Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε τη βαθιά της λύπη για την επικύρωση του λεγόμενου Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας από το λιβυκό Κοινοβούλιο, το οποίο αφορά την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο Θάλασσα. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρενέβη στις εξελίξεις με κοινή δήλωσή της με τον Αντόνιο Κόστα, τονίζοντας ότι η συμφωνία είναι άκυρη και ανίσχυρη. Παράλληλα, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ανακοίνωση σε υψηλούς τόνους, απορρίπτοντας την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης.
Η θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε σε κοινή της τοποθέτηση με τον Αντόνιο Κόστα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση λυπάται βαθύτατα για την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η δήλωση αυτή ήρθε ως άμεση αντίδραση στις εξελίξεις που πυροδότησε η κύρωση της συμφωνίας από το κοινοβούλιο της Λιβύης.
Η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί του ζητήματος αυτού είχε διατυπωθεί με σαφήνεια από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και, όπως υπογραμμίζεται, παραμένει αμετάβλητη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαμηνύει πως το εν λόγω μνημόνιο είναι κενό περιεχομένου, υπογραμμίζοντας την έλλειψη νομικής του βάσης και εγκυρότητας.
Οι λόγοι της καταδίκης
Η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε με σαφήνεια ότι η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών. Αυτό αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η Ευρωπαϊκή Ένωση την κρίνει απαράδεκτη και νομικά ανίσχυρη. Η ΕΕ επισημαίνει ότι το μνημόνιο δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο αποτελεί το διεθνές νομικό πλαίσιο για τις θαλάσσιες ζώνες.
Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο άκυρο και ανίσχυρο. Η έμφαση στην αντίθεση της συμφωνίας με το Δίκαιο της Θάλασσας υπογραμμίζει την πάγια θέση της ΕΕ έναντι μονομερών ενεργειών που αμφισβητούν τις διεθνείς νομικές αρχές και τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην περιοχή της Μεσογείου.
Αλληλεγγύη προς Ελλάδα και Κύπρο
Στο πλαίσιο της κοινής της δήλωσης, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επαναβεβαίωσε την αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ελλάδα και την Κύπρο. Η δήλωση αυτή έρχεται να ενισχύσει τη στήριξη των δύο κρατών μελών της ΕΕ, των οποίων τα κυριαρχικά δικαιώματα επηρεάζονται άμεσα από το περιεχόμενο του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβε την πάγια και γνωστή της θέση κατά οποιασδήποτε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη. Η θέση αυτή αντανακλά την ανησυχία της ΕΕ για την σταθερότητα και την ειρήνη στην περιοχή, καθώς και την ανάγκη για σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας και της εσωτερικής διαδικασίας της Λιβύης, μακριά από εξωτερικές πιέσεις και παρεμβάσεις.
Η αντίδραση της Ελλάδας
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας εξέδωσε ανακοίνωση σε υψηλούς τόνους, καταδικάζοντας την κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της Λιβύης. Η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019.
Η ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών τονίζει ότι το μνημόνιο αφορά την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και η έγκρισή του από τη Λιβύη θεωρείται άκυρη και χωρίς νομική ισχύ από την ελληνική πλευρά, καθώς παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Με πληροφορίες από: Topontiki