Σε αδιέξοδο έχουν περιέλθει οι τελευταίες συνομιλίες για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα, καθώς ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης απορρίπτει τη πρόταση του Βρετανικού Μουσείου. Το γεγονός αυτό αναφέρεται σε άρθρο του Politico, το οποίο επισημαίνει τη διακοπή των συζητήσεων λόγω της ελληνικής στάσης.
Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αποδεχθεί καμία συμφωνία που θα απαιτούσε την αναγνώριση της κυριότητας του Βρετανικού Μουσείου επί των Γλυπτών του Παρθενώνα. Επίσης, απέρριψε ένα σχήμα βάσει του οποίου η χώρα θα «δανειζόταν» τμήματα του δικού της μνημείου.
Η θέση της Ελλάδας και η απόρριψη του «δανεισμού»
Την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δημοσίευσε άρθρο στον Guardian, όπου ανέφερε χαρακτηριστικά: «Η Ελλάδα δεν μπορεί να αποδεχθεί καμία συμφωνία που θα απαιτούσε να αναγνωρίσει την κυριότητα του Βρετανικού Μουσείου επί των Γλυπτών του Παρθενώνα, ούτε ένα σχήμα βάσει του οποίου θα “δανειζόμασταν” τμήματα του δικού μας μνημείου».
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε την έκπληξή του για την πρόσφατη πρόταση του διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν. Ο Κάλιναν είχε προτείνει ο δανεισμός της Ταπισερί της Μπαγιέ από τη Γαλλία προς τη Βρετανία να αποτελέσει πρότυπο για μια συμφωνία σχετικά με τα Γλυπτά. «Δεν πιστεύω ότι μπορεί», απάντησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε αυτή την πρόταση.
Η ιστορία των Γλυπτών και το σκεπτικό της ελληνικής πλευράς
Ο πρωθυπουργός εξήγησε τη διαφορά, αναφέροντας ότι «Η Γαλλία δάνεισε το έργο τέχνης ως ενιαίο σύνολο και αυτό θα επιστρέψει στη Γαλλία ως ενιαίο σύνολο». Αναφερόταν στην ταπισερί μήκους περίπου 70 μέτρων που απεικονίζει τη νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας το 1066. Αντίθετα, στην περίπτωση του Παρθενώνα, «αναπόσπαστα τμήματα του μνημείου αφαιρέθηκαν βίαια και διασκορπίστηκαν. Στόχος μας είναι η μόνιμη επανένωσή τους», πρόσθεσε.
Τα Γλυπτά αποτελούν τμήματα του Παρθενώνα που αφαιρέθηκαν από την Ακρόπολη στις αρχές του 19ου αιώνα από τον λόρδο Έλγιν, όταν η Ελλάδα βρισκόταν υπό οθωμανική κυριαρχία. Ο Έλγιν τα πούλησε στη συνέχεια στη βρετανική κυβέρνηση και σήμερα εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο, στο Λονδίνο.
Προηγούμενες συζητήσεις και διπλωματικές εντάσεις
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέρριψε, επίσης, το ενδεχόμενο προσωρινού δανεισμού των Γλυπτών στην Ελλάδα με αντάλλαγμα την παραχώρηση άλλων αρχαίων ελληνικών έργων στο Βρετανικό Μουσείο. Στο άρθρο του, υπενθύμισε παλαιότερη δήλωση του σημερινού πρωθυπουργού της Βρετανίας, Άντι Μπέρναμ, υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών «χωρίς όρους», με στόχο, μεταξύ άλλων, να αλλάξει μέσω του πολιτισμού η εικόνα της Βρετανίας στον κόσμο. Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι «Δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο».
Οι συζητήσεις ανάμεσα σε εκπροσώπους του Μουσείου και την ελληνική πλευρά διαρκούν εδώ και χρόνια, με επίκεντρο μια πιθανή συμφωνία δανεισμού. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι τα Γλυπτά αφαιρέθηκαν παράνομα και ζητεί να εκτεθούν μαζί με τα υπόλοιπα τμήματα του μνημείου στο Μουσείο της Ακρόπολης. Ένας βρετανικός νόμος του 1963 εμποδίζει το Μουσείο να τα παραχωρήσει οριστικά, επιτρέπει όμως τον δανεισμό τους.
Το ζήτημα είχε προκαλέσει και διπλωματική ένταση τον Νοέμβριο του 2023, όταν ο τότε Βρετανός πρωθυπουργός Ρίσι Σούνακ ακύρωσε την τελευταία στιγμή προγραμματισμένη συνάντηση.
Με πληροφορίες από: ieidiseis.gr