Οι Ηνωμένες Πολιτείες και κράτη που έχουν προσυπογράψει την Proliferation Security Initiative (PSI) επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να συνεχίσουν την εφαρμογή των περιορισμών του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών κατά του Ιράν. Η δέσμευση αυτή εκφράστηκε μέσω κοινής δήλωσης που δόθηκε στη δημοσιότητα, με αφορμή τη συμπλήρωση ενός έτους από την επαναφορά των εν λόγω περιορισμών μέσω του μηχανισμού «snapback».
Η κοινή δήλωση υπογραμμίζει την προσήλωση των συμμετεχόντων κρατών στην αυστηρή τήρηση των μέτρων που έχουν θεσπιστεί για την αποτροπή της διάδοσης πυρηνικών όπλων και συναφούς υλικού προς την Τεχεράνη.
Η επαναφορά των κυρώσεων του ΟΗΕ
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην κοινή δήλωση, στις 27 Σεπτεμβρίου του 2025 επανήλθαν σε ισχύ έξι ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Πρόκειται για τα ψηφίσματα 1696 (2006), 1737 (2006), 1747 (2007), 1803 (2008), 1835 (2008) και 1929 (2010).
Η επαναφορά αυτών των ψηφισμάτων πραγματοποιήθηκε μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας «snapback». Αυτός ο μηχανισμός είχε ενεργοποιηθεί από τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, επικαλούμενες συγκεκριμένους λόγους.
Η ενεργοποίηση του μηχανισμού «snapback»
Η απόφαση για την ενεργοποίηση του μηχανισμού «snapback» από τις τρεις ευρωπαϊκές δυνάμεις βασίστηκε στη «συνεχιζόμενη και σημαντική μη εκπλήρωση» από την Τεχεράνη των πυρηνικών δεσμεύσεών της. Οι δεσμεύσεις αυτές εντάσσονταν στο πλαίσιο του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης (JCPOA).
Έναν χρόνο μετά την επαναφορά των κυρώσεων, τα κράτη που συνυπογράφουν την κοινή δήλωση δηλώνουν ότι παραμένουν προσηλωμένα στη «συνεχιζόμενη εφαρμογή όλων των σχετικών υποχρεώσεων» που απορρέουν από τα επανενεργοποιημένα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Οι δεσμεύσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων
Οι συμμετέχουσες χώρες δεσμεύονται να συνεχίσουν τη λήψη μέτρων με στόχο την αποτροπή της προμήθειας, πώλησης ή μεταφοράς προς το Ιράν ειδών, υλικών, εξοπλισμού, αγαθών και τεχνολογίας. Αυτά τα στοιχεία θα μπορούσαν να συμβάλουν σε πυρηνικές δραστηριότητες που θεωρούνται ευαίσθητες ως προς τη διάδοση ή στην ανάπτυξη συστημάτων μεταφοράς πυρηνικών όπλων.
Επιπλέον, στη δήλωση επαναλαμβάνεται η προσήλωση στην εφαρμογή των περιορισμών που αφορούν τη μεταφορά όπλων και συναφούς υλικού προς ή από το Ιράν. Αυτή η δέσμευση αποτελεί κεντρικό πυλώνα της προσπάθειας για τον περιορισμό των δυνατοτήτων του Ιράν στον τομέα των εξοπλισμών.
Συγκεκριμένα μέτρα κατά της διάδοσης
Πιο συγκεκριμένα, οι χώρες που συνυπογράφουν τη δήλωση δηλώνουν ότι θα λάβουν «αποτελεσματικά μέτρα» για να αποτρέψουν άμεσες ή έμμεσες μεταφορές. Αυτές οι μεταφορές θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ανάπτυξη όπλων μαζικής καταστροφής και των μέσων μεταφοράς τους, στα οποία περιλαμβάνονται και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAVs).
Μεταξύ των ενεργειών που προβλέπονται περιλαμβάνεται επίσης η ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εταίρων της PSI για δραστηριότητες διάδοσης που συνδέονται με το Ιράν. Αυτή η ενέργεια στοχεύει στην ενίσχυση της συνεργασίας και της αποτελεσματικότητας στον εντοπισμό και την αντιμετώπιση τέτοιων δραστηριοτήτων.
Εθνικές προσπάθειες και υποστήριξη
Παράλληλα, προβλέπεται η επανεξέταση, όπου κρίνεται απαραίτητο, των εθνικών νομικών πλαισίων των συμμετεχόντων κρατών. Αυτό αποσκοπεί στην προσαρμογή και ενίσχυση των νομοθεσιών τους ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των κυρώσεων.
Επίσης, η δήλωση περιλαμβάνει την ανάληψη συγκεκριμένων ενεργειών για την υποστήριξη προσπαθειών αναχαίτισης. Οι συμμετέχοντες χαιρετίζουν ακόμη τις εθνικές προσπάθειες για την εφαρμογή των υποχρεώσεων που προκύπτουν από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, καθώς και δραστηριότητες που, σύμφωνα με τη δήλωση, υποστηρίζουν τον στόχο της αποτροπής της απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
Με πληροφορίες από: Topontiki