Η Σερβία εισέρχεται σε μια κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση την Κυριακή 25 Οκτωβρίου, η οποία ενδέχεται να ανατρέψει τις πολιτικές ισορροπίες των τελευταίων 14 ετών. Η «Φοιτητική Λίστα» αμφισβητεί ανοιχτά την κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς και του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Τέσσερις ημέρες πριν από την ψηφοφορία, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν μια αμφίρροπη εικόνα, ενώ οι συλλήψεις έξι υπόπτων και οι προειδοποιήσεις διεθνών παρατηρητών εντείνουν την ανησυχία για το κλίμα μέσα στο οποίο θα διεξαχθούν οι κάλπες.
Η εκλογική αναμέτρηση και το διακύβευμα
Το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα υψηλό για τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος παραιτήθηκε από την Προεδρία της Δημοκρατίας στις 27 Σεπτεμβρίου, επιδιώκοντας πλέον να επιστρέψει στην πρωθυπουργία. Η αναμέτρηση της Κυριακής θεωρείται η σημαντικότερη πολιτική πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει ο Βούτσιτς τα τελευταία χρόνια, καθώς το φοιτητικό κίνημα προσπαθεί να κινητοποιήσει όχι μόνο τους νέους και τους κατοίκους των μεγάλων πόλεων, αλλά και ψηφοφόρους που μέχρι σήμερα απείχαν από την πολιτική ζωή.
Οι δημοσκοπήσεις παρουσιάζουν μια αντιφατική εικόνα, καθιστώντας την εκλογική αναμέτρηση απρόβλεπτη. Αυτή η αβεβαιότητα συνοδεύεται από ανησυχίες για ενδεχόμενη αμφισβήτηση του αποτελέσματος και φόβους για μετεκλογικά επεισόδια, προσθέτοντας στην ήδη τεταμένη προεκλογική ατμόσφαιρα.
Συλλήψεις και ανησυχίες για το κλίμα των εκλογών
Η ένταση κλιμακώθηκε την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, όταν οι σερβικές αρχές ανακοίνωσαν τη σύλληψη έξι προσώπων. Τα άτομα αυτά θεωρούνται ύποπτα για σχεδιασμό βίαιων ενεργειών την ημέρα των εκλογών, γεγονός που προκάλεσε περαιτέρω ανησυχία για την ομαλή διεξαγωγή της ψηφοφορίας.
Σύμφωνα με την Εισαγγελία, πέντε από τους υπόπτους συνελήφθησαν στο Νόβι Σαντ, κατηγορούμενοι ότι επιδίωκαν τη βίαιη ανατροπή των κρατικών αρχών και στρατολογούσαν πρόσωπα για επεισόδια στο Βελιγράδι. Ο έκτος ύποπτος συνελήφθη στην πρωτεύουσα και φέρεται να συμμετείχε στην προετοιμασία ομάδων για βίαιες συγκρούσεις. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι οι κατηγορίες αυτές αποτελούν ισχυρισμούς των εισαγγελικών αρχών και δεν συνιστούν απόδειξη ενοχής των συλληφθέντων. Το φοιτητικό κίνημα είχε ήδη προειδοποιήσει για το ενδεχόμενο συλλήψεων ακτιβιστών, ερευνών σε χώρους δραστηριοποίησής του και αστυνομικών παρεμβάσεων, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες ενέργειες θα μπορούσαν να αποθαρρύνουν τη συμμετοχή των πολιτών.
Η γέννηση και η εξέλιξη του φοιτητικού κινήματος
Η πολιτική δύναμη που απειλεί σήμερα το SNS αναδείχθηκε μέσα από τις μαζικές διαδηλώσεις κατά της διαφθοράς, καταφέρνοντας να μετατρέψει την κοινωνική διαμαρτυρία σε οργανωμένη εκλογική διεκδίκηση. Το κίνημα αυτό γεννήθηκε και αναπτύχθηκε μετά την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, την 1η Νοεμβρίου 2024, ένα τραγικό συμβάν κατά το οποίο έχασαν τη ζωή τους 16 άνθρωποι.
Η τραγωδία αυτή προκάλεσε ένα πρωτοφανές κύμα κινητοποιήσεων, με τους φοιτητές να απαιτούν λογοδοσία, διαφάνεια και αποτελεσματική αντιμετώπιση της διαφθοράς. Σταδιακά, οι διαδηλώσεις επεκτάθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, προσελκύοντας πολίτες διαφορετικών ηλικιών και επαγγελματικών ομάδων. Το κίνημα διατήρησε ένα ιδιαίτερο οργανωτικό χαρακτηριστικό: τις συλλογικές αποφάσεις μέσα από ανοιχτές φοιτητικές συνελεύσεις, χωρίς παραδοσιακή ηγεσία, αναδεικνύοντας υποψηφίους μέσα από αυτές τις διαδικασίες.
Η προεκλογική εκστρατεία και η ανταπόκριση των πολιτών
Στο πλαίσιο της προεκλογικής τους εκστρατείας, ομάδες φοιτητών πραγματοποιούν καθημερινά επισκέψεις από πόρτα σε πόρτα στο Κρνιάτσα, ένα προάστιο του Βελιγραδίου, αναζητώντας υποστήριξη για την παράταξή τους. Οι φοιτητές φορούν διακριτικά με τη λέξη «νίκη», κρατούν έναν κατάλογο ερωτήσεων και χρησιμοποιούν εφαρμογή στα κινητά τους τηλέφωνα, η οποία καταγράφει τις κατοικίες που έχουν επισκεφθεί και το επίπεδο υποστήριξης που συναντούν.
Ο φοιτητής Νομικής Ζακ Βελίτσκοβιτς και η φωτογράφος της εκστρατείας Ντανιέλα Ραντόικοβιτς περιέγραψαν μια ιδιαίτερα θερμή υποδοχή στη συνοικία όπου πραγματοποιούσαν την προεκλογική τους δραστηριότητα. Οι περισσότεροι κάτοικοι με τους οποίους συνομίλησαν δήλωσαν ότι θα στηρίξουν τη φοιτητική παράταξη, ενώ αρκετοί προσφέρθηκαν ακόμη και να βοηθήσουν στην κινητοποίηση των ψηφοφόρων την ημέρα των εκλογών. Μάλιστα, ορισμένοι οδηγοί ταξί πρότειναν να μεταφέρουν πολίτες στα εκλογικά τμήματα, αναδεικνύοντας ένα κύμα υποστήριξης από την τοπική κοινωνία.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis, Enikos