Η νίκη του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) στις κρατιδιακές εκλογές που διεξήχθησαν χθες, Κυριακή, στο ομόσπονδο γερμανικό κρατίδιο Σαξονία-Άνχαλτ, έχει προκαλέσει κύμα αντιδράσεων και ανησυχίας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το αποτέλεσμα αυτό θεωρείται ιστορικό, καθώς ένα ακροδεξιό κόμμα βρίσκεται κοντά στην εξουσία σε επίπεδο κρατιδίων για πρώτη φορά μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Πολιτικοί αναλυτές και διεθνή Μέσα κάνουν λόγο για «σεισμό» και «σημείο καμπής» για τη Γερμανία, με το μήνυμα των ψηφοφόρων να θεωρείται προειδοποίηση προς το πολιτικό κατεστημένο.
Ευρωπαϊκές αντιδράσεις και ανησυχίες
Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκύρ δήλωσε σε συνέντευξή του στο ραδιοσταθμό RTL ότι η νίκη της AfD «στέλνει ξεκάθαρα ένα πολύ, πολύ ανησυχητικό μήνυμα». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «αυτό δείχνει ότι αντιμετωπίζουμε μια μείζονα πρόκληση μπροστά σ' ένα λαϊκιστικό κύμα που επεκτείνεται σήμερα σε όλο τον κόσμο και στο οποίο πρέπει να αντισταθούμε». Ο Λεσκύρ ανέφερε επίσης ότι είχε μιλήσει πρόσφατα με Γερμανούς ηγέτες επιχειρήσεων, οι οποίοι ήταν «εξαιρετικά ανήσυχοι» για την κατάσταση.
Παρόμοια σχόλια είχε κάνει και ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μπενζαμέν Χαντάντ, ο οποίος έγραψε στο X ότι «το να βλέπεις την ακροδεξιά να επικρατεί στις γερμανικές περιφερειακές εκλογές σηματοδοτεί μια πολύ σοβαρή στιγμή για την Ευρώπη». Ο Χαντάντ τόνισε την ανάγκη να ακουστούν «με ταπεινοφροσύνη ο θυμός, οι φόβοι και οι ανησυχίες» των πολιτών, προσθέτοντας ωστόσο ότι «ο εθνικισμός και η ξενοφοβία δεν θα είναι ποτέ η απάντηση».
Η πολωνική και ιταλική οπτική
Ανησυχία εξέφρασε και ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι, ο οποίος χαρακτήρισε τη νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ ως ένα «ανησυχητικό μήνυμα». Σε δηλώσεις του στο ραδιοσταθμό Vox FM, ο Σικόρσκι επισήμανε ότι «φαίνεται ότι τους λείπουν μόνο λίγες ψήφοι για την απόλυτη πλειοψηφία, αυτό είναι πράγματι ένα πολύ ανησυχητικό μήνυμα».
Στην Ιταλία, οι αντιδράσεις ήταν διχασμένες. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, υπουργός Εξωτερικών και ηγέτης του κόμματος Φόρτσα Ιτάλια, Αντόνιο Ταγιάνι, περιέγραψε τη νίκη του AfD ως «τρομακτική είδηση». Αντίθετα, ο συνάδελφός του αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Μεταφορών, Ματέο Σαλβίνι, καλωσόρισε με χαρά το εκλογικό αποτέλεσμα, υπογραμμίζοντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις εντός της ιταλικής πολιτικής σκηνής.
«Σεισμός» στη Γερμανία και πίεση στον καγκελάριο
Παρά το γεγονός ότι η Σαξονία-Άνχαλτ είναι ένα από τα μικρότερα κρατίδια της Γερμανίας, με περίπου 1,7 εκατομμύρια ψηφοφόρους σε σύνολο 59 εκατομμυρίων σε εθνικό επίπεδο, το αποτέλεσμα της κάλπης αποκτά πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις. Το BBC περιέγραψε τη νίκη της AfD ως «κοινωνικοπολιτικό σεισμό» και «σημείο καμπής για τη Γερμανία», τονίζοντας ότι αποτελεί προειδοποίηση προς τα παραδοσιακά κόμματα και το ευρωπαϊκό πολιτικό κατεστημένο.
Η σαρωτική επικράτηση της AfD αυξάνει την πίεση στην ήδη δοκιμαζόμενη κεντρώα κυβέρνηση συνασπισμού στο Βερολίνο και προσωπικά στον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Ο Μερτς είχε δεσμευτεί ότι θα περιόριζε τη δημοτικότητα της AfD, ωστόσο το αποτέλεσμα κινείται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Η νέα εκλογική ήττα θα μπορούσε να αποδειχθεί ένα ακόμη καθοριστικό πλήγμα για έναν ήδη αντιδημοφιλή καγκελάριο, όπως επισημαίνει το BBC.
Ευρύτερες επιπτώσεις και η ιστορική διάσταση
Η πολιτική αδυναμία της γερμανικής κυβέρνησης έχει, παράλληλα, ευρωπαϊκές προεκτάσεις. Η Γερμανία παραμένει η ισχυρότερη δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές πιέσεις, όπως η ρωσική επιθετικότητα, η εμπορική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ και η οικονομική απειλή από την Κίνα. Ένα αποδυναμωμένο και εσωστρεφές Βερολίνο δημιουργεί μεγαλύτερο πρόβλημα για ολόκληρη την ΕΕ.
Το αποτέλεσμα προκαλεί ταυτόχρονα βαθύτερο προβληματισμό μέσα στη Γερμανία, όπου η ναζιστική περίοδος εξακολουθεί να βαραίνει έντονα την πολιτική ζωή. Πρόκειται για την πρώτη τόσο μεγάλη εκλογική επιτυχία ενός σκληρού δεξιού εθνικιστικού κόμματος μετά την πτώση του Τρίτου Ράιχ το 1945. Οι γερμανικές αρχές έχουν χαρακτηρίσει την AfD εν μέρει αντιδημοκρατική, ενώ αρκετές περιφερειακές οργανώσεις της, συμπεριλαμβανομένης αυτής της Σαξονίας-Άνχαλτ, έχουν χαρακτηριστεί ακροδεξιές εξτρεμιστικές. Η AfD ήταν ήδη ιδιαίτερα ισχυρή στην ανατολική Γερμανία, και πλέον οι δημοσκοπήσεις τη φέρνουν ως το μεγαλύτερο πολιτικό κόμμα σε πανεθνικό επίπεδο.
Το μήνυμα των ψηφοφόρων και η δήλωση Όρμπαν
Ένα μεγάλο κομμάτι του ευρωπαϊκού εκλογικού σώματος αισθάνεται ότι έχει εγκαταλειφθεί από τα κόμματα που στήριζε επί δεκαετίες, γεγονός που εξηγεί εν μέρει την άνοδο τέτοιων κομμάτων. Η εκλογική επίδοση της AfD, αν και δεν εξασφάλισε οριακά την απόλυτη πλειοψηφία, θεωρείται εξαιρετικά σημαντική τόσο για το εσωτερικό της Γερμανίας όσο και για την υπόλοιπη Ευρώπη.
Την ίδια στιγμή, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν πανηγύρισε για τη νίκη της AfD, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Προσδεθείτε. Αυτό είναι μόνο η αρχή». Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει την ευρύτερη πολιτική διάσταση του αποτελέσματος και τις πιθανές επιπτώσεις του στο ευρωπαϊκό πολιτικό τοπίο.
Με πληροφορίες από: News.gr, Topontiki