Σε 25 χρόνια φυλάκιση καταδίκασε το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης τον πρώην πρόεδρο του Κοσόβου, Χασίμ Θάτσι, κρίνοντάς τον υπεύθυνο για εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1998-1999 με τη Σερβία. Η ετυμηγορία, η οποία εκδόθηκε την Τετάρτη (18/9), προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις οργής από τους ηγέτες του Κοσόβου και της Αλβανίας, ενώ σημειώθηκαν και συμπλοκές μεταξύ συγκεντρωμένων υποστηρικτών και της ολλανδικής αστυνομίας έξω από το δικαστήριο.
Ετυμηγορία και ποινές για τους κατηγορούμενους
Το ειδικό δικαστήριο της Χάγης έκρινε τον Χασίμ Θάτσι, πρώην πολιτικό ηγέτη και κορυφαίο διοικητή του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσσυφοπεδίου (KLA), ποινικά υπεύθυνο για μια σειρά εγκλημάτων. Συγκεκριμένα, ο Θάτσι κρίθηκε υπεύθυνος για την αυθαίρετη κράτηση 385 ατόμων, τη σκληρή μεταχείριση 49 ατόμων, τα βασανιστήρια 303 ατόμων και τη δολοφονία 96 ατόμων, στο πλαίσιο κοινής εγκληματικής επιχείρησης.
Ο Θάτσι δικάστηκε μαζί με τους Γιακούπ Κρασνίκι, Ρετζέπ Σελίμι και Κάντρι Βέσελι, οι οποίοι ήταν επίσης κορυφαία στελέχη της ηγεσίας του KLA. Οι δικαστές επέβαλαν ποινές φυλάκισης και στους συγκατηγορούμενους του Θάτσι: ο Κράσνικι καταδικάστηκε σε 25 χρόνια, ο Σελίμι σε 13 χρόνια και ο Βέσελι σε 18 χρόνια φυλάκισης για τα υπόλοιπα αδικήματα.
Οι κατηγορίες και η απόφαση του δικαστηρίου
Αρχικά, οι τέσσερις άνδρες κατηγορήθηκαν για έξι κατηγορίες εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και τέσσερις κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου. Ωστότε, οι κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας τελικά αποσύρθηκαν. Το δικαστήριο έκρινε ότι η εισαγγελία δεν είχε καταφέρει να αποδείξει την ύπαρξη εκτεταμένων και συστηματικών επιθέσεων κατά αμάχων, ένα βασικό στοιχείο για την απόδειξη εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας.
Παρόλα αυτά, οι δικαστές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο Θάτσι συνέβαλε σημαντικά στον κοινό εγκληματικό σκοπό της στοχοποίησης όσων θεωρούνταν αντίπαλοι των πολιτικών και στρατιωτικών στόχων του KLA. Η στοχοποίηση αυτή αφορούσε Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου που συνδέονταν με άλλα πολιτικά κόμματα, άτομα που θεωρούνταν συνεργάτες των σερβικών αρχών, καθώς και μέλη εθνοτικών μειονοτήτων, όπως Ρομά και Σέρβους. Το δικαστήριο τόνισε ότι, με ελάχιστες εξαιρέσεις, τα θύματα αυτά δεν είχαν καμία συμμετοχή σε εχθροπραξίες ούτε αποτελούσαν απειλή για την ασφάλεια.
Ειδικά για τον Χασίμ Θάτσι, ως μέλος του Γενικού Επιτελείου και επικεφαλής της Πολιτικής Διεύθυνσης του KLA, κρίθηκε ότι συμμετείχε προσωπικά σε εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένης της σύλληψης και ανάκρισης 13 βουλευτών. Επίσης, κατηγορήθηκε ότι διέδιδε ψευδείς πληροφορίες για τους κρατούμενους. Ο πρόεδρος του δικαστηρίου, Τσαρλς Σμιθ, δήλωσε ότι «η κλίμακα και ο χαρακτήρας των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν παραμένουν πολύ σοβαροί» και πως οι υποτιθέμενες πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών, με βάση τις οποίες πολλά από αυτά τα θύματα συνελήφθησαν, κρατήθηκαν και σκοτώθηκαν, δεν ήταν παρά ανεπιβεβαίωτες φήμες.
Έντονες αντιδράσεις και επεισόδια
Η ατμόσφαιρα έξω από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ήταν ηλεκτρισμένη από νωρίς το πρωί της Τετάρτης, με δεκάδες υποστηρικτές να έχουν συγκεντρωθεί κρατώντας σημαίες του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσσυφοπεδίου (KLA) και φωνάζοντας συνθήματα. Μετά την έκδοση της απόφασης, σημειώθηκαν συμπλοκές μεταξύ των συγκεντρωμένων υποστηρικτών και της ολλανδικής αστυνομίας, η οποία χρησιμοποίησε νερό για να διαλύσει το πλήθος.
Οι ετυμηγορίες έχουν προκαλέσει την οργή των ηγετών του Κοσόβου και της Αλβανίας. Παράλληλα, στην Πρίστινα, την πρωτεύουσα του Κοσόβου, υποστηρικτές του Θάτσι ξέσπασαν σε αποδοκιμασίες, αποδεικνύοντας ότι οι πληγές του παρελθόντος παραμένουν ακόμα ανοιχτές.
Η στάση της οικογένειας και η κληρονομιά του πολέμου
Ο Χασίμ Θάτσι, ο οποίος στεκόταν στο εδώλιο του κατηγορουμένου σιωπηλός ενόσω ο δικαστής ανακοίνωνε την ετυμηγορία και την ποινή του, είχε αρνηθεί όλες τις κατηγορίες. Μετά την έκδοση της απόφασης, ο αδελφός του, Γκάνι Θάτσι, δήλωσε στα μέσα ενημέρωσης ότι η οικογένεια είναι πεπεισμένη για την αθωότητά του και «περιμένουμε την έφεση».
Αντίστοιχα, η κόρη του Κράσνικι, Γκρέσα, χαρακτήρισε την απόφαση «άδικη, πολιτική, ρατσιστική και εγκληματική» σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ισχυρίστηκε επίσης ότι πολλά άτομα που ευθύνονται για εγκλήματα πολέμου κατά των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου παραμένουν ελεύθερα στη Σερβία σήμερα.
Ο Θάτσι εξακολουθεί να θεωρείται ήρωας από πολλούς Αλβανούς του Κοσόβου, ενώ το ίδιο το δικαστήριο δεν είναι καθόλου δημοφιλές στην περιοχή. Τη δικαστική απόφαση παρακολουθούσαν από κοντά τόσο το Κόσοβο όσο και η Σερβία, όπου η κληρονομιά του πολέμου το 1998-99 και η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου το 2008 εξακολουθούν να προκαλούν ένταση ανάμεσα στους Αλβανούς του Κοσόβου και τους Σέρβους.
Με πληροφορίες από: Topontiki, Ieidiseis, Enikos