Τις τελευταίες ημέρες, δύο φαινομενικά άσχετες εξελίξεις εμφανίστηκαν σχεδόν ταυτόχρονα μέσω διαρροών, υποδεικνύοντας ενδεχομένως μια ευρύτερη διπλωματική κινητικότητα στην ανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται για τη συζήτηση γύρω από έναν «περιορισμένο ανασχεδιασμό» της διαδρομής του ενεργειακού καλωδίου Great Sea Interconnector. Παράλληλα, παρατηρείται κινητικότητα σχετικά με μια πιθανή λύση στο ζήτημα των ρωσικών S-400, το οποίο αποτελεί εμπόδιο για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Αυτές οι εξελίξεις αφορούν άμεσα την Ελλάδα, την Κύπρο, την Τουρκία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία και το Ισραήλ.
Το ενεργειακό καλώδιο Great Sea Interconnector
Στην Αθήνα, εξετάζονται διάφορες επιλογές για την πορεία του Great Sea Interconnector, ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού project. Το καλώδιο αυτό συνδέει την Κρήτη με την Κύπρο και σε επόμενο στάδιο προβλέπεται να επεκταθεί προς το Ισραήλ.
Η συζήτηση περιλαμβάνει ακόμη και έναν περιορισμένο ανασχεδιασμό της χάραξης του καλωβίου. Στόχος είναι να μειωθεί ο κίνδυνος πιθανής τουρκικής αντίδρασης. Στο έργο αυτό υπάρχει και γαλλική συμμετοχή.
Το ζήτημα των S-400 και τα F-35
Ταυτόχρονα με τις συζητήσεις για το καλώδιο, παρατηρείται κινητικότητα γύρω από μια πιθανή λύση στο πρόβλημα των ρωσικών S-400. Αυτά τα συστήματα αποτελούν το βασικό εμπόδιο για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35.
Η επίλυση του ζητήματος των S-400 θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την Τουρκία να επανενταχθεί στο πρόγραμμα των F-35, τα οποία είναι από τα πιο προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα.
Μια μυστική διπλωματία σε εξέλιξη
Οι δύο αυτές φαινομενικά άσχετες εξελίξεις, που εμφανίστηκαν σχεδόν ταυτόχρονα μέσω διαρροών, μπορεί να μην είναι απλή σύμπτωση. Ενδεχομένως να αποτελούν το δημόσιο ίχνος μιας μυστικής διπλωματίας που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και μήνες.
Ιστορικά, οι μεγάλες γεωπολιτικές συμφωνίες σπάνια αρχίζουν με δημόσιες ανακοινώσεις. Συνήθως προηγούνται μήνες παρασκηνιακών επαφών, «τεχνικών» λύσεων και διαρροών που μετρούν αντιδράσεις.
Οι εμπλεκόμενοι παράγοντες και οι ισορροπίες
Το ένα θέμα αφορά την Ελλάδα, την Κύπρο, την Τουρκία και ένα ευρωπαϊκό ενεργειακό project που προβλέπεται να φτάσει μέχρι το Ισραήλ. Το άλλο αφορά την Τουρκία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Ρωσία, σχετικά με προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και το Ισραήλ, το οποίο είναι ενεργειακά συνδεδεμένο με το πρώτο θέμα και στρατηγικά άμεσα ενδιαφερόμενο για το δεύτερο. Πρόκειται για δύο διαφορετικές γεωστρατηγικές ιστορίες που εμφανίστηκαν την ίδια στιγμή.
Η προοπτική ενός «τριπλού deal»
Η υπόθεση ενός «διπλού ή τριπλού deal», εάν αυτή υπάρχει, προϋποθέτει ότι δεν θα χρειάζεται να βρεθεί ένας νικητής και ένας ηττημένος. Αντίθετα, ο στόχος είναι να βρεθεί ένας τρόπος ώστε όλες οι πλευρές να έχουν κάποιο όφελος.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Ελλάδα θα επιδιώξει να πάρει το καλώδιο, η Τουρκία να βρει τον δρόμο προς τα F-35, οι ΗΠΑ να λύσουν τον γόρδιο δεσμό των S-400 και το Ισραήλ να μην αισθανθεί ότι η νέα ισορροπία λειτουργεί εις βάρος του. Τότε, η πραγματική ιστορία δεν θα είναι αυτή που θα ανακοινωθεί.
Με πληροφορίες από: Topontiki