Η κατανάλωση μιας κουταλιάς ελαιολάδου το πρωί, πριν από το φαγητό, έχει αναδειχθεί σε μία ιδιαίτερα δημοφιλή τάση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η πρακτική αυτή προβάλλεται κυρίως για υποτιθέμενα αντιγηραντικά οφέλη και τη συμβολή της στη λάμψη του δέρματος. Ωστόσο, πέρα από τις τάσεις, επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι η κατανάλωση λίπους πριν από τους υδατάνθρακες ενδέχεται να προσφέρει ένα επιπλέον όφελος, συγκεκριμένα τον περιορισμό της απότοπης αύξησης του σακχάρου στο αίμα.
Επιστημονική διερεύνηση της επίδρασης του ελαιολάδου
Μία μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Diabetes ερεύνησε την επίδραση του ελαιολάδου στα επίπεδα γλυκόζης σε ποντίκια. Οι ερευνητές χορήγησαν ελαιόλαδο στα πειραματόζωα 15 λεπτά πριν από ένα τεστ ανοχής στη γλυκόζη. Παράλληλα, άλλες ομάδες ποντικιών έλαβαν νερό πριν από τη χορήγηση γλυκόζης ή ελαιόλαδο μετά από αυτήν, προκειμένου να συγκριθούν τα αποτελέσματα.
Τα ποντίκια που κατανάλωσαν πρώτα ελαιόλαδο εμφάνισαν μικρότερη αύξηση του σακχάρου στο αίμα τους. Επιπλέον, παρατηρήθηκε καθυστερημένη γαστρική κένωση, κάτι που σημαίνει πιο αργή μεταφορά της τροφής από το στομάχι στο λεπτό έντερο. Παρόμοια ευρήματα καταγράφηκαν και σε ποντίκια που έπασχαν από διαβήτη τύπου 2, υποδεικνύοντας μία πιθανή ευρύτερη επίδραση.
Ο ρόλος των ορμονών και η επιβράδυνση της πέψης
Παράλληλα με τα παραπάνω αποτελέσματα, καταγράφηκε αύξηση συγκεκριμένων ορμονών του εντέρου, όπως η GLP-1 και η GIP. Αυτές οι ορμόνες είναι γνωστές για τη συμμετοχή τους στη ρύθμιση της πέψης και του μεταβολισμού της γλυκόζης. Η καθυστέρηση της πέψης, που προκλήθηκε από την κατανάλωση ελαιολάδου, φαίνεται να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.
Η επιβράδυνση της πέψης έχει ως αποτέλεσμα την πιο αργή είσοδο της γλυκόζης στην κυκλοφορία του αίματος. Αυτό, με τη σειρά του, περιορίζει την απότομη μεταγευματική αύξηση του σακχάρου, η οποία αποτελεί ένα σημαντικό ζήτημα για τη διαχείριση των επιπέδων γλυκόζης, ειδικά σε άτομα με διαβήτη ή προδιάθεση.
Ενδείξεις σε ανθρώπους και παρόμοιες διατροφικές πρακτικές
Υπάρχουν ενδείξεις ότι ένας παρόμοιος μηχανισμός μπορεί να λειτουργεί και στους ανθρώπους, αν και τα διαθέσιμα στοιχεία είναι προς το παρόν περιορισμένα. Μία μικρή μελέτη, η οποία διεξήχθη σε έξι άνδρες με διαβήτη τύπου 2, έδειξε ενδιαφέροντα αποτελέσματα. Συγκεκριμένα, η κατανάλωση 30 ml ελαιολάδου 30 λεπτά πριν από ένα γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες οδήγησε σε καθυστέρηση της γαστρικής κένωσης και της αύξησης της γλυκόζης.
Επιπλέον, η μελέτη αυτή κατέγραψε ενίσχυση της έκκρισης της ορμόνης GLP-1 στους συμμετέχοντες. Αυτά τα ευρήματα συνάδουν με την ιδέα ότι η σειρά κατανάλωσης των τροφών μπορεί να επηρεάσει τη γλυκαιμική απόκριση. Περαιτέρω έρευνες υποδεικνύουν ότι η κατανάλωση πρωτεϊνούχων τροφών, όπως ψάρι ή κρέας, πριν από το ρύζι μπορεί επίσης να επηρεάσει θετικά τη μεταγευματική γλυκαιμική απόκριση, ενισχύοντας την άποψη για τη σημασία της διατροφικής σειράς.
Περιορισμοί των δεδομένων και πιθανές παρενέργειες
Παρά τις ενδιαφέρουσες ενδείξεις, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία είναι περιορισμένα. Τα αποτελέσματα που προκύπτουν από πειράματα σε ζώα δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτόματα στον άνθρωπο χωρίς περαιτέρω εκτενείς μελέτες. Επίσης, η προσωρινή μείωση της απότοπης αύξησης του σακχάρου δεν αποδεικνύει απαραίτητα καλύτερη μακροχρόνια ρύθμιση του διαβήτη ή βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη.
Όσον αφορά την πρακτική της κατανάλωσης ελαιολάδου σκέτου ή σε συνδυασμό με πρόσθετα όπως λεμόνι, πιπέρι ή κουρκουμά, δεν έχει αποδειχθεί ότι προσφέρει πρόσθετα οφέλη. Αντίθετα, αυτή η πρακτική μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως ναυτία, κράμπες, διάρροια ή ακόμα και επιδείνωση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Το λεμόνι, λόγω της οξύτητάς του, μπορεί επίσης να συμβάλει στη διάβρωση του σμάλτου των δοντιών, ιδιαίτερα όταν.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis