Η απομάκρυνση των εκατομμυρίων τόνων ερειπίων από τη Λωρίδα της Γάζας αναδεικνύεται σε ένα τιτάνιο έργο, με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών να εκτιμά ότι η ολοκλήρωσή του θα μπορούσε να διαρκέσει έως και δέκα χρόνια. Το κόστος της επιχείρησης αναμένεται να ανέλθει σε δισεκατομμύρια δολάρια, καθιστώντας την μία από τις μεγαλύτερες προσπάθειες εκκαθάρισης πολεμικών συντριμμιών στη σύγχρονη ιστορία. Οι συνθήκες εργασίας για τις ομάδες εκκαθάρισης είναι εξαιρετικά δύσκολες και επικίνδυνες, καθώς τα ερείπια ενδέχεται να κρύβουν άγνωστο αριθμό πτωμάτων και μη εκραγείσες βόμβες.
Η κλίμακα της πρωτοφανούς καταστροφής
Η συνολική ποσότητα των ερειπίων στη Γάζα εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 61 εκατομμύρια τόνους, σύμφωνα με τον Τζάκο Σίλιερς, ειδικό εκπρόσωπο του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) στην Παλαιστίνη. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, αυτή η ποσότητα είναι περίπου 20 φορές μεγαλύτερη από το σύνολο των ερειπίων που προέκυψαν από όλους τους πολέμους σε όλο τον κόσμο τα τελευταία 18 χρόνια.
Οι εκτιμήσεις του ΟΗΕ για τη χρονική διάρκεια του έργου, που κυμαίνονται από τουλάχιστον επτά έως δέκα χρόνια, υπογραμμίζουν το πρωτοφανές μέγεθος της πρόκλησης. Η ανοικοδόμηση της Γάζας αποτελεί μια τεράστια πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι διεθνείς και τοπικοί οργανισμοί που εμπλέκονται στην προσπάθεια.
Οι δυσκολίες στην πράξη και η καθημερινότητα των εργαζομένων
Οι ομάδες που εργάζονται στην απομάκρυνση των ερειπίων αντιμετωπίζουν καθημερινά τεράστιες δυσκολίες. Ο Άχμεντ Αλιάν, μηχανικός που εργάζεται για τον ΟΗΕ, περιέγραψε την προσπάθεια ως το να «κρατάμε ένα κουτάλι και να προσπαθούμε να αδειάσουμε τη θάλασσα». Ο ίδιος, μετά από μια ολόκληρη ημέρα εργασίας για να καθαρίσει ένα μικρό τμήμα δρόμου στη γειτονιά Τελ αλ-Χάουα της πόλης της Γάζας, βρέθηκε εξαντλημένος, περιτριγυρισμένος από βουνά από ερείπια, με σταγόνες ιδρώτα να κυλούν στο μέτωπό του μετά από μια μεγάλη και ζεστή καλοκαιρινή ημέρα.
Ο Αλιάν είναι μέλος μιας ομάδας του Παγκόσμιου Προγράμματος Τροφίμων (WFP) που δραστηριοποιείται σε μια περιοχή που κάποτε ήταν μια πολυσύχναστη κεντρική λεωφόρος. Αυτή η λεωφόρος φιλοξενούσε πολλά καταστήματα, γραφεία και σπίτια, ενώ ήταν γεμάτη κίνηση και ανθρώπους. Σήμερα, ωστόσο, είναι σχεδόν έρημη, με το οδόστρωμα να καλύπτεται από σωρούς πετρών και συντριμμιών από κατεστραμμένα κτίρια. Επιπλέον, σε ορισμένα σημεία του δρόμου, λύματα αναβλύζουν από το έδαφος, καθώς το σύστημα αποχέτευσης έχει υποστεί σοβαρές ζημιές από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς.
Προκλήσεις και κίνδυνοι για τις ομάδες εκκαθάρισης
Το έργο εκτελείται υπό εξαιρετικά δύσκολες και επικίνδυνες συνθήκες. Οι ομάδες εκκαθάρισης εργάζονται σε ερείπια που περιέχουν αμέτρητα πτώματα, γεγονός που καθιστά την εργασία τους ψυχοφθόρα και απαιτητική. Παράλληλα, αντιμετωπίζουν τον συνεχή κίνδυνο από βόμβες που δεν έχουν εκραγεί, οι οποίες είναι διάσπαρτες μέσα στα συντρίμμια.
Μια επιπρόσθετη δυσκολία προκύπτει από τις ισραηλινές αρχές, οι οποίες συχνά απαγορεύουν την είσοδο απαραίτητου εξοπλισμού στη Γάζα. Το σκεπτικό πίσω από αυτή την απαγόρευση είναι ότι σχεδόν οποιαδήποτε βοήθεια που δεν είναι τρόφιμα ή φάρμακα θα μπορούσε να θεωρηθεί «διπλής χρήσης» και να χρησιμοποιηθεί για άλλους σκοπούς, περιπλέκοντας περαιτέρω τις προσπάθειες εκκαθάρισης και ανοικοδόμησης.
Η πρόοδος και το μέγεθος του έργου που απομένει
Παρά τις τεράστιες δυσκολίες και τους κινδύνους, έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στο έργο της εκκαθάρισης. Μέχρι στιγμής, έχουν καθαριστεί 580 χιλιόμετρα δρόμων, γεγονός που έχει καταστήσει δυνατή την κυκλοφορία φορτηγών βοήθειας, ομάδων αρωγής και των κατοίκων, διευκολύνοντας την πρόσβαση και την παροχή βοήθειας.
Ωστόσο, το μέγεθος του έργου που απομένει είναι δυσανάλογα μεγάλο. Μετά από περισσότερα από δύο χρόνια εργασίας, έχουν απομακρυνθεί περίπου 907.000 τόνοι ερειπίων. Από αυτούς, περισσότεροι από 300.000 τόνοι έχουν ανακυκλωθεί και επαναχρησιμοποιηθεί. Αυτή η ποσότητα, όμως, αντιπροσωπεύει μόνο περίπου το 1,5% του συνόλου των ερειπίων που εκτιμάται ότι υπάρχουν στη Λωρίδα της Γάζας, υπογραμμίζοντας το τιτάνιο έργο που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και την ανάγκη για μακροχρόνια και συντονισμένη προσπάθεια.
Με πληροφορίες από: Topontiki