Τουλάχιστον 50.000 μετανάστες έχουν εισέλθει στη Θέουτα, έναν ισπανικό θύλακα στο Βόρειο Αφρική, προερχόμενοι από το Μαρόκο. Δυστυχώς, οι εξελίξεις αυτές συνοδεύονται από τραγικά περιστατικά, καθώς τουλάχιστον 57 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της προσπάθειάς τους να φτάσουν στην περιοχή. Ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, χαρακτήρισε την κατάσταση «παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας» της Ισπανίας.
Η μαζική αυτή εισροή, που σημειώθηκε μέσα σε μόλις 24 ώρες, έχει ξεπεράσει τις δυνατότητες της πόλης, η οποία έχει πληθυσμό 85.000 κατοίκων. Αυτό έχει προκαλέσει πολιτική αναστάτωση στη Μαδρίτη και έχει οδηγήσει σε αντιδράσεις από άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων εκκλήσεων για αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη Ζώνη Σένγκεν. Η Ιταλία, μάλιστα, έχει προχωρήσει ήδη σε αυτή την κίνηση.
Ο Σάντσεθ, ο οποίος επισκέφθηκε τη Θέουτα το πρωί της Παρασκευής (31/07), δήλωσε ότι θα αξιοποιήσει όλους τους διαθέσιμους πόρους για να διασφαλίσει την ασφάλεια των κατοίκων. Απέδωσε την μαζική διέλευση σε «μαφίες διακίνησης ανθρώπων», οι οποίες εκμεταλλεύτηκαν μια πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας. Σύμφωνα με αυτήν, όσοι εντοπίζονται στη θάλασσα προσπαθώντας να εισέλθουν στη Θέουτα ή στη Μελίγια, δεν μπορούν να επαναπροωθούνται συνοπτικά.
«Αυτό διαδόθηκε σαν πυρκαγιά τις τελευταίες ώρες μέσω των δικτύων των μαφιών που διακινούν ανθρώπους και προκάλεσε μια πρωτοφανή μαζική εισροή, με τα χαρακτηριστικά και τη διάσταση που βιώσαμε χθες», δήλωσε ο Σάντσεθ.
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσης τη δημιουργία προσωρινού κέντρου υποδοχής για την ταυτοποίηση και καταγραφή των αφιχθέντων, καθώς και για την «ταχεία» απέλαση όσων δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην Ισπανία. Παράλληλα, θα τοποθετηθεί πλωτή γραμμή από σημαδούρες κοντά στον κυματοθραύστη της παραλίας Ταραχάλ, προκειμένου να είναι σαφές πού βρίσκεται το σύνορο.
Το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών έχει στείλει επιπλέον αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή, με περισσότερους από 48.300 ανθρώπους να έχουν επιστρέψει οικειοθελώς στο Μαρόκο μέχρι τις 6 το απόγευμα της Παρασκευής.
Αντίκτυποι στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Σήμερα (01/08), η ιρλανδική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει συγκαλέσει συνεδρίαση των κρατών-μελών στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ολοκληρωμένης Πολιτικής Αντιμετώπισης Κρίσεων. Οι εμπειρογνώμονες θα συζητήσουν τις μετακινήσεις προς τη Θέουτα τις τελευταίες δύο ημέρες, τον αριθμό των επιστροφών στο Μαρόκο, τη στήριξη της ΕΕ στην Ισπανία και τις διπλωματικές επαφές με το Μαρόκο. Μια νέα συνεδρίαση των πρεσβευτών της ΕΕ έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα.
Από την πλευρά του, το Μαρόκο έχει δηλώσει ότι η μαζική είσοδος ανθρώπων στη Θέουτα οφείλεται σε «εγκληματικές οργανώσεις» και τόνισε ότι η συνεργασία του Ραμπάτ με την Ισπανία παραμένει «υποδειγματική». Η πρέσβειρα του Μαρόκου στην Ισπανία, Καρίμα Μπενγιαΐχ, δήλωσε ότι «πάντοτε δίναμε προτεραιότητα στη νόμιμη, οργανωμένη και ασφαλή μετανάστευση για όλους».
Ανθρωπιστική κρίση και πολιτικές αντιδράσεις
Η κατάσταση στη Θέουτα έχει χαρακτηριστεί ως «σοβαρή ανθρωπιστική κρίση» από τον Ρασίντ Σμπίχι, επικεφαλής τοπικής συνδικαλιστικής ένωσης της ισπανικής Guardia Civil. Χιλιάδες άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων ασυνόδευτων παιδιών, έχουν περάσει τη νύχτα σε πάρκα και πεζοδρόμια, ενώ άλλοι περιπλανιόνταν στους δρόμους. «Επικρατεί χάος», δήλωσε ο Σμπίχι.
Ανάμεσα στους νεκρούς, πολλοί πνίγηκαν, ενώ άλλοι έχασαν τη ζωή τους σε ποδοπάτημα, καθώς προσπαθούσαν να περάσουν τον φράχτη στον κυματοθραύστη της παραλίας Ταραχάλ. Βίντεο που καταγράφηκαν την Πέμπτη απεικόνιζαν πλήθη ανθρώπων να περπατούν κατά μήκος των κυματοθραυστών και να εισέρχονται στους τοπικούς δρόμους, με πολλές οικογένειες να είναι παρούσες.
Πολιτικές αντιδράσεις από την Ιταλία
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες, κάλεσε τον πρέσβη της Ιταλίας στη Μαδρίτη, μετά την απόφαση της κυβέρνησης της Τζόρτζια Μελόνι να ζητήσει αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη Ζώνη Σένγκεν. Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Αντόνιο Ταγιάνι, απέδωσε την κατάσταση στη Θέουτα στην απόφαση της κυβέρνησης Σάντσεθ να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα νομιμοποίησης για παράτυπους μετανάστες, το οποίο χαρακτήρισε «βαθιά λανθασμένο».
Οι δηλώσεις του Ταγιάνι προκάλεσαν έντονη αντίδραση από τον Αλμπάρες, ο οποίος τις χαρακτήρισε «ανάξιες» και κατηγόρησε την Ιταλία για «κομματική δημαγωγία». Η Ιταλία ανακοίνωσε ότι θα αναστείλει προσωρινά τις ρυθμίσεις της Σένγκεν με την Ισπανία, αν και δεν έχει διευκρινιστεί ποιος θα είναι ο πρακτικός αντίκτυπος αυτής της απόφασης.
Ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ουλφ Κρίστερσον, κάλεσε την Ισπανία να «ενεργήσει άμεσα ώστε να ανακτήσει τον έλεγχο της κατάστασης». Η υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας, Μάρι Ράντανεν, δήλωσε ότι η Ισπανία «απέτυχε πλήρως να προστατεύσει τα εξωτερικά σύνορα της Ζώνης Σένγκεν», υποστηρίζοντας ότι όλες οι χώρες της ΕΕ θα έπρεπε να στηρίξουν την πρόταση της Ιταλίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ωστόσο, επισήμανε ότι η Θέουτα και η Μελίγια υπάγονται σε ειδικό καθεστώς της Σένγκεν, το οποίο δεν επιτρέπει την ελεύθερη μετακίνηση από τους δύο θύλακες προς την υπόλοιπη Ζώνη Σένγκεν. Ο επίτροπος της ΕΕ για τη Μετανάστευση, Μάγκνους Μπρούνερ, χαρακτήρισε την κατάσταση στη Θέουτα «απαράδεκτη» και επιβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει δυνατότητα περαιτέρω μετακίνησης από τη Θέουτα προς άλλα κράτη της Ζώνης Σένγκεν.