Μια αγορά για ζώα που μέχρι πρόσφατα δύσκολα θα φανταζόταν κανείς στο σπίτι του αναπτύσσεται πίσω από τα viral βίντεο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Εικόνες με μικρόσωμες αλεπούδες fennec να κοιμούνται σε καναπέδες, βίδρες να τρώνε από το χέρι των ιδιοκτητών τους και πιθηκάκια ντυμένα με παιδικά ρούχα να τρώνε στο τραπέζι, περνούν καθημερινά από τα feeds εκατομμυρίων χρηστών. Τα likes και τα views επιβεβαιώνουν την έλξη που ασκεί ένα άγριο ή εξωτικό ζώο όταν ζει σαν κατοικίδιο, ανάμεσα σε ανθρώπους, εκτός του φυσικού του περιβάλλοντος.
Η ψηφιακή εικόνα και η κρυφή πραγματικότητα
Η καθημερινότητα που προβάλλεται στα social media συχνά παραλείπει όλα τα στοιχεία που δεν αυξάνουν την αλληλεπίδραση. Αυτά περιλαμβάνουν τις φυσικές ανάγκες του ζώου, τη συμπεριφορά του, το μέγεθος που θα αποκτήσει και τις δυσκολίες που συνεπάγεται η συμβίωση με αυτό. Ένα από τα ζώα που έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη αναγνώριση σε αυτή την ψηφιακή απεικόνιση είναι το καρακάλ.
Πρόκειται για ένα άγριο αιλουροειδές που προέρχεται από την Αφρική και την Ασία, με χαρακτηριστικά που θυμίζουν μια υπερμεγέθη οικιακή γάτα. Τα βίντεο στα οποία εμφανίζεται μέσα σε σπίτια, δίπλα σε ανθρώπους ή σε ρόλο κατοικίδιου, έχουν μεγάλη ανταπόκριση. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του καπιμπάρα, ενός από τα μεγαλύτερα τρωκτικά στον κόσμο, το οποίο έχει αναδειχθεί σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ζώα της ιντερνετικής κουλτούρας. Αν και εμφανίζεται ήρεμο, κοινωνικό και απόλυτα άνετο δίπλα σε ανθρώπους, αυτό δεν σημαίνει ότι έχει εξημερωθεί.
Πρωτεύοντα θηλαστικά στο διαδίκτυο
Όταν η διαδικτυακή αυτή εικόνα συναντά την πραγματική αγορά, η κατάσταση αποκτά διαφορετικές διαστάσεις. Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025 στο American Journal of Primatology εξέτασε 1.378 βίντεο από 173 δημιουργούς περιεχομένου στην πλατφόρμα TikTok. Η έρευνα διαπίστωσε ότι το 43,1% των βίντεο παρουσίαζε πρωτεύοντα θηλαστικά, όπως μαϊμούδες, πιθήκους και λεμούριους, μέσα σε σπίτια.
Οι ερευνητές της μελέτης κατέληξαν επίσης στο συμπέρασμα ότι το περιεχόμενο που εμφάνιζε εντονότερα ανθρωπομορφικά χαρακτηριστικά συνδεόταν με υψηλότερα επίπεδα αλληλεπίδρασης από τους χρήστες. Αυτό υποδηλώνει ότι η απεικόνιση των ζώων με ανθρώπινες ιδιότητες ή σε ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνει την ελκυστικότητά τους στο κοινό των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Η διακίνηση πρωτευόντων στις ΗΠΑ
Η σύνδεση μεταξύ της διαδικτυακής προβολής και της πραγματικής διακίνησης πρωτευόντων καταγράφεται πλέον με συγκεκριμένους αριθμούς στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μια έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2026 κατέγραψε, μέσα σε διάστημα μόλις έξι εβδομάδων, συνολικά 1.131 αναρτήσεις από 122 χρήστες. Οι αναρτήσεις αυτές διαφήμιζαν 1.614 ζωντανά πρωτεύοντα προς πώληση σε διάφορες πλατφόρμες, όπως το Facebook, το Instagram, το TikTok και το YouTube.
Στις αγγελίες αυτές εμφανίζονταν διάφορα είδη πρωτευόντων, συμπεριλαμβανομένων μαρμοζετών, καπουτσίνων και λεμούριων. Η μεγαλύτερη κατηγορία ζώων που διαφημίζονταν προς πώληση ήταν οι μακάκοι, οι οποίοι αντιπροσώπευαν 839 από τα συνολικά ζώα που καταγράφηκαν στην έκθεση.
Η γλώσσα των αγγελιών και οι περιορισμοί
Πολλές από τις αγγελίες που εντοπίστηκαν χρησιμοποιούσαν συγκεκριμένες λέξεις και φράσεις για να περιγράψουν τη μεταβίβαση των ζώων. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιούνταν όροι όπως «rehoming», που σημαίνει επανεγκατάσταση, και «adoption», δηλαδή υιοθεσία. Αυτή η ορολογία παρουσίαζε τη μεταβίβαση ενός ζώου ως μια συνηθισμένη διαδικασία υιοθεσίας ή αναζήτησης νέου σπιτιού, παρόμοια με αυτή που ακολουθείται για τα κοινά κατοικίδια.
Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, η χρήση αυτής της γλώσσας μπορεί να λειτουργεί ως ένας τρόπος για την παράκαμψη των υφιστάμενων περιορισμών που αφορούν τη διακίνηση και την πώληση άγριων ή εξωτικών ζώων. Η επιλογή τέτοιων όρων ενδεχομένως να αποσκοπεί στο να καθιστά τη διαδικασία λιγότερο εμφανή ή να την παρουσιάζει ως μια πιο αποδεκτή πρακτική, ενόψει των κανονισμών.
Με πληροφορίες από: Gazzetta