Δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών κεφαλαίων φέρεται να περνούν μέσα από το χρηματοπιστωτικό σύστημα των Ηνωμένων Πολιτειών, παρά τις ισχύουσες κυρώσεις. Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει ένα αδύναμο σημείο, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να αποκόψει την Τεχεράνη από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Τα κεφάλαια αυτά διακινούνται μέσω λογαριασμών εκκαθάρισης σε αμερικανικές τράπεζες.
Οι ροές κεφαλαίων παρά τις κυρώσεις
Κάθε χρόνο, δισεκατομμύρια δολάρια που συνδέονται με το Ιράν διακινούνται μέσω λογαριασμών εκκαθάρισης σε τράπεζες των ΗΠΑ. Αυτό συμβαίνει παρότι οι αμερικανικές κυρώσεις απαγορεύουν σχεδόν κάθε οικονομική δραστηριότητα που σχετίζεται με την Τεχεράνη. Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από δυτικούς αξιωματούχους και ερευνητές που παρακολουθούν τις χρηματοπιστωτικές ροές.
Το Ιράν αποκτά πρόσβαση σε αυτούς τους λογαριασμούς μέσω ενός δικτύου ξένων τραπεζών και εταιρειών. Αυτές οι οντότητες διατηρούν σχέσεις με αμερικανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, επιτρέποντας τη μεταφορά των κεφαλαίων παρά τους περιορισμούς.
Το σύστημα των ανταποκριτών τραπεζών
Η διακίνηση των κεφαλαίων γίνεται μέσω του συστήματος που είναι γνωστό ως correspondent banking. Πρόκειται για ένα σύστημα που λειτουργεί για περισσότερο από έναν αιώνα και επιτρέπει στις τράπεζες διαφορετικών χωρών να διεκπεραιώνουν διεθνείς συναλλαγές. Μέσω αυτού, μια ξένη τράπεζα μπορεί να χρησιμοποιεί λογαριασμούς σε μια τράπεζα των ΗΠΑ για να διευκολύνει τις συναλλαγές των πελατών της σε δολάρια.
Ωστόσο, το ίδιο αυτό σύστημα παρέχει στην Τεχεράνη διάφορες «πίσω πόρτες». Αυτές οι οδοί επιτρέπουν στο Ιράν να αποκρύπτει την πραγματική προέλευση των χρημάτων του, καθώς και τον τελικό προορισμό τους, καθιστώντας δύσκολο τον εντοπισμό τους από τις αρχές.
Οι προσπάθειες του Ιράν να κρύψει τα ίχνη του
Ο εντοπισμός των συναλλαγών που συνδέονται με το Ιράν είναι εξαιρετικά δύσκολος, σύμφωνα με τις αρχές. Το Ιράν χρησιμοποιεί ένα περίπλοκο δίκτυο για να καλύπτει τα ίχνη του. Αυτό το δίκτυο περιλαμβάνει εταιρείες-βιτρίνα, ανταλλακτήρια συναλλάγματος και διάφορους ενδιάμεσους φορείς.
Οι μέθοδοι αυτές επιτρέπουν στην Τεχεράνη να μεταφέρει κεφάλαια χωρίς να αποκαλύπτεται η σύνδεσή της με τις συναλλαγές, εκμεταλλευόμενη τις δομές του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η αντίδραση της κυβέρνησης Τραμπ
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αρχίσει να λαμβάνει μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Έχει ξεκινήσει να προειδοποιεί ξένες τράπεζες που επεξεργάζονται συναλλαγές σε δολάρια οι οποίες συνδέονται με το Ιράν και περνούν μέσω αμερικανικών correspondent accounts. Ο στόχος είναι να περιοριστεί η πρόσβαση του Ιράν στο αμερικανικό τραπεζικό σύστημα.
Παράλληλα, ασκείται πίεση και στις ίδιες τις τράπεζες των Ηνωμένων Πολιτειών. Η κυβέρνηση ζητά από αυτές να ενισχύσουν τους ελέγχους τους για την ανίχνευση και την παρεμπόδιση τέτοιων παράνομων ροών κεφαλαίων, εντείνοντας την προσπάθεια για την εφαρμογή των κυρώσεων.
Η περίπτωση της Banque Misr
Στο πλαίσιο των προσπαθειών αυτών, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έθεσε στο στόχαστρο το υποκατάστημα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα της αιγυπτιακής κρατικής Banque Misr. Η ενέργεια αυτή πραγματοποιήθηκε στις 28 Αυγούστου, με την καταγγελία ότι η τράπεζα είχε βοηθήσει το Ιράν να αποκτήσει πρόσβαση στο αμερικανικό τραπεζικό σύστημα.
Σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, το υποκατάστημα της Banque Misr στα ΗΑΕ χρησιμοποίησε αμερικανικούς λογαριασμούς ανταποκριτών για να διακινήσει έως και 1,8 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτά τα κεφάλαια φέρεται να προορίζονταν για εταιρείες που ενδέχεται να συνδέονται με τα σκιώδη χρηματοπιστωτικά δίκτυα του Ιράν, υποδεικνύοντας ένα εκτεταμένο δίκτυο παράκαμψης των κυρώσεων.
Οι αμερικανικές τράπεζες και οι αντιδράσεις τους
Το υπουργείο Οικονομικών ανέφερε ότι η Banque Misr UAE διατηρούσε λογαριασμούς σε δολάρια σε τρεις αμερικανικές τράπεζες, χωρίς ωστόσο να τις κατονομάσει συγκεκριμένα. Παρόλα αυτά, στην ιστοσελίδα της, η αιγυπτιακή τράπεζα αναφέρει ως συνεργάτες της στο correspondent banking τις JPMorgan Chase και Citigroup.
Και οι δύο αυτές αμερικανικές τράπεζες, η JPMorgan Chase και η Citigroup, αρνήθηκαν να προβούν σε οποιοδήποτε σχόλιο σχετικά με την υπόθεση αυτή, όταν τους ζητήθηκε. Η άρνηση αυτή υπογραμμίζει την ευαισθησία του θέματος και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis