Νέες κρίσιμες εξελίξεις σημειώνονται στη Μέση Ανατολή, καθώς οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι προχώρησαν στην κατάληψη του στρατηγικού λιμανιού της Μόκα και της νήσου Περίμ στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας. Οι κινήσεις αυτές, σε συνδυασμό με πρόσφατες επιθέσεις σε πλοία στα Στενά του Ορμούζ και το κλείσιμο ενός κρίσιμου σαουδαραβικού πετρελαιαγωγού, απειλούν να αλλάξουν τις ισορροπίες στην περιοχή και να οδηγήσουν σε περαιτέρω αναταράξεις τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Οι καταλήψεις των Χούθι σε Μόκα και Περίμ
Οι Χούθι, μέσα σε διάστημα 36 ωρών, κατέλαβαν το στρατηγικό λιμάνι της Μόκα και τη νήσο Περίμ. Η προέλαση προς το λιμάνι της Μόκα βρισκόταν ήδη σε πλήρη εξέλιξη από το πρωί της Πέμπτης, 10 Σεπτεμβρίου. Η κατάληψη της νήσου Περίμ ακολούθησε την Παρασκευή, 11 Σεπτεμβρίου, αποτελώντας ένα ακόμη κρίσιμο σημείο.
Η νήσος Περίμ βρίσκεται στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας και χωρίζει στα δύο το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Με αυτή την κίνηση, οι Χούθι ενισχύουν τον έλεγχό τους σε κρίσιμης σημασίας θαλάσσιες οδούς του παγκόσμιου εμπορίου, ασκώντας ολοένα και ισχυρότερη πίεση στο Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Αυτή η εξέλιξη δίνει στην Τεχεράνη ένα προβάδισμα στην άσκηση ελέγχου μιας εκ των σημαντικότερων θαλάσσιων «οδών» του πλανήτη.
Οι εκκλήσεις της Υεμένης και η απουσία υποστήριξης
Η Υεμένη κατήγγειλε την απουσία αεροπορικής υποστήριξης από τη Σαουδική Αραβία κατά τη διάρκεια της προέλασης των Χούθι. Μια υψηλόβαθμη πηγή της Υεμένης, που συνδέεται με τις στρατιωτικές δυνάμεις της χώρας, δήλωσε ότι οι Χούθι «έριξαν στη μάχη ό,τι είχαν - διαδοχικά κύματα μαχητών, μαζί με τους διαθέσιμους βαλλιστικούς πυραύλους και τον οπλισμό τους».
Η ίδια πηγή ανέφερε πως επικοινώνησε με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, τη CENTCOM, από την οποία έλαβε τη διαβεβαίωση ότι οι Αμερικανοί «παρακολουθούσαν στενά την κατάσταση και ότι η σαουδαραβική αεροπορική υποστήριξη ερχόταν». Ωστόσο, σύμφωνα με την πηγή, «η αεροπορική υποστήριξη δεν ήρθε ποτέ» και «η Μόκα έπεσε». Στο παρασκήνιο, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ αλληλοκατηγορούνται πλέον για την κατάρρευση της άμυνας.
Επίθεση σε πλοίο στα Στενά του Ορμούζ
Την Κυριακή, καταγράφηκαν νέες αναφορές για επίθεση σε πλοίο στα Στενά του Ορμούζ. Η υπηρεσία UKMTO, η οποία συνδέεται με το βρετανικό ναυτικό, ανέφερε ότι έλαβε αναφορά για βλήμα που έπληξε σκάφος καθώς αυτό διέσχιζε το στενό. Το μέγεθος της ζημιάς και η κατάσταση του πληρώματος ήταν άγνωστα έως νωρίς την ίδια ημέρα.
Παράλληλα, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ένα ιρανικό εμπορικό πλοίο χτυπήθηκε στα ανοιχτά των νότιων ακτών της χώρας νωρίς την Κυριακή. Από την επίθεση αυτή, ένας άνθρωπος σκοτώθηκε και τρεις άλλοι τραυματίστηκαν.
Το κλείσιμο του αγωγού East-West της Σαουδικής Αραβίας
Μία ημέρα πριν από την επίθεση στο πλοίο, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι έκλεισε προσωρινά τον αγωγό East-West (Ανατολής-Δύσης) ως προληπτικό μέτρο. Η απόφαση αυτή ελήφθη έπειτα από επίθεση με drone που, σύμφωνα με τη Βαγδάτη και το Ριάντ, προήλθε από το Ιράκ, όπου δρουν πολιτοφυλακές υποστηριζόμενες από το Ιράν.
Ο αγωγός East-West, μήκους 1.200 χιλιομέτρων (745 μιλίων), διασχίζει την Αραβική Χερσόνησο και λειτουργεί ως η κύρια οδός εξόδου για τις παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου της Μέσης Ανατολής τους τελευταίους έξι μήνες. Αυτό συνέβη καθώς το Στενό του Ορμούζ παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστό λόγω του πολέμου. Ο αγωγός μετέφερε 4 έως 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 4% έως 5% της παγκόσμιας προσφοράς.
Δεν υπήρξε άμεση ανάληψη ευθύνης για τα πλήγματα στον αγωγό. Δορυφορικές εικόνες έδειξαν μαύρο καπνό να υψώνεται από περιοχή του αγωγού νότια της Μεδίνας. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας ανέφερε ότι η επίθεση είχε ως αποτέλεσμα ορισμένους τραυματισμούς και υλικές ζημιές που αξιολογούνται. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι «πιθανότατα ευθύνεται το Ιράν». Επιπλέον, το Σάββατο, η Πολιτική Προστασία της Σαουδικής Αραβίας ανέφερε ότι ένα βλήμα που εκτοξεύτηκε από τους Χούθι τραυμάτισε δύο άτομα στην περιοχή Τζαζάν και προκάλεσε ζημιές σε αρκετά κτίρια, μεταξύ των οποίων και σε ένα τζαμί.
Ενεργειακή κρίση και παγκόσμιες επιπτώσεις
Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις στον διευρυνόμενο πόλεμο της Μέσης Ανατολής θα μπορούσαν να στείλουν τις τιμές της ενέργειας ακόμη υψηλότερα. Ήδη, την προηγούμενη εβδομάδα, η τιμή του αργού Brent εκτινάχθηκε και πάλι πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Η Τεχεράνη επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τις τιμές του πετρελαίου, άρα και τις επιπτώσεις τους στην παγκόσμια οικονομία, ως μοχλό πίεσης.
Ο ουσιαστικός έλεγχος που ασκεί το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με την ολοένα ισχυρότερη θέση του στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, απειλεί να οδηγήσει ακόμη υψηλότερα τις τιμές του πετρελαίου, λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, πύλη προς τη θαλάσσια οδό της Διώρυγας του Σουέζ, αποτελεί ζωτικής σημασίας πέρασμα για τη μεταφορά αγαθών σε όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Υεμένη και Ερυθρά Θάλασσα κινδυνεύουν να εξελιχθούν σε ένα πραγματικό δεύτερο μέτωπο στον πόλεμο με το Ιράν.
Με πληροφορίες από: Enikos, Ieidiseis