείνουν τα ρήγματα στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο.
Η προσπάθεια ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να αποκτήσουν λόγο στις διπλωματικές διεργασίες γίνεται εμφανής, την ώρα που οι ΗΠΑ, υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, επιχειρούν να διαμορφώσουν τους δικούς τους όρους για την επόμενη μέρα του πολέμου. Πίσω από τις διακηρύξεις περί ειρήνης και σταθερότητας, βρίσκονται σε εξέλιξη σκληρά παζάρια για τις γεωπολιτικές ισορροπίες, τις σφαίρες επιρροής και τα συμφέροντα των εμπλεκόμενων μερών.
Η διπλωματική πρωτοβουλία Φινλανδίας και Νορβηγίας
Μία χαρακτηριστική κίνηση σε αυτό το πλαίσιο ήταν η τηλεφωνική επικοινωνία του Φινλανδού προέδρου, Αλεξάντερ Στουμπ, και του Νορβηγού πρωθυπουργού, Γιόνας Γκαρ Στέρε, με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν. Αυτή η πρωτοβουλία αποτυπώνει την προσπάθεια ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να αποκτήσουν άμεση επαφή και να επηρεάσουν τις εξελίξεις.
Οι δύο ηγέτες επιδίωξαν να μεταφέρουν απευθείας στον Πούτιν μηνύματα της ουκρανικής πλευράς, ενόψει των προγραμματισμένων συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι. Η κίνηση αυτή υπογραμμίζει την επιθυμία τους να συμμετάσχουν ενεργά στις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.
Το περιεχόμενο των συνομιλιών και οι στόχοι
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του γραφείου του Φινλανδού προέδρου, Αλεξάντερ Στουμπ, η επικοινωνία είχε ως αντικείμενο τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του. Οι δύο κυβερνήσεις διευκρίνισαν ότι οι ηγέτες συμμετείχαν στη συνομιλία ως εκπρόσωποι των χωρών τους και όχι εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, οι Στουμπ και Στέρε επανέλαβαν ότι οι χώρες τους θα συνεχίσουν τη μακροπρόθεσμη στήριξή τους προς την Ουκρανία. Ο Φινλανδός πρόεδρος υπογράμμισε ότι η έκβαση του πολέμου θα επηρεάσει άμεσα την ασφάλεια της Φινλανδίας, της Νορβηγίας και συνολικά της Ευρώπης, τονίζοντας ότι ο τερματισμός του απαιτεί απευθείας συνομιλίες. Από την πλευρά του, ο Νορβηγός πρωθυπουργός στάθηκε στο τεράστιο ανθρώπινο και υλικό κόστος του πολέμου και στην ανάγκη αποκλιμάκωσης.
Διαφωνίες και αντιδράσεις στην Ευρώπη
Η πρωτοβουλία των δύο σκανδιναβικών χωρών ανέδειξε, ωστόσο, τις αντιθέσεις και στο εσωτερικό του ευρωπαϊκού στρατοπέδου. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, εξέφρασε την έντονη επιφύλαξή της, υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρξε συντονισμός με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ηγέτες.
Η Φρεντέρικσεν δήλωσε ότι «η Ευρώπη θα πρέπει να παραμείνει ενωμένη αντί να κινείται μεμονωμένα», αμφισβητώντας παράλληλα ότι υπάρχουν ενδείξεις πως η Ρωσία επιθυμεί πραγματικά την ειρήνη. Αντίθετα, ο Νορβηγός πρωθυπουργός, Γιόνας Γκαρ Στέρε, υποστήριξε ότι οι σύμμαχοι και οι εταίροι είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για την επικοινωνία.
Η πολωνική οπτική και η ασφάλεια του ΝΑΤΟ
Στο ζήτημα παρενέβη και ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος μετέφερε την εκτίμηση των δύο ηγετών, Στουμπ και Στέρε, ότι η ασφάλεια της βόρειας και ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ παραμένει βασική και αδιαπραγμάτευτη. Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει τη σημασία που αποδίδεται στην περιφερειακή ασφάλεια εντός της Συμμαχίας.
Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τουσκ έκανε λόγο για συγκρατημένη αισιοδοξία σχετικά με την πιθανότητα εποικοδομητικών συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι. Οι διαφοροποιήσεις αυτές εντός του ευρωπαϊκού στρατοπέδου αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα των διπλωματικών προσπαθειών και τις διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών μελών του ΝΑΤΟ απέναντι στην κρίση στην Ουκρανία.
Με πληροφορίες από: Topontiki