Οι τελευταίοι τροπικοί παγετώνες της Νοτιοανατολικής Ασίας, που βρίσκονται στην Παπούα της Ινδονησίας, αναμένεται να εξαφανιστούν πλήρως μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Το «αιώνιο χιόνι» που κάλυπτε επί εκατοντάδες χρόνια τις κορυφές της τροπικής Παπούα βρίσκεται πλέον στο χείλος της οριστικής εξαφάνισης, καταγράφοντας συνεχή υποχώρηση εδώ και δεκαετίες. Πρόκειται για τους μοναδικούς τροπικούς παγετώνες σε ολόκληρη την περιοχή.
Η ταχεία υποχώρηση των παγετώνων
Από το 1980, το νησί της Παπούα έχει ήδη χάσει τέσσερα από τα έξι τμήματα μόνιμου πάγου. Η απώλεια αυτή οφείλεται στη σταδιακή άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας, με τους ειδικούς να εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για το μέλλον των παγετώνων.
Ο Κλάους Τάιμαν, Δανός εξερευνητής που χαρτογραφεί τους τελευταίους παγετώνες της περιοχής, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «ο πάγος θα εξαφανιστεί: δεν είναι ζήτημα "αν", αλλά "πότε"», υπογραμμίζοντας ότι αυτό το «πότε» πλησιάζει ταχύτατα. Ο τελευταίος εναπομείνας πάγος στη Νοτιοανατολική Ασία εντοπίζεται στην οροσειρά Σουντίρμαν, στο ινδονησιακό τμήμα της Νέας Γουινέας.
Η ιστορική σημασία και η δραματική συρρίκνωση
Ο παγετώνας Κάρστενς, που βρίσκεται στην υποκορυφή Πούντσακ Τζάγια, σε υψόμετρο 4.884 μέτρων, διατηρεί διαχρονικά βαθιά πνευματική σημασία για τους ντόπιους πληθυσμούς. Πριν από μόλις έναν αιώνα, η οροσειρά διέθετε μόνιμο πάγο και στις τέσσερις κορυφές της, γεγονός που αναδεικνύει την έκταση της σημερινής απώλειας.
Σήμερα, απομένουν μόνο δύο μικρά τμήματα πάγου. Από τον 19ο αιώνα, η έκταση του πάγου στο Πούντσακ Τζάγια συρρικνώθηκε δραματικά, από τα 19.000 στρέμματα στα 160 στρέμματα. Η πτώση αυτή είναι ιδιαίτερα αισθητή από το 2002 έως σήμερα, με τον παγετώνα να έχει χάσει το 95% της έκτασής του.
Οι τροπικοί παγετώνες παγκοσμίως
Αν και οι παγετώνες δεν αποτελούν την πρώτη εικόνα που έρχεται στο μυαλό όταν αναφερόμαστε σε τροπικές περιοχές, τέτοιοι σχηματισμοί εντοπίζονται σε διάφορα μέρη του κόσμου, όπως στις Άνδεις, την ανατολική Αφρική και την Ινδονησία. Η συντριπτική πλειονότητα αυτών, περίπου το 95%, βρίσκεται στις Άνδεις, κυρίως στο Περού, τον Ισημερινό και την Κολομβία.
Στην Αφρική, ο παγετώνας του οροπεδίου Στάνλεϊ αντιμετωπίζει επίσης σοβαρά προβλήματα, έχοντας χάσει το 30% της επιφάνειάς του από το 2020. Αυτή η απώλεια απειλεί άμεσα την υδατική ασφάλεια των τοπικών κοινοτήτων, αναδεικνύοντας τις ευρύτερες επιπτώσεις του φαινομένου.
Αίτια της κατάρρευσης των παγετώνων
Η αιτία της κατάρρευσης των παγετώνων στην Παπούα είναι η ίδια που επηρεάζει τους παγετώνες σε παγκόσμιο επίπεδο. Η υπερθέρμανση του πλανήτη, η οποία προκαλείται κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων, μετατοπίζει το σημείο παγετού σε όλο και υψηλότερα υψόμετρα, με αποτέλεσμα την επιτάχυνση του λιωσίματος.
Παράλληλα, οι βροχοπτώσεις αντικαθιστούν τις χιονοπτώσεις, γεγονός που συμβάλλει περαιτέρω στην υποχώρηση του πάγου. Επιπλέον, το ενισχυμένο φαινόμενο Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό Ωκεανό εκμηδενίζει κάθε ελπίδα σωτηρίας για αυτό το ιστορικό και πνευματικά σημαντικό τοπίο, επιδεινώνοντας την ήδη κρίσιμη κατάσταση των παγετώνων.
Με πληροφορίες από: Gazzetta