Καταιγιστικές είναι οι εξελίξεις στη διπλωματική εκπροσώπηση των ΗΠΑ στην Ελλάδα, καθώς η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ υπέβαλε την παραίτησή της από το αξίωμα της πρέσβειρας. Η είδηση έγινε γνωστή την Τρίτη 13 Οκτωβρίου, με την ίδια να ανακοινώνει την αποχώρησή της μέσω ανάρτησης στον προσωπικό της λογαριασμό στην πλατφόρμα X. Της παραίτησης είχε προηγηθεί επίσημο αίτημα από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Το χρονικό της αποχώρησης
Η παραίτηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την Αθήνα ήρθε μετά από επίσημη αποκάλυψη από τη νέα εκπρόσωπο Τύπου του Λευκού Οίκου, Κέιτι Ζακαράια. Η Ζακαράια ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «της έχουμε ζητήσει να παραιτηθεί. Έχει υπάρξει ένα υπέροχο στοιχείο για την ομάδα μας και της ευχόμαστε καλή τύχη».
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον τρόπο με τον οποίο φέρεται να ενημερώθηκε η Γκίλφοϊλ για το τέλος της θητείας της. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Αμερικανίδα πρέσβης βρισκόταν στην πρεσβεία στην Αθήνα, περιμένοντας τις εξελίξεις για το μέλλον της, όταν πληροφορήθηκε την απόφαση μέσω τηλεοπτικής δήλωσης της εκπροσώπου του Λευκού Οίκου. Δεν είχε προηγηθεί τηλεφώνημα ούτε από τον πρόεδρο Τραμπ ούτε από τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, με τον οποίο είχε εμφανιστεί να διατηρεί φιλικές σχέσεις κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα.
Δεν ακολουθήθηκε η συνήθης διαδικασία που προβλέπει την κλήση ενός πρέσβη στην Ουάσινγκτον για εξηγήσεις πριν από την ανάκλησή του. Αντίθετα, επιλέχθηκε η απομάκρυνση εξ αποστάσεως.
Οι λόγοι πίσω από την απόφαση
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, «καρατόμησε» την πρέσβειρα στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, προσωπική του επιλογή για την κορυφαία διπλωματική θέση στην Ελλάδα, με συνοπτικές διαδικασίες. Εδώ και μερικές εβδομάδες, δημοσιεύματα αμερικανικών ΜΜΕ σχετικά με τη δράση της πρώην παρουσιάστριας του Fox News ήταν ανησυχητικά.
Τα δημοσιεύματα αυτά περιλάμβαναν σχόλια για παρεμβάσεις της Ουάσινγκτον σε κυβερνήσεις συμμαχικών χωρών, απαιτήσεις για πληρωμές από χρηματοδότες του προέδρου, πληροφορίες για κακή συμπεριφορά έναντι συνεργατών της στην πρεσβεία και για φαβοριτισμό σε επιχειρηματίες. Όλα αυτά δημιουργούσαν μια πολύ κακή εικόνα για την πρέσβειρα.
Η ίδια απάντησε – μέσω των δικηγόρων της – με διαψεύσεις και καταγγελίες σε βάρος των ανθρώπων που φέρονταν να την καταγγέλλουν. Ωστόσο, φαίνεται ότι η επίσκεψη του πολιτικού προϊστάμενού της και υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στην Αθήνα και οι πιέσεις που δέχθηκε από δημοσιογράφους να σχολιάσει τα δημοσιεύματα σε βάρος της Γκίλφοϊλ βάρυναν στην απόφαση του Τραμπ να ζητήσει την παραίτησή της, 24 ώρες μετά τα ρεπορτάζ που τον έφεραν να σκέφτεται την αποπομπή της.
Οι καταγγελίες και η πολιτική διάσταση
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκονται καταγγελίες Αμερικανού επιχειρηματία από το Κεντάκι, σύμφωνα με τις οποίες η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ φέρεται να του ζήτησε 100.000 δολάρια για χρέη πιστωτικών καρτών. Η πλευρά της Γκίλφοϊλ φέρεται να υποστηρίζει ότι ο επιχειρηματίας τής όφειλε 150.000 δολάρια για ομιλίες και υπηρεσίες συμβούλου, για το οποίο υπήρχε συμφωνητικό.
Η «πρεμούρα» του Ντόναλντ Τραμπ να «κλείσει» την υπόθεση Γκίλφοϊλ εξηγείται εύκολα: μετά τα τελευταία δημοσιεύματα σε βάρος της πρώην πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, στελέχη των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο δεν έκρυψαν τη διάθεσή τους να διερευνήσουν τις καταγγελίες. Μια τέτοια εξέλιξη θα έφερνε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση τον πρόεδρο των ΗΠΑ, καθώς η Γκίλφοϊλ ήταν εξαρχής μια απολύτως προσωπική επιλογή του και θα την «χρεωνόταν» ολοκληρωτικά.
Στην ουσία, η απόλυση της Γκίλφοϊλ ήταν μια συνειδητή απόφαση του Τραμπ να δημιουργήσει ένα τείχος προστασίας γύρω του από τις πιθανές πολιτικές συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η όλη υπόθεση, μόνο λίγες εβδομάδες πριν τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Οι Ρεπουμπλικάνοι προετοιμάζονται ακόμα και για το ενδεχόμενο να απωλέσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, οπότε η κίνηση αποπομπής της κρίθηκε απαραίτητη, ώστε να σταματήσει η συζήτηση γύρω από το πρόσωπό της. Σημειώνεται ότι διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η εξέλιξη ενδέχεται να συνδέεται με ανησυχία ότι οι καταγγελίες που έχουν γίνει γνωστές δεν αποτελούν το σύνολο των στοιχείων που ενδέχεται να έρθουν στο φως, ενώ στην επιστολή της προς την Ουάσινγκτον η ίδια απέφυγε να αναφερθεί στις καταγγελίες.
Η δήλωση της Γκίλφοϊλ και η στάση Τραμπ
Στην ανάρτησή της, η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ανέφερε ότι η θητεία της ως πρέσβειρας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα υπήρξε η τιμή της ζωής της. Εξέφρασε την ευγνωμοσύνη της στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για την εμπιστοσύνη τους, δηλώνοντας ότι εργάστηκε ακούραστα για να προωθήσει την ατζέντα «Πρώτα η Αμερική» του Προέδρου Τραμπ, να ενισχύσει τη στρατηγική συμμαχία με την Ελλάδα και να επιτύχει σημαντικές νίκες για τον αμερικανικό λαό.
Η πρώην πρέσβειρα τόνισε επίσης ότι κατά τη διάρκεια της θητείας της, βοήθησε στην εξασφάλιση ιστορικών συμφωνιών για την επέκταση των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου της Αμερικής στην Ευρώπη, προώθησε τον Κάθετο Διάδρομο για τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια, ενίσχυσε την αμυντική και ασφάλεια συνεργασία με έναν κρίσιμο σύμμαχο του ΝΑΤΟ, και επέκτεινε τις ευκαιρίες για αμερικανικές επιχειρήσεις και επενδύσεις σε όλη την περιοχή. Εξέφρασε δε την υπερηφάνεια της για τον ρόλο της πρεσβείας στην ενίσχυση της αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας, στην προώθηση της οικονομικής συνεργασίας και στη διασφάλιση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο αναντικατάστατος ηγέτης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Τραμπ πήρε σαφείς αποστάσεις από την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Όταν δημοσιογράφος τον ρώτησε αν εξεπλάγη από τις καταγγελίες, απάντησε: «Δεν ήταν μέλος της οικογένειάς μου». Αναφερόμενος στη σχέση της με τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, με τον οποίο η Γκίλφοϊλ είχε αρραβωνιαστεί, δήλωσε: «Φαντάζομαι πως έβγαινε με τον γιο μου πριν από πολύ καιρό αλλά δεν ήταν οικογένειά μου». Ο πρόεδρος είπε επίσης ότι δεν ήταν ποτέ μέλος της οικογένειάς του και ότι απλώς σε κάποια φάση ήταν η φίλη του γιου του, Ντόναλντ.
Το κενό στην εκπροσώπηση και οι διάδοχοι
Η παραίτηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την Αθήνα έρχεται να προστεθεί στο ήδη μεγάλο κύμα κενών θέσεων που εξασθενεί την εκπροσώπηση των ΗΠΑ διεθνώς. Ήδη, άλλοι δύο πρέσβεις των ΗΠΑ, ο Τομ Μπάρακ στην Τουρκία και ο Τσαρλς Κούσνερ στη Γαλλία, έχουν προκαλέσει προβλήματα με τη συμπεριφορά τους.
Ο Τομ Μπάρακ είχε κληθεί προ ημερών για εξηγήσεις στην Ουάσινγκτον, καθώς φέρεται να έχει υιοθετήσει πλήρως τη «γραμμή» της Άγκυρας για διάφορα θέματα, από τα F-35 έως τις σχέσεις με το Ισραήλ. Το πιθανότερο σενάριο για την ώρα είναι να μην τοποθετηθεί άμεσα νέος πρέσβης στην Αθήνα.
Με πληροφορίες από: Enikos, Topontiki, Newsit