Η ολική έκλειψη Ηλίου που σημειώθηκε το απόγευμα της Τετάρτης 12 Αυγούστου 2026, αποτέλεσε ένα από τα πιο θεαματικά αστρονομικά φαινόμενα της χρονιάς. Η Σελήνη κάλυψε πλήρως τον Ήλιο σε μια στενή ζώνη που διέσχισε τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας και μεγάλο μέρος της βόρειας Ισπανίας, μετατρέποντας τη μέρα σε νύχτα για λίγα λεπτά.
Η σκιά της Σελήνης ξεκίνησε από τις αρκτικές περιοχές και τη βόρεια Ρωσία, πέρασε από την ανατολική Γροιλανδία και τη δυτική Ισλανδία, διέσχισε τον Ατλαντικό και κατέληξε στην Ιβηρική Χερσόνησο, χάνοντας τελικά τη διαδρομή της πάνω από τη Μεσόγειο. Η μεγαλύτερη διάρκεια της ολικότητας καταγράφηκε περίπου στα 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, σε σημείο ανοικτά της δυτικής ακτής της Ισλανδίας.
Ισπανία: Εκατομμύρια παρατηρητές
Η Ισπανία βρέθηκε στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, καθώς ήταν η πρώτη φορά σε πάνω από έναν αιώνα που ολική έκλειψη Ηλίου ήταν ορατή από την ηπειρωτική χώρα. Σύμφωνα με το Associated Press, εκατομμύρια άνθρωποι συγκεντρώθηκαν σε πόλεις και ειδικά διαμορφωμένα σημεία παρατήρησης, με τη ζώνη ολικότητας να περνά από τη βόρεια και κεντρική Ισπανία και να καταλήγει στις Βαλεαρίδες Νήσους. Σε περιοχές όπως η Σαραγόσα, η Καστίλλη και Λεόν, καθώς και η Μαγιόρκα, το φως χάθηκε για δευτερόλεπτα και η θερμοκρασία υποχώρησε αισθητά. Περίπου το 40% της ισπανικής επικράτειας βρισκόταν μέσα στη ζώνη ολικότητας.
Ισλανδία: 72 χρόνια αναμονής
Στην Ισλανδία, χιλιάδες κάτοικοι και επισκέπτες περίμεναν το φαινόμενο, κυρίως στα δυτικά της χώρας. Αυτή ήταν η πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου που έγινε ορατή από την Ισλανδία από το 1954, ενώ για το Ρέικιαβικ ήταν η πρώτη από το 1433. Περιοχές όπως η χερσόνησος Snæfellsnes, το Reykjanes και τα Δυτικά Φιόρδ θεωρούνταν από τα καλύτερα σημεία παρατήρησης παγκοσμίως. Ωστόσο, η συννεφιά δυσκόλεψε την παρατήρηση σε ορισμένα σημεία, με τις εικόνες να διαφέρουν σημαντικά ανά περιοχή.
Γροιλανδία: Η σκιά της Σελήνης
Η ζώνη της ολικότητας διέσχισε και την ανατολική Γροιλανδία, μία από τις πιο απομακρυσμένες περιοχές της διαδρομής. Η NASA και η ESA είχαν προσδιορίσει τη Γροιλανδία ως μία από τις βασικές περιοχές από τις οποίες ήταν δυνατή η παρατήρηση της πλήρους κάλυψης του Ήλιου. Κρουαζιερόπλοια είχαν πάρει θέσεις κοντά στις ακτές για να προσφέρουν στους επιβάτες τους θέα προς τη ζώνη της ολικότητας.
Πορτογαλία: Λίγα δευτερόλεπτα ολικότητας
Ένα πολύ μικρό τμήμα της βορειοανατολικής Πορτογαλίας μπήκε επίσης στη ζώνη ολικότητας. Στην περιοχή της Bragança, και συγκεκριμένα στο φυσικό πάρκο Montesinho, η Σελήνη κάλυψε πλήρως τον Ήλιο για περίπου 25 δευτερόλεπτα. Στην υπόλοιπη ηπειρωτική Πορτογαλία καταγράφηκε βαθιά μερική έκλειψη, με την κάλυψη να κυμαίνεται σε πολλές περιοχές μεταξύ 92% και 99%.
Βρετανία και Γαλλία: Μισοφέγγαρο στον ουρανό
Έξω από τη στενή ζώνη ολικότητας, το φαινόμενο ήταν εντυπωσιακό σε μεγάλο μέρος της δυτικής Ευρώπης. Στη Βρετανία, περισσότερο από το 90% του ηλιακού δίσκου καλύφθηκε σε πολλές περιοχές, με το Λονδίνο να καταγράφει κάλυψη περίπου 92%. Στη Γαλλία, η έκλειψη ήταν επίσης μερική αλλά ιδιαίτερα βαθιά, με την κάλυψη να κυμαίνεται από περίπου 90% στα ανατολικά έως σχεδόν 100% σε περιοχές των νοτιοδυτικών Πυρηναίων, που βρίσκονταν ελάχιστα έξω από τη ζώνη ολικότητας. Μερική έκλειψη ήταν ορατή επίσης στην Ιρλανδία, τη Γερμανία, το Βέλγιο, την Ελβετία, την Ιταλία και τη Σκανδιναβία.
Από τον Καναδά έως τη βορειοδυτική Αφρική
Το φαινόμενο δεν περιορίστηκε στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τη NASA, μερική έκλειψη ήταν ορατή σε μεγάλο μέρος του Καναδά, σε βόρειες περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών, από την Αλάσκα έως τμήματα της ανατολικής χώρας, καθώς και στη βορειοδυτική Αφρική. Διεθνή μέσα κατέγραψαν εικόνες της μερικής έκλειψης από τον Καναδά, όπου ο Ήλιος εμφανίστηκε για ένα διάστημα σαν φωτεινό μισοφέγγαρο.
Τι φάνηκε στην Ελλάδα
Η Ελλάδα δεν βρέθηκε στη ζώνη ολικότητας και το φαινόμενο ήταν εξαιρετικά περιορισμένο. Η μερική έκλειψη έγινε οριακά ορατή κυρίως στα δυτικά της χώρας λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου. Στην Κέρκυρα, για παράδειγμα, διήρκεσε μόλις περίπου επτά λεπτά, από τις 20:33 έως τις 20:40, με το μέγιστο λίγο μετά τις 20:37.
Ένα φαινόμενο που μετέτρεψε τη μέρα σε νύχτα
Η ολική έκλειψη δημιουργείται όταν η Σελήνη βρίσκεται ακριβώς ανάμεσα στη Γη και στον Ήλιο, καλύπτοντας ολόκληρο τον ηλιακό δίσκο. Για εκείνους που βρίσκονται μέσα στη στενή ζώνη της σκιάς, το φως της ημέρας μειώνεται απότομα, εμφανίζεται το ηλιακό στέμμα και για λίγες στιγμές επικρατούν συνθήκες που θυμίζουν λυκόφως. Η έκλειψη της 12ης Αυγούστου άφησε πίσω της εικόνες από σκοτεινές ισπανικές πόλεις και εντυπωσιακές παρατηρήσεις από όλη την Ευρώπη.