Σε κλίμα έντονης ρητορικής αντιπαράθεσης κινούνται οι σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς η Ουάσινγκτον ανακοινώνει νέες κυρώσεις τη Δευτέρα. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, κάνει λόγο για «οικονομικό εξαναγκασμό» και παραβίαση του διεθνούς δικαίου, ενώ παράλληλα απειλεί με στρατιωτική απάντηση. Η ένταση κλιμακώνεται ενόψει των επικείμενων οικονομικών μέτρων που αναμένεται να πλήξουν την ιρανική οικονομία και να επηρεάσουν τους εμπορικούς της εταίρους.
Οι «σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία»
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, έχει προγραμματίσει να παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα στις 14:00 τοπική ώρα, δηλαδή στις 21:00 ώρα Ελλάδας, προκειμένου να παρουσιάσει το νέο πακέτο κυρώσεων. Αυτά τα μέτρα έχουν ήδη προαναγγελθεί ως οι «σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία» που θα επιβληθούν εις βάρος του Ιράν, με στόχο να πλήξουν καίρια την ιρανική οικονομία.
Οι κυρώσεις αυτές εκτιμάται ότι δεν θα περιοριστούν μόνο στο Ιράν, αλλά ενδέχεται να επηρεάσουν και χώρες που διατηρούν σημαντικές εμπορικές σχέσεις με την Τεχεράνη, όπως είναι η Κίνα. Ο Αμερικανός υπουργός κάλεσε μάλιστα το Πεκίνο να συνεργαστεί με την Ουάσινγκτον, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει εκδώσει σαφείς προειδοποιήσεις για οικονομικές συνέπειες σε όσους παρέχουν «οποιασδήποτε μορφής γραμμή ζωής» στο Ιράν.
Η αντίδραση της Τεχεράνης και οι καταγγελίες για «οικονομικό εξαναγκασμό»
Η αντίδραση του Ιράν στις επικείμενες κυρώσεις ήταν άμεση και σφοδρή. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της χώρας, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ (γνωστός και ως Ισμαΐλ Μπαγαΐ), εκτίμησε ότι ο σχεδιαζόμενος «οικονομικός πόλεμος» των ΗΠΑ εναντίον της Τεχεράνης συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Επιπλέον, ο Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι τέτοιες «δευτερεύουσες κυρώσεις» παραβιάζουν ευθέως τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Μπαγκαΐ εξήγησε τη θέση της Τεχεράνης, αναφέροντας ότι τράπεζες, επιχειρήσεις και αεροδρόμια που υπάγονται στην αποκλειστική δικαιοδοσία ενός κράτους δεν μπορούν να εξαναγκάζονται από τρίτες χώρες να διακόπτουν «νόμιμες εμπορικές σχέσεις με άλλο κράτος». Τόνισε με έμφαση ότι «ο οικονομικός εξαναγκασμός που έχει σχεδιαστεί για να αναγκάσει ένα κυρίαρχο κράτος να τροποποιήσει τις νόμιμες πολιτικές του επιλογές συνιστά μια εντελώς διεθνώς παράνομη πράξη».
Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον παρακολουθεί στενά «τι συμβαίνει» στη σύγκρουση. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν τον πλήρη έλεγχο της στρατηγικής περιοχής γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη θαλάσσια οδός.
«Έχουμε τον πλήρη έλεγχο ολόκληρης της περιοχής που σχετίζεται με τα Στενά του Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένων δηλαδή των χερσαίων ζωνών», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους. Πρόσθεσε επίσης πως η Τεχεράνη θα επιθυμούσε μια συμφωνία, αλλά «δεν είναι έτοιμη να καταλήξει στη σωστή συμφωνία, κατά τη γνώμη μου».
Οι απειλές για στρατιωτική απάντηση και η διαλλακτικότητα
Εν μέσω της κλιμακούμενης έντασης, η ιρανική ηγεσία ανεβάζει τους τόνους, με τον επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν, στρατηγό Αλί Αμπντολαχί, να διεμηνύει ότι η χώρα του θα απαντήσει σε οποιαδήποτε απειλή με «συντριπτικές, τιμωρητικές και καταστροφικές απαντήσεις», υπογραμμίζοντας την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης.
Ωστόσο, υπήρξε και μια πιο διαλλακτική προσέγγιση από τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν. Ο Πεζεσκιάν υποστήριξε ότι ίσως είναι η κατάλληλη στιγμή να τερματιστεί η αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όσο η Τεχεράνη βρίσκεται, όπως είπε, σε θέση ισχύος, αφήνοντας ένα παράθυρο ανοιχτό για διπλωματικές λύσεις.
Με πληροφορίες από: Enikos, Ieidiseis