Κόσμος

Μυστικές νηοπομπές: Το παρασκήνιο της επιχείρησης που διατηρεί ζωντανές τις πετρελαϊκές ροές

Κωνσταντίνα Κοσμά
12-06-26

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναλάβει μυστική αποστολή στα Στενά του Ορμούζ, με στόχο να βοηθήσουν τα πετρελαιοπαραγωγά κράτη του Κόλπου να παρακάμψουν τον έλεγχο που ασκεί το Ιράν στις ροές πετρελαίου. Αυτή η κατάσταση έχει προκαλέσει αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας για αρκετούς μήνες. Σε τηλεοπτική του παρέμβαση από το Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ ανέφερε ότι το Ιράν δεν είχε γνώση για τις δεκάδες εξόδους δεξαμενόπλοιων που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας, καθώς οι πομποί εντοπισμού τους είχαν απενεργοποιηθεί.

Ο Τραμπ συμπλήρωσε σε ανάρτησή του στο Truth Social ότι με την επιχείρηση αυτή, 200 πλοία κατάφεραν να μεταφέρουν περισσότερα από 100 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου σε παγκόσμιους αγοραστές.

Αμφιβολίες και Υποστηρίξεις από τους Αμερικανούς αξιωματούχους

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε σε ακρόαση του Κογκρέσου ότι δεν είχε πληροφορίες σχετικά με την υποστήριξη των ΗΠΑ στην έξοδο εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από την περιοχή. Ωστόσο, ανέφερε ότι ο αμερικανικός στρατός είχε συμβάλει στην ασφαλή μεταφορά ορισμένων ποσοτήτων πετρελαίου εκτός των Στενών του Ορμούζ. Παρά αυτές τις επισημάνσεις, είναι δύσκολο να θεωρηθεί ότι η κατάσταση μπορεί να παραμείνει μυστική για το Ιράν, καθώς πολλά διεθνή μέσα ενημέρωσης έχουν καταγράψει την αύξηση των δεξαμενόπλοιων που περνούν από τη θαλάσσια οδό τη νύχτα με απενεργοποιημένα τα συστήματα Αυτόματης Αναγνώρισης Πλοίων (AIS).

Στρατηγικές Αποτροπής Εντοπισμού

Σύμφωνα με την Lloyd’s List, μια από τις πιο αξιόπιστες πηγές ναυτιλιακών πληροφοριών, οι ΗΠΑ έχουν υποστηρίξει τις λεγόμενες «σκιώδεις διελεύσεις» μέσω επιχειρήσεων επιτήρησης που περιλαμβάνουν αυτόνομα οχήματα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Αυτά τα μέσα συνοδεύουν τα πλοία στο νότιο τμήμα των Στενών του Ορμούζ, κοντά στις ακτές του Ομάν, ώστε να αποφευχθεί ο εντοπισμός τους από ιρανικές δυνάμεις.

Αφού τα πλοία βγουν από την περιοχή, μεταφέρουν τα φορτία τους σε άλλα δεξαμενόπλοια που τα περιμένουν, χωρίς να γίνονται αντιληπτά, προτού επιστρέψουν στον Κόλπο για νέες προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Ανάγκη για Ακριβή Στοιχεία

Η κατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ παραμένει περίπλοκη, καθώς ο αριθμός των δεξαμενόπλοιων πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι σημαντικά χαμηλότερος σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την κρίση. Σύμφωνα με το Joint Maritime Information Center, πριν από την κρίση, κατά μέσο όρο 138 πλοία διέρχονταν καθημερινά από αυτή τη θαλάσσια οδό. Μετά την έναρξη του πολέμου, εκτιμάται ότι ο ίδιος αριθμός πλοίων πραγματοποιεί διαδρομές κατά μήνα, σύμφωνα με στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence.

Σήμερα, περίπου το 25% των δεξαμενόπλοιων που βρίσκονταν στον Κόλπο στην αρχή της κρίσης έχουν καταφέρει να ξεφύγουν από την περιοχή. Ανάμεσά τους βρίσκονται πλοία που μεταφέρουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο προς διεθνείς αγοραστές.

Ωστόσο, οι πραγματικές ποσότητες που εξάγονται μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερες από τις αναφερόμενες. Η απενεργοποίηση των συστημάτων AIS καθιστά τη παρακολούθηση των κινήσεων των δεξαμενόπλοιων εξαιρετικά δύσκολη.

Δορυφορικές Παρατηρήσεις και Ενδείξεις

Δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν τα «σκοτεινά δεξαμενόπλοια» που φορτώνουν σε λιμάνια του Κόλπου πριν ξεκινήσουν τις σκιώδεις διελεύσεις. Αναλυτές κατέγραψαν 36 διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ μεταξύ 1ης και 7ης Ιουνίου, εκ των οποίων 17 χαρακτηρίστηκαν «σκοτεινές» και μόνο 19 ήταν ανιχνεύσιμες.

Συχνά, η αναγνώριση ενός πλοίου που έχει περάσει από τα Στενά του Ορμούζ γίνεται με καθυστέρηση μίας εβδομάδας, όταν ξαναενεργοποιεί τον πομπό του σε διαφορετική τοποθεσία, γεγονός που περιπλέκει την ακριβή εκτίμηση των «σκοτεινών» διελεύσεων.

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ είναι ενδεικτική των δυναμικών μεταβολών που επηρεάζουν τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές. Οι στρατηγικές που αναπτύσσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες για να υποστηρίξουν τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου δείχνουν την κρισιμότητα της περιοχής και το πώς οι γεωπολιτικές εντάσεις μπορούν να επηρεάσουν την ενεργειακή σταθερότητα. Η συνεχής παρακολούθηση των ναυτικών κινήσεων και οι στρατηγικές απόκρυψης των πληροφοριών αναδεικνύουν την ανάγκη για ακριβή στοιχεία σε μια εποχή που οι αγορές ενέργειας είναι σε αναταραχή.