Η Μπιλιάνα Πλάβσιτς, η επονομαζόμενη «Σιδηρά Κυρία» της Σερβίας και η πρώτη γυναίκα που καταδικάστηκε για εγκλήματα πολέμου, απεβίωσε σε ηλικία 96 ετών στο Βελιγράδι. Η είδηση του θανάτου της μεταδόθηκε από το τηλεοπτικό δίκτυο της Republika Srpska RTRS, ενώ η ταφή της θα πραγματοποιηθεί στην Μπάνια Λούκα.
Η ζωή και η καταδίκη της «Σιδηράς Κυρίας»
Η Μπιλιάνα Πλάβσιτς είχε διατελέσει πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας των Σέρβων της Βοσνίας και αργότερα της Σέρβικης Δημοκρατίας. Το 2003 καταδικάστηκε σε φυλάκιση 11 ετών για εγκλήματα πολέμου από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία, όντας η μοναδική γυναίκα που έλαβε τέτοια καταδίκη.
Η αποφυλάκισή της πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2009, έπειτα από την έκτιση μέρους της ποινής της. Η υπόθεση της Πλάβσιτς σηματοδότησε μια σημαντική στιγμή, καθώς ήταν η πλέον υψηλόβαθμη αξιωματούχος της πρώην Γιουγκοσλαβίας που παραδέχθηκε την ευθύνη της για τις φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου στις αρχές της δεκαετίας του '90.
Ο ρόλος της στον πόλεμο της Βοσνίας
Η Μπιλιάνα Πλάβσιτς είχε παραδεχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στην καταδίωξη των Κροατών και των Μουσουλμάνων της Βοσνίας κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ως πρώην σύμμαχος του Ράντοβαν Κάρατζιτς, του στρατιωτικού αρχηγού των Σέρβων της Βοσνίας, είχε υποστηρίξει δημόσια την εκστρατεία καταδίωξης των μη Σέρβων πληθυσμών.
Είχε υπερασπιστεί τις σφαγές των μη Σέρβων, χαρακτηρίζοντάς τες «φυσικό φαινόμενο» και όχι έγκλημα πολέμου, πριν την παραδοχή της ευθύνης της. Η στάση της αυτή την είχε καταστήσει μια από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της περιόδου των Βαλκανικών πολέμων.
Η στροφή και η συνεργασία με τη διεθνή κοινότητα
Το 1996, η Μπιλιάνα Πλάβσιτς πραγματοποίησε μια σημαντική στροφή στη στάση της, συνεργαζόμενη με τη διεθνή κοινότητα. Μετακινήθηκε από το Πάλε, το προπύργιο των εθνικιστών, στην Μπάνια Λούκα, την πρωτεύουσα της σερβικής κρατικής οντότητας της Βοσνίας.
Από εκεί, ηγήθηκε της αντιπολίτευσης κατά των παλιών της συμμάχων, σηματοδοτώντας μια νέα περίοδο στην πολιτική της δράση και μια απομάκρυνση από τις προηγούμενες εθνικιστικές θέσεις της.
Η δήλωση του Μίλοραντ Ντόντικ
Μετά την είδηση του θανάτου της, ο πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας των Σέρβων της Βοσνίας, Μίλοραντ Ντόντικ, προέβη σε δήλωση μέσω του Χ. Ο κ. Ντόντικ ανέφερε ότι ο θάνατος της Πλάβσιτς «μας υπενθυμίζει για μία ακόμη φορά αυτήν την περίοδο του αγώνα, των θυσιών και των μεγάλων εμποδίων στον δρόμο που οδήγησε στην ίδρυση της Republika Srpska».
Το πλαίσιο της δήλωσης ενοχής
Στη δήλωση ενοχής της στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης, η Μπιλιάνα Πλάβσιτς είχε αναφερθεί στον «τυφλό φόβο των Σέρβων που οδήγησε σε μια εμμονή». Είχε επισημάνει ότι αυτό ίσχυε «ειδικά για όσους από εμάς για τους οποίους ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν μια ζωντανή ανάμνηση, ότι οι Σέρβοι δεν θα επέτρεπαν ποτέ ξανά στον εαυτό τους να γίνουν θύματα».
Με πληροφορίες από: Reader