Η Τουρκία προβάλλει διαρκώς την εικόνα μιας χώρας με τον δεύτερο ισχυρότερο στρατό του ΝΑΤΟ, δηλώνοντας έτοιμη να καταπιεί την Ελλάδα. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, επιδεικνύει μια κωμικοτραγική αντίφαση, η οποία αποκαλύπτει ότι η γειτονική χώρα είναι τελικά ένας τιτάνας με πήλινα, ή μάλλον γυάλινα, πόδια. Αυτή η αντίφαση γίνεται εμφανής μέσα από τις δηλώσεις αξιωματούχων και τις ενέργειές της στο Αιγαίο.
Οι αντιφάσεις της τουρκικής στρατιωτικής ισχύος
Παρά τις συνεχείς διακηρύξεις περί στρατιωτικής υπεροχής και ετοιμότητας, η Τουρκία φαίνεται να τρέμει ακόμα και το «ποντίκι», στήνοντας φάκες για να το πιάσει. Αυτή η συμπεριφορά υπογραμμίζει μια εσωτερική αδυναμία, παρά την εξωτερική επίδειξη ισχύος. Η εικόνα ενός γίγαντα με γυάλινα πόδια αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα πίσω από τις μεγαλόστομες δηλώσεις.
Οι κατά καιρούς δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων, οι οποίοι επικαλούνται το διεθνές δίκαιο για την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου, προκαλούν θυμηδία σε κάθε σοβαρό αναλυτή και νομικό που έχει γνώση των διεθνών συνθηκών. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν φαίνεται να ευσταθούν βάσει των υφιστάμενων νομικών πλαισίων.
Οι διεθνείς συνθήκες και η Συνθήκη της Λωζάνης
Σύμφωνα με το Άρθρο 12 της Συνθήκης της Λωζάνης του 1923, όσα νησιά και νησίδες βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 3 μιλίων από τις ασιατικές, μικρασιατικές ακτές ανήκουν στην Τουρκία, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη Συνθήκη. Παράλληλα, το άρθρο 16 της ίδιας συνθήκης αναφέρει ότι η Τουρκία παραιτήθηκε τελεσίδικα από κάθε τίτλο και δικαίωμα επί των νησιών που βρίσκονται πέραν των τριών μιλίων από τις ακτές της.
Από αυτή την παραίτηση εξαιρούνται μόνο όσα νησιά κατονομάζονται ρητά, όπως η Ίμβρος και η Τένεδος. Στο ίδιο άρθρο 12, κατοχυρώνεται ρητά και αδιαπραγμάτευτα η ελληνική κυριαρχία στα νησιά του Βορείου και Ανατολικού Αιγαίου, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος και η Ικαρία.
Η απειλή του casus belli
Η τουρκική πλευρά διατηρεί επί δεκαετίες την ανοιχτή απειλή πολέμου, γνωστή ως casus belli. Αυτή η απειλή εκφράζεται στην περίπτωση που η Ελλάδα ασκήσει το απολύτως νόμιμο κυριαρχικό της δικαίωμα για επέκταση των χωρικών υδάτων της στα 12 ναυτικά μίλια. Το δικαίωμα αυτό προβλέπεται ρητά από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Η διατήρηση αυτής της απειλής αποτελεί ένα σοβαρό σημείο τριβής στις σχέσεις των δύο χωρών, καθώς περιορίζει την άσκηση ενός κυριαρχικού δικαιώματος που αναγνωρίζεται από το διεθνές δίκαιο.
Η κλιμάκωση με τη «Γαλάζια Πατρίδα»
Τα τελευταία χρόνια, η Άγκυρα έχει περάσει σε μια νέα φάση κλιμάκωσης, αμφισβητώντας ευθέως και απροκάλυπτα το κυριαρχικό δικαίωμα της Ελλάδας σε 18 νησιά και πάνω από 80 μικρονήσους. Η αμφισβήτηση αυτή βασίζεται στο ανυπόστατο, παράνομο και αλυτρωτικό δόγμα της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας».
Το δόγμα αυτό αποτελεί τη βάση για τις διεκδικήσεις της Τουρκίας σε περιοχές του Αιγαίου, οι οποίες έρχονται σε αντίθεση με τις διεθνείς συνθήκες και το διεθνές δίκαιο. Η υιοθέτηση και προώθηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» σηματοδοτεί μια περαιτέρω όξυνση των σχέσεων.
Στρατιωτική ενίσχυση και αναβαθμίσεις
Την ίδια στιγμή που προωθεί το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», η Τουρκία ενισχύει συστηματικά και σημαντικά τη στρατιωτική της παρουσία στα μικρασιατικά παράλια. Παράλληλα, αναβαθμίζει την ταξιαρχία στην Ίμβρο, ένα νησί που εξαιρείται από την παραίτηση της Τουρκίας βάσει της Συνθήκης της Λωζάνης.
Επίσης, αναβαθμίζεται ο στρατηγικής σημασίας ναύσταθμος του Ακσάζ, ο οποίος βρίσκεται ακριβώς απέναντι από τη Ρόδο. Με αυτές τις κινήσεις, υπολογίζεται βάσιμα ότι η Τουρκία θα ενισχύσει με τουλάχιστον 6.000 πεζοναύτες τις ήδη ισχυρές αποβατικές δυνάμεις της, οι οποίες είναι στραμμένες απέναντι στα ελληνικά νησιά. Συγκεκριμένα, τον Μάρτιο του 2025, το γενικό επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων της Τουρκίας ανακοίνωσε σχετικά με αυτές τις ενέργειες.
Με πληροφορίες από: Enikos