Στις Άνδεις του Περού, σε υψόμετρο περίπου 4.200 μέτρων, ο 57χρονος Ρουφίνο Κίκο συνεχίζει μια οικογενειακή παράδοση, εκτρέφοντας 380 αλπάκες. Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή, με τις απρόβλεπτες βροχοπτώσεις και την υποχώρηση των παγετώνων, απειλεί σοβαρά τόσο τα κοπάδια του όσο και το μέλλον των τοπικών κοινοτήτων που εξαρτώνται από αυτή τη δραστηριότητα. Οι περιβαλλοντικές αλλαγές δυσκολεύουν ολοένα περισσότερο την επιβίωση των ζώων και των ανθρώπων.
Η καθημερινότητα στον οικισμό Λαγουνίγιας
Ο Ρουφίνο Κίκο ζει και εργάζεται στον οικισμό Λαγουνίγιας, στην περιοχή Πούνο, σε υψόμετρο που φτάνει τα 4.267 μέτρα. Εκεί, μαζί με άλλες 55 οικογένειες, ασχολείται με την εκτροφή αλπακών, μια δραστηριότητα που αποτελεί βασικό κομμάτι της καθημερινότητας και της οικονομικής τους επιβίωσης.
Η οικογένεια του Κίκο εκτρέφει αλπάκες εδώ και γενιές, διατηρώντας μια παράδοση που περνά από πατέρα σε γιο. Παρά την προσήλωση στην κτηνοτροφία, ο 57χρονος βοσκός εκφράζει την ανησυχία του για το αν τα παιδιά του θα μπορέσουν να συνεχίσουν αυτή την κληρονομιά, καθώς οι συνθήκες γίνονται όλο και πιο δύσκολες.
Οι επιπτώσεις των απρόβλεπτων βροχοπτώσεων
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Ρουφίνο Κίκο και οι υπόλοιποι κτηνοτρόφοι είναι η αλλαγή στα καιρικά φαινόμενα. Οι βροχές, οι οποίες παραδοσιακά έφταναν τον Νοέμβριο και συνέβαλαν στο πράσινο των ορεινών βοσκοτόπων, έχουν γίνει πλέον απρόβλεπτες.
Αυτή η αστάθεια έχει ως αποτέλεσμα την ξήρανση της βλάστησης και τον περιορισμό της διαθέσιμης τροφής για τα κοπάδια. Ο Κίκο περιέγραψε την κατάσταση στο National Geographic, δηλώνοντας: «Τα βοσκοτόπια μας θα έπρεπε να έχουν πρασινίσει, αλλά κοιτάξτε τα. Είναι κίτρινα και μετά βίας χρησιμεύουν για να ταΐσουμε το κοπάδι».
Ασθένειες και παράσιτα απειλούν τις αλπάκες
Οι αλπάκες είναι ζώα ιδιαίτερα ευαίσθητα στο κρύο και στις απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας. Οι ψυχρές εισβολές μπορούν να προκαλέσουν διάφορες ασθένειες και να αυξήσουν τη θνησιμότητα, ειδικά των νεογέννητων ζώων. Τα μικρά γεννιούνται κατά τους πρώτους μήνες του έτους, μια περίοδο που συμπίπτει παραδοσιακά με την εποχή των βροχών.
Πέρα από τις καιρικές συνθήκες, η κλιματική αλλαγή συνδέεται και με την εμφάνιση παρασίτων σε μεγαλύτερα υψόμετρα, όπως επισημάνθηκε σε ρεπορτάζ του National Geographic τον Ιανουάριο του 2022. Ο Όσκαρ Καρδένας, υπεύθυνος για τα προγράμματα αλπακών στο Εθνικό Ινστιτούτο Αγροτικής Καινοτομίας του Περού (INIA), ανέφερε: «Το κλίμα είναι ασταθές και αυτό δημιουργεί πολλά προβλήματα. Βλέπουμε αύξηση της ψώρας, των ψειρών και των ακάρεων σε υψόμετρα όπου προηγουμένως δεν υπήρχαν».
Η υποχώρηση των παγετώνων και οι ανησυχίες για το μέλλον
Μία ακόμη σημαντική απειλή για την περιοχή και τις κοινότητες των Άνδεων αποτελεί η υποχώρηση των παγετώνων. Το νερό από το λιώσιμο των πάγων, το οποίο παραδοσιακά τροφοδοτούσε τις πηγές, επηρεάζεται από αυτή την αλλαγή.
Ο Ρουφίνο Κίκο εκφράζει έντονες ανησυχίες για το μέλλον ολόκληρου του οικισμού της Λαγουνίγιας. Η επιδείνωση των περιβαλλοντικών συνθηκών μπορεί να καταστήσει όλο και δυσκολότερη την παραμονή των κατοίκων στην περιοχή, απειλώντας την παραδοσιακή τους ζωή και την οικονομική τους βιωσιμότητα.
Με πληροφορίες από: Gazzetta