Πριν από περίπου 15 εβδομάδες, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωνε κατηγορηματικά ότι δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία με το Ιράν εκτός από την «άνευ όρων παράδοση». Ωστόσο, όταν η συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου ανακοινώθηκε την περασμένη Τετάρτη, η πραγματικότητα φάνηκε διαφορετική. Η συμφωνία, που διαβάστηκε δημόσια από ανώτερο αξιωματούχο της αμερικανικής κυβέρνησης, δεν αποτύπωσε την εικόνα μιας παράδοσης, αλλά αντίθετα, έδωσε στους Ιρανούς λόγους να γιορτάσουν.
Η συμφωνία επαναφέρει τη δυνατότητα της Τεχεράνης να επωφεληθεί οικονομικά από τις πωλήσεις πετρελαίου, κάτι που προσφέρει σημαντική ανακούφιση στο καθεστώς που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες. Παράλληλα, οι διαπραγματευτές προετοιμάζονται για μια πιο μακροχρόνια συμφωνία που θα μπορούσε να επηρεάσει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν για τα επόμενα 15 ή 20 χρόνια.
Η στρατηγική του Ιράν και οι ανησυχίες των ΗΠΑ
Η απόφαση αυτή ενδέχεται να δημιουργήσει περαιτέρω αναταραχή. Το «Μνημόνιο Συνεργασίας» που υπογράφηκε από τον Τραμπ και τον πρόεδρο του Ιράν, περιγράφει μια διαδικασία αποδέσμευσης δισεκατομμυρίων δολαρίων που είχαν παραμείνει δεσμευμένα για χρόνια. Ο Τραμπ επισημαίνει ότι τα χρήματα θα αποδεσμευτούν μόνο με αντάλλαγμα «καλή συμπεριφορά», ωστόσο, αυτή η παραχώρηση μοιάζει να επαναλαμβάνει την πολιτική του Μπαράκ Ομπάμα, την οποία ο Τραμπ είχε κατηγορήσει έντονα στο παρελθόν.
Η στρατηγική του Ιράν περιλάμβανε τη χρήση του οικονομικού χάους ως όπλο, κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ και προκαλώντας ζημιές σε πετροχημικές εγκαταστάσεις και άλλες κρίσιμες υποδομές. Με αυτόν τον τρόπο, κατάφεραν να αναδείξουν τη στρατηγική τους σε μια φάση που οι ΗΠΑ δεν περίμεναν.
Αντιδράσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ
Η συμφωνία έχει προκαλέσει ήδη αντιδράσεις εντός των ΗΠΑ, με σκληροπυρηνικούς πολιτικούς στο κόμμα του Τραμπ να εκφράζουν ανησυχίες. Οι Ισραηλινοί, επίσης, ανησυχούν, καθώς θεωρούν ότι η συμφωνία θα μπορούσε να τους αναγκάσει σε εκεχειρία με τη Χεζμπολάχ, περιορίζοντας τις στρατηγικές τους επιλογές στην περιοχή.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια στον πόλεμο, με αναφορές να υποδεικνύουν ότι 13 Αμερικανοί και πάνω από 3.000 Ιρανοί έχουν χάσει τη ζωή τους. Οι αναλυτές αναμένουν ότι οι λεπτομέρειες της συμφωνίας θα συνεχίσουν να αποτελούν αντικείμενο μελέτης για πολλά χρόνια.
Ο Τραμπ και η ανάγκη για ταχεία λύση
Ο Τραμπ, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, επιβεβαίωσε την επιθυμία του να τερματίσει τον πόλεμο γρήγορα, προκειμένου να αποφευχθούν συγκρίσεις με τον Χέρμπερτ Χούβερ, ο οποίος βρέθηκε στην εξουσία κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης της Μεγάλης Ύφεσης. Ο Τραμπ δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν ήθελα να δω οικονομική καταστροφή».
Αυτή η ανάγκη για ταχεία λύση συνδυάζεται με την ανησυχία για την εξάντληση των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου, κάτι που οι Ιρανοί είχαν σχεδιάσει στρατηγικά από την αρχή του πολέμου.