Η Αθήνα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σύνθετο διπλωματικό σταυρόλεξο στις σχέσεις της με τη Λιβύη, καθώς η Τρίπολη επιχειρεί να συνδέσει άμεσα τις ενεργειακές έρευνες νότια της Κρήτης με τις διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Η λιβυκή πλευρά απειλεί με διακοπή των συνομιλιών, εάν συνεχιστούν οι έρευνες σε περιοχές που θεωρεί αμφισβητούμενες. Η ελληνική κυβέρνηση επιμένει στη συνέχιση των ερευνών και στον διάλογο χωρίς υποχωρήσεις, απορρίπτοντας τις λιβυκές αιτιάσεις.
Η λιβυκή προειδοποίηση και οι ενεργειακές έρευνες
Η αποκάλυψη του περιεχομένου της λιβυκής ρηματικής διακοίνωσης, η οποία χρονολογείται στις 24 Αυγούστου, φέρνει στο προσκήνιο μια σοβαρή προειδοποίηση προς την Ελλάδα. Σύμφωνα με την Τρίπολη, η συνέχιση των ερευνών σε περιοχές που η Λιβύη θεωρεί μη οριοθετημένες και αμφισβητούμενες μπορεί να επηρεάσει τις συνομιλίες για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Μάλιστα, η λιβυκή πλευρά αναφέρει ότι οι εν λόγω ενέργειες θα μπορούσαν ακόμη και να οδηγήσουν στην παύση των διαπραγματεύσεων. Παρόλο που αυτή η διατύπωση δεν ισοδυναμεί με απόφαση διακοπής των συνομιλιών, η σημασία της δεν μπορεί να υποτιμηθεί, ειδικά καθώς προχωρά ο σχεδιασμός για τις έρευνες της εταιρείας Chevron στα θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης.
Οι δύο διαφορετικές προσεγγίσεις
Στην ουσία, η λιβυκή πλευρά επιχειρεί να θέσει στο ίδιο τραπέζι δύο διαφορετικές διαδικασίες, τις οποίες η Αθήνα επιμένει ότι πρέπει να αντιμετωπίζονται χωριστά. Από τη μία πλευρά βρίσκεται ο ελληνολιβυκός διάλογος για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) και της υφαλοκρηπίδας, μια διαδικασία που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Μια ενδεχόμενη συμφωνία με τη Λιβύη θα μπορούσε να μεταβάλει τα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο και, κυρίως, να αποδυναμώσει στην πράξη το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Από την άλλη πλευρά, βρίσκονται τα κυριαρχικά δικαιώματα που η Ελλάδα θεωρεί ότι διαθέτει νοτίως της Κρήτης και η αποφασιστικότητά της να προχωρήσει στην έρευνα και την πιθανή εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στην περιοχή.
Κυριαρχικά δικαιώματα και η ελληνική απάντηση
Το μήνυμα που στέλνει η Τρίπολη είναι ότι η Αθήνα δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένο πως οι δύο αυτές διαδικασίες θα προχωρούν παράλληλα και ανεπηρέαστα. Η λιβυκή διακοίνωση κάνει μάλιστα αναφορά σε προηγούμενη συνεννόηση μεταξύ των δύο πλευρών για την αποφυγή ενεργειών που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις διαπραγματεύσεις.
Πρόκειται για έναν ισχυρισμό με ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Λιβύη προσπαθεί να παρουσιάσει τις ελληνικές ενεργειακές πρωτοβουλίες ως κινήσεις που αντιβαίνουν στο πνεύμα του διαλόγου που είχε ξεκινήσει. Η ελληνική πλευρά έχει ήδη απαντήσει σε αυτό το έγγραφο του Αυγούστου, απορρίπτοντας τις λιβυκές αιτιάσεις.
Η ελληνική θέση στον ΟΗΕ
Με αφορμή τη δημοσιοποίηση της διακοίνωσης, ελληνικές διπλωματικές πηγές υπογράμμισαν ότι η Αθήνα έχει ήδη απαντήσει στο λιβυκό έγγραφο. Η ελληνική απάντηση, η οποία κατατέθηκε επίσημα στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, υποστηρίζει ότι τα οικόπεδα «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2» βρίσκονται εντός περιοχών ελληνικής δικαιοδοσίας.
Στην απάντηση διευκρινίζεται ότι τα εξωτερικά όρια των συγκεκριμένων οικοπέδων έχουν προσδιοριστεί με βάση τη μέση γραμμή και σε συνάρτηση με την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία που υπογράφηκε το 2020. Αυτή η θέση επιβεβαιώνει την πάγια στάση της Ελλάδας ως προς τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην περιοχή.
Με πληροφορίες από: Topontiki