Οι ανακοινώσεις των ΗΠΑ για την επιβολή «των πιο αυστηρών κυρώσεων στην ιστορία» με σκοπό να αναγκάσουν το Ιράν να υποκύψει στις απαιτήσεις τους, έπειτα από σχεδόν έξι μήνες πολέμου, έχουν εγείρει την πιθανότητα ενός νέου γύρου κλιμάκωσης στην περιοχή του Κόλπου. Η Τεχεράνη εξετάζει τις επιλογές της απέναντι στην οικονομική πίεση, με τις απειλές για διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου να βρίσκονται στο επίκεντρο. Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, έχει ήδη εκφράσει την πρόθεση του Ιράν να σταματήσει τη ροή του «μαύρου χρυσού».
Οι απειλές του Ιράν για τις εξαγωγές πετρελαίου
Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, ο οποίος διετέλεσε στο παρελθόν αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης και σήμερα είναι γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, έχει απειλήσει με τη διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου. Αυτή η στρατηγική προσέγγιση αποτελεί μία από τις κύριες επιλογές της Τεχεράνης από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο κ. Ρεζαΐ δήλωσε χαρακτηριστικά: «Εάν ο οικονομικός πόλεμος συνεχιστεί, ούτε μια σταγόνα πετρελαίου δεν θα εξαχθεί, ούτε μέσω του Ορμούζ, ούτε από οπουδήποτε στον Περσικό Κόλπο». Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει την αποφασιστικότητα του Ιράν να χρησιμοποιήσει το πετρέλαιο ως μέσο αντίδρασης στις αμερικανικές κυρώσεις.
Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ
Οι ιρανικές επιθέσεις και οι απειλές κατά της ναυτιλίας έχουν ήδη προκαλέσει σημαντική διακοπή της κυκλοφορίας μέσω του Στενού του Ορμούζ. Η πλωτή αυτή οδός, πριν από τη σύγκρουση, μετέφερε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ενέργειας, καθιστώντας την ζωτικής σημασίας για τις διεθνείς αγορές.
Παρά το γεγονός ότι κάποια πετρελαιοφόρα έχουν διακινηθεί μέσω του στενού τις τελευταίες εβδομάδες, οι όγκοι παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Την Κυριακή, το Ιράν προχώρησε στη μαύρη λίστα 45 δεξαμενόπλοια, καθώς, όπως αναφέρει, δεν συμμορφώθηκαν με τους κανόνες που επιθυμεί να επιβάλει στη ναυτιλία του Ορμούζ.
Επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και οι επιπτώσεις στις τιμές
Οι επιθέσεις με πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή ταχύπλοα σκάφη εναντίον δεξαμενόπλοιων που επιχειρούν να αποχωρήσουν από τον Κόλπο, έχουν επανειλημμένα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών του πετρελαίου καθ' όλη τη διάρκεια των έξι μηνών της σύγκρουσης. Αυτές οι ενέργειες δημιουργούν ένα κλίμα αβεβαιότητας στην αγορά ενέργειας.
Η συνεχής απειλή για τη θαλάσσια ασφάλεια στην περιοχή έχει άμεσο αντίκτυπο στην παγκόσμια προσφορά και ζήτηση πετρελαίου, καθιστώντας την κατάσταση ιδιαίτερα εύθραυστη για την παγκόσμια οικονομία.
Οι ενέργειες των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα
Παράλληλα, οι σύμμαχοι της Τεχεράνης, οι Χούθι, έχουν περιορίσει τη ναυτιλία στην Ερυθρά Θάλασσα. Αυτό επιτεύχθηκε μέσω επιθέσεων και απειλών για αποκλεισμό όλων των σαουδαραβικών πλοίων. Τα πλοία αυτά μεταφέρουν αργό πετρέλαιο στην Ασία, διερχόμενα από το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, το οποίο βρίσκεται κοντά στο προπύργιο της ομάδας στην Υεμένη.
Ενώ αρχικά οι επιθέσεις σταμάτησαν μόνο ορισμένα πλοία, με περισσότερα από τα μισά να συνεχίζουν να περνούν στα μέσα Αυγούστου, η κατάσταση έχει γίνει δύσκολη για τους φορτωτές. Σύμφωνα με πηγές του κλάδου, οι κινεζικές ναυτιλιακές εταιρείες ανακατευθύνουν πλέον τα δρομολόγιά τους μακριά από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, αναζητώντας εναλλακτικές διαδρομές.
Πιθανή περαιτέρω κλιμάκωση και οι επιπτώσεις της
Περαιτέρω επιθέσεις, όπως αυτή που στόχευσε ένα πλοίο στα ανοικτά του κύριου σαουδαραβικού τερματικού σταθμού πετρελαίου στην Ερυθρά Θάλασσα, στο Γιανμπού, τη Δευτέρα, ή μια επίθεση με drone κοντά στη διώρυγα του Σουέζ στις αρχές Αυγούστου, θα μπορούσαν να εντείνουν τα επίπεδα ανησυχίας στην αγορά πετρελαίου. Τέτοιες ενέργειες έχουν τη δυνατότητα να οδηγήσουν σε περαιτέρω αύξηση των τιμών του αργού πετρελαίου.
Η συνεχιζόμενη ένταση στην περιοχή και οι απειλές για τη διακοπή της ροής του πετρελαίου δημιουργούν ένα περιβάλλον αστάθειας, με πιθανές σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και τις ενεργειακές αγορές.
Με πληροφορίες από: Topontiki