Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν «φαύλο κύκλο καταστροφής» που απειλεί την οικονομική της σταθερότητα, καθώς το κόστος δανεισμού της χώρας αυξάνεται και τα λαϊκιστικά κόμματα ενισχύονται. Αυτός ο συνδυασμός, όπως επισημαίνουν οι New York Times, μπορεί να πυροδοτήσει μια νέα οικονομική κρίση. Η γαλλική κυβέρνηση βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο μιας κρίσης στην αγορά ομολόγων της, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τις επιλογές της για την αντιμετώπιση της πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής.
Η δυσχερής κατάσταση του Εμανουέλ Μακρόν
Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα δυσχερή θέση, καθώς δεν είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει οικονομικούς πόρους για να αποκαταστήσει την ηρεμία στους δρόμους, όπως είχε κάνει στο παρελθόν. Το 2018, όταν οι διαμαρτυρίες για τις υψηλές τιμές των καυσίμων εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη Γαλλία, ο Μακρόν είχε προσφερθεί να θεσπίσει φορολογικές ελαφρύνσεις και αυξήσεις μισθών ύψους περίπου 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σε μια προσπάθεια να κατευνάσει την αναταραχή και να ηρεμήσει την κατάσταση.
Σήμερα, η κατάσταση είναι διαφορετική. Μετά τις πρόσφατες διαμαρτυρίες για την εκπαίδευση, οι οποίες εξελίχθηκαν σε βίαια επεισόδια, ο Γάλλος πρόεδρος δεν διαθέτει την ίδια ευχέρεια κινήσεων. Μια ανακοίνωση μεγάλης οικονομικής δέσμευσης με σκοπό τον κατευνασμό των διαδηλωτών θα μπορούσε πιθανότατα να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία στους επενδυτές και να οδηγήσει σε νέα αύξηση του κόστους δανεισμού της κυβέρνησης, επιδεινώνοντας την ήδη τεταμένη κατάσταση.
Πίεση από τις αγορές και πολιτική αστάθεια
Οι επενδυτές έχουν αρχίσει να ξεφορτώνονται τα γαλλικά ομόλογα, καθώς εκφράζουν αμφιβολίες για την ικανότητα της κυβέρνησης να διαχειριστεί αποτελεσματικά τον προϋπολογισμό της. Αυτή η δυσπιστία εντείνεται εν μέσω υψηλών επιτοκίων και μιας περιόδου έντονης πολιτικής αβεβαιότητας. Ο πρόεδρος Μακρόν, ο οποίος πλησιάζει στο τέλος της θητείας του, ηγείται μιας κεντρώας κυβέρνησης που δεν διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω τη λήψη αποφάσεων.
Ο Γάλλος πρόεδρος βρίσκεται σε μια δύσκολη θέση: τόσο η αδράνεια απέναντι στις κοινωνικές πιέσεις όσο και οι πρόσθετες δαπάνες για την αντιμετώπισή τους θα μπορούσαν να επιδεινώσουν τα προβλήματα της Γαλλίας. Αυτή η κατάσταση ενδέχεται να προσφέρει στους λαϊκιστές πολιτικούς, οι οποίοι θα διεκδικήσουν την προεδρία του χρόνου, περισσότερες ευκαιρίες να προσελκύσουν δυσαρεστημένους ψηφοφόρους, εκμεταλλευόμενοι την υφιστάμενη δυσαρέσκεια.
Ο μηχανισμός του «φαύλου κύκλου καταστροφής»
Οι κυβερνήσεις, όπως αναφέρουν οι New York Times, βρίσκονται αντιμέτωπες με έναν «φαύλο κύκλο καταστροφής» (doom loop), στον οποίο η αναταραχή στις αγορές και η πολιτική αναταραχή τροφοδοτούν η μία την άλλη. Αυτός ο μηχανισμός περιγράφηκε από τους Μίχαλ Μπζοζόφσκι και Γιοάννα Σιβίνσκα-Γκορζελάκ, ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας στην Πολωνία, οι οποίοι δημοσίευσαν μια επιστημονική μελέτη σχετικά με τη σχέση μεταξύ λαϊκισμού και δημοσιονομικής πολιτικής.
Οι ερευνητές, σε ηλεκτρονικό τους μήνυμα, διευκρίνισαν ότι «ο κίνδυνος αφορά λιγότερο μια αιφνίδια αθέτηση πληρωμών του δημόσιου χρέους και περισσότερο μια αργή οικονομική επιβράδυνση». Αυτό υποδηλώνει μια σταδιακή διάβρωση της οικονομικής σταθερότητας, αντί για μια απότομη κατάρρευση, καθιστώντας την κατάσταση ακόμη πιο ύπουλη.
Η παγίδα του χρέους και η άνοδος του λαϊκισμού
Η Γαλλία δεν αποτελεί τη μοναδική χώρα που αντιμετωπίζει την παγίδα του χρέους. Καθώς ο δανεισμός αυξάνεται σε πολλές πλούσιες χώρες, παρατηρείται ταυτόχρονα και η ενίσχυση των λαϊκιστικών πολιτικών κομμάτων. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτός ο συνδυασμός, δηλαδή η αύξηση του χρέους και η άνοδος του λαϊκισμού, θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια ευρύτερη οικονομική κρίση, επηρεάζοντας πολλαπλά κράτη.
Στη ρίζα αυτού του προβλήματος βρίσκεται μια σημαντική ένταση: μέσα σε συνθήκες βαθιάς πολιτικής και δημοσιονομικής αβεβαιότητας, οι ψηφοφόροι και οι επενδυτές φαίνεται να επιθυμούν διαφορετικά πράγματα. Οι αγοραστές κρατικών ομολόγων, για παράδειγμα, θέλουν να αποζημιώνονται επαρκώς για τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν δανείζοντας χρήματα σε κυβερνήσεις, αναζητώντας σταθερότητα και ασφάλεια στις επενδύσεις τους.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis