Το δημόσιο χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών ξεπέρασε αυτή την εβδομάδα ένα νέο ιστορικό ορόσημο, καθώς για πρώτη φορά υπερέβη τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στις διεθνείς αγορές, καθώς το χρέος αυξάνεται με έναν σχεδόν ασύλληπτο ρυθμό.
Ο ρυθμός αύξησης του χρέους
Οι αριθμοί που αφορούν την αύξηση του αμερικανικού δημόσιου χρέους είναι εντυπωσιακοί. Υπολογίζεται ότι το χρέος αυξάνεται κατά περίπου 90.000 δολάρια κάθε δευτερόλεπτο, γεγονός που μεταφράζεται σε μια ημερήσια αύξηση της τάξης των 7,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτή η ταχύτητα στην αύξηση του χρέους, σε συνδυασμό με το ολοένα υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησής του, επαναφέρει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα σχετικά με τη βιωσιμότητα της κατάστασης.
Παρά το γεγονός ότι οι Αμερικανοί έχουν αυτό το καλοκαίρι αρκετούς λόγους για να στρέψουν αλλού την προσοχή τους, όπως τους εορτασμούς για τα 250 χρόνια των ΗΠΑ, τον γάμο της Τέιλορ Σουίφτ και το Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου, τα προειδοποιητικά σημάδια στην οικονομία πληθαίνουν. Σύμφωνα με το BBC, το όριο των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ήταν σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενο, ωστόσο η ταχύτητα της αύξησης και το κόστος εξυπηρέτησης παραμένουν βασικά ζητήματα.
Ιστορικά ορόσημα και προειδοποιήσεις
Η Μάγια ΜακΓκίνεας, πρόεδρος της Επιτροπής για έναν Υπεύθυνο Ομοσπονδιακό Προϋπολογισμό, υπενθυμίζει την ιστορική πορεία του αμερικανικού χρέους. Χρειάστηκαν σχεδόν 200 χρόνια για να φτάσει το δημόσιο χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών για πρώτη φορά στο 1 τρισεκατομμύριο δολάρια. Αυτό το ιστορικό όριο ξεπεράστηκε το 1981 και τότε είχε αντιμετωπιστεί ως ένα ισχυρό προειδοποιητικό σήμα για την οικονομία της χώρας.
Ο τότε πρόεδρος Ρόναλντ Ρίγκαν είχε δηλώσει σε τηλεοπτικό διάγγελμα: «Αν ως έθνος χρειαζόμασταν μια προειδοποίηση, ας είναι αυτή», υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης. Σήμερα, στην 250ή επέτειο των ΗΠΑ, η αμερικανική κυβέρνηση δαπανά ένα σημαντικό ποσό, περισσότερα από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, μόνο για τους τόκους του χρέους της, αναδεικνύοντας το μέγεθος του προβλήματος.
Οι αιτίες της εκτίναξης του χρέους
Η εκτίναξη του χρέους στα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια αποτελεί αποτέλεσμα μιας μακράς περιόδου κατά την οποία οι δημόσιες δαπάνες αυξάνονταν συστηματικά ταχύτερα από τα κρατικά έσοδα. Αυτή η ανισορροπία συνέβαλε στη συνεχή διόγκωση του χρέους.
Οι δαπάνες εκτινάχθηκαν σημαντικά τόσο επί κυβερνήσεων Ντόναλντ Τραμπ όσο και επί Τζο Μπάιντεν. Παράλληλα, το κόστος των κοινωνικών προγραμμάτων συνέχισε να αυξάνεται σταθερά. Την ίδια στιγμή, οι φορολογικές μειώσεις που εφαρμόστηκαν περιόρισαν τα έσοδα του Δημοσίου, επιδεινώνοντας την κατάσταση και οδηγώντας σε περαιτέρω αύξηση του δανεισμού.
Ο ρόλος των διαδοχικών κρίσεων
Σημαντικό ρόλο στην αύξηση του χρέους έπαιξαν επίσης οι διαδοχικές κρίσεις που αντιμετώπισε η χώρα. Η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 αποτέλεσε ένα πρώτο μεγάλο πλήγμα, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να προβεί σε σημαντικές δαπάνες για τη στήριξη της οικονομίας.
Στη συνέχεια, η πανδημία του κορονοϊού ανάγκασε την Ουάσιγκτον να καταφύγει σε τεράστιο πρόσθετο δανεισμό. Αυτός ο δανεισμός ήταν απαραίτητος για την αντιμετώπιση των πρωτοφανών οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών της πανδημίας, προσθέτοντας δισεκατομμύρια στο ήδη διογκωμένο δημόσιο χρέος.
Το ερώτημα της βιωσιμότητας
Το ολοένα και αυξανόμενο χρέος, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος εξυπηρέτησής του, επαναφέρει το κρίσιμο ερώτημα: Για πόσο ακόμη μπορούν οι ΗΠΑ να συνεχίσουν να δανείζονται με αυτούς τους ρυθμούς χωρίς σοβαρές συνέπειες; Το αμερικανικό δημόσιο χρέος χαρακτηρίζεται πλέον ως «μη βιώσιμο», καθώς τρέχει με έλλειμμα 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων τον χρόνο, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για την οικονομική σταθερότητα της χώρας.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis