Οι Ισλανδοί πολίτες προσέρχονται στις κάλπες το Σάββατο για ένα σημαντικό δημοψήφισμα που θα κρίνει την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αναμέτρηση αναμένεται να είναι εξαιρετικά οριακή, καθώς οι τελευταίες δημοσκοπήσεις φέρνουν σε ισοπαλία τις πλευρές του «Ναι» και του «Όχι». Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας παρακολουθείται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τις Βρυξέλλες.
Η ιστορία των διαπραγματεύσεων
Η Ισλανδία, μια χώρα με πληθυσμό λίγο κάτω από 400.000 κατοίκους, είχε υποβάλει αίτηση ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την οικονομική κρίση του 2009, η οποία είχε καταστρέψει την οικονομία της. Η κίνηση αυτή είχε ως στόχο την αναζήτηση σταθερότητας και νέων προοπτικών για την ισλανδική οικονομία.
Ωστόσο, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις αναστάλθηκαν το 2013. Η αναστολή αυτή συνέβη όταν ανέλαβε την εξουσία μια κυβέρνηση με σαφείς ευρωσκεπτικιστικές τάσεις, η οποία αποφάσισε να παγώσει τις συνομιλίες με τις Βρυξέλλες.
Η σημερινή ψηφοφορία και οι προσδοκίες
Οι περίπου 273.000 ψηφοφόροι καλούνται να απαντήσουν σε ένα σαφές ερώτημα: «Πρέπει η Ισλανδία να επαναλάβει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση;». Η ψηφοφορία ξεκινά στις 9:00 π.μ. τοπική ώρα, που αντιστοιχεί σε 12:00 ώρα Ελλάδας, και θα ολοκληρωθεί στις 10:00 μ.μ. τοπική ώρα, δηλαδή 01:00 ώρα Ελλάδας.
Δεδομένου του οριακού αποτελέσματος που προβλέπουν οι δημοσκοπήσεις και της απουσίας exit polls, τα πρώτα αξιόπιστα αποτελέσματα αναμένονται το νωρίτερο αργά το Σάββατο. Η υπουργός Εξωτερικών, Θόργκερντουρ Κάτριν Γκουναρσντότιρ, η οποία είναι ένθερμη φιλοευρωπαία, δήλωσε αισιόδοξη, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Είναι αρκετά οριακό, αλλά είμαι πάντα αισιόδοξη».
Το ζήτημα της αλιείας και οι γεωπολιτικές επιρροές
Ένα από τα βασικά ζητήματα που θα πρέπει να επιλυθούν σε περίπτωση επανέναρξης των διαπραγματεύσεων είναι αυτό της αλιείας. Η αλιεία αποτελεί πυλώνα της ισλανδικής οικονομίας και το Ρέικιαβικ επιθυμεί να διατηρήσει τον αποκλειστικό έλεγχο σε αυτόν τον τομέα. Οι Βρυξέλλες, αυτή τη φορά, φαίνονται πιο πρόθυμες να συμβιβαστούν σε σχέση με το παρελθόν.
Ο πολιτικός επιστήμονας του Πανεπιστημίου Μπίφροστ, Εϊρίκουρ Μπέργκμαν, επεσήμανε ότι ενώ τα βασικά ζητήματα είναι καθαρά εσωτερικά, υπάρχει μια σημαντική επίδραση που προέρχεται από τη δεύτερη θητεία του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και τις γενικότερες γεωπολιτικές αναταράξεις. Αυτοί οι παράγοντες ενδέχεται να επηρεάζουν τη συζήτηση γύρω από την ένταξη.
Τα οικονομικά δεδομένα και οι προβληματισμοί των ψηφοφόρων
Σήμερα, η οικονομία της Ισλανδίας ανθεί, γεγονός που επηρεάζει τις απόψεις ορισμένων ψηφοφόρων. Πολλοί από αυτούς δεν βλέπουν κανένα λόγο να συζητήσουν την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η χώρα έχει ήδη πρόσβαση στην ενιαία αγορά. Αυτή η πρόσβαση εξασφαλίζεται μέσω της ιδιότητάς της ως μέλους του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Εάν επικρατήσει το «Ναι» στο σημερινό δημοψήφισμα, θα ακολουθήσει η διαπραγμάτευση μιας συμφωνίας ένταξης με τις Βρυξέλλες. Στη συνέχεια, αυτή η συμφωνία θα τεθεί σε νέο δημοψήφισμα, το οποίο θα κρίνει την οριστική ένταξη της Ισλανδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με πληροφορίες από: Topontiki