Η πρόταση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να αποκτήσει ο Καναδάς ένα πρωτοφανές καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Η κίνηση αυτή δημιουργεί ένα νέο σημείο έντασης στις ήδη δοκιμαζόμενες διατλαντικές σχέσεις. Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, αντέδρασε άμεσα, απειλώντας με την επιβολή βαρύτατων δασμών ή ακόμα και με τον περιορισμό των εμπορικών συναλλαγών με την Ευρώπη.
Η πρόταση της φον ντερ Λάιεν για «συνδεδεμένο μέλος»
Η πρωτοβουλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που παρουσιάστηκε κατά την ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Στρασβούργο, ανοίγει μια νέα θεσμική συζήτηση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πρόταση αυτή, η οποία προβλέπει ένα καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους» για τον Καναδά, δεν προβλέπεται σήμερα από τις ευρωπαϊκές Συνθήκες. Ο Καναδός πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνεϊ, παρακολούθησε την ομιλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στην ενίσχυση των δύο πλευρών και «δεν στρέφεται εναντίον κανενός». Το μήνυμά της ήταν σαφές: «Θέλουμε να φέρουμε τη σχέση με τον Καναδά στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο». Η πρόταση αυτή ξεπερνά τα όρια της υφιστάμενης εμπορικής συμφωνίας CETA, στοχεύοντας σε μια ευρύτερη «Συμμαχία για το Μέλλον».
Η έντονη αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έκρυψε την ενόχλησή του για την πρωτοβουλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, χαρακτηρίζοντας την προοπτική μιας τόσο στενής σύνδεσης του Καναδά με την ΕΕ ως «γελοία». Η αντίδραση της Ουάσιγκτον ήρθε λίγες ώρες μετά την ομιλία της φον ντερ Λάιεν στο Στρασβούργο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να αντιμετωπίσει αυτή την κίνηση ως «εχθρική ενέργεια», ανάλογα με τις προθέσεις που θα αποδώσει στις Βρυξέλλες. Δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αν πρόκειται για καλή πρόθεση, έχει καλώς. Αν πρόκειται για κακή πρόθεση, θα επιβάλουμε πολύ βαρείς δασμούς στην Ευρώπη». Παράλληλα, ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να περιοριστεί το εμπόριο με την ΕΕ σε ορισμένους τομείς, δημιουργώντας ένα νέο εμπορικό μέτωπο.
Το ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας Ευρώπης-Καναδά
Το σχέδιο συνεργασίας που παρουσίασε η φον ντερ Λάιεν δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο εμπόριο, αλλά περιλαμβάνει ένα πολύ ευρύτερο πλαίσιο. Στο πλαίσιο αυτής της «Συμμαχίας για το Μέλλον», προβλέπεται συνεργασία σε τομείς όπως η έξυπνη μεταποίηση και η τεχνολογία.
Επιπλέον, η πρόταση καλύπτει την τεχνητή νοημοσύνη, την κβαντική τεχνολογία και την κυβερνοασφάλεια, αναδεικνύοντας την επιθυμία για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στις σύγχρονες προκλήσεις. Η ενέργεια, οι κρίσιμες πρώτες ύλες και οι μπαταρίες αποτελούν επίσης σημαντικούς τομείς συνεργασίας. Τέλος, το σχέδιο περιλαμβάνει και τη στενότερη σύνδεση των αμυντικών βιομημιών των δύο πλευρών, ενισχύοντας την ασφάλεια και την άμυνα.
Η Αρκτική ως πεδίο κοινής δράσης και οι διατλαντικές σχέσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην Αρκτική, την οποία η πρόεδρος της Επιτροπής πρότεινε να μετατρέψουν η Ευρώπη και ο Καναδάς σε ένα εμβληματικό πεδίο κοινής δράσης. Αυτή η πρόταση υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της περιοχής και την επιθυμία για συνεργασία σε γεωπολιτικά ευαίσθητα ζητήματα.
Η πρωτοβουλία αυτή, αν και παρουσιάζεται ως ενισχυτική για τις δύο πλευρές, έχει ήδη δημιουργήσει ένταση στις σχέσεις με την Ουάσιγκτον. Η συζήτηση στις Βρυξέλλες έχει ήδη αρχίσει για το πρακτικό νόημα μιας τέτοιας σχέσης, η οποία δεν προβλέπεται από τις υφιστάμενες ευρωπαϊκές Συνθήκες, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή στις διεθνείς εμπορικές και πολιτικές σχέσεις.
Με πληροφορίες από: Topontiki