Κόσμος

ΗΠΑ-Ιράν: Η απώλεια ελέγχου του Τραμπ και οι ευθύνες για το πυρηνικό πλήγμα

Μαρία Απαλαχίδου
21-03-26

Ο πόλεμος που ξεκίνησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν έχει περάσει σε μια κρίσιμη φάση, με τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, να αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις σε στρατιωτικό, διπλωματικό και πολιτικό επίπεδο. Παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις ότι η σύγκρουση θα είχε σύντομη και εύκολη εξέλιξη, η πραγματικότητα αποδεικνύεται εντελώς διαφορετική.

Η στρατιωτική κατάσταση και οι «λάθος υπολογισμοί»

Τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη των επιχειρήσεων, η στρατιωτική κατάσταση παραμένει ρευστή. Ο Τραμπ έχει ήδη εκφράσει δυσαρέσκεια για την αδυναμία του να ελέγξει την πολεμική αφήγηση, καθώς το Ιράν συνεχίζει να αντιστέκεται σθεναρά. Με τις τιμές της ενέργειας να αυξάνονται δραματικά και τις Ηνωμένες Πολιτείες να παραμένουν απομονωμένες από τους συμμάχους τους στο ΝΑΤΟ, η κατάσταση φαίνεται να ξεφεύγει από τον έλεγχο του Αμερικανού προέδρου.

Η δήλωσή του ότι η μάχη «κερδήθηκε στρατιωτικά» δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς το Ιράν εξακολουθεί να προκαλεί σημαντικά πλήγματα, όπως επιθέσεις σε στρατηγικά αποθέματα φυσικού αερίου και πετρελαίου αλλά και επιδρομές με drones. Η έλλειψη στρατηγικής εξόδου από τον πόλεμο αποτελεί σοβαρή απειλή για την πολιτική του καριέρα, με τους Ρεπουμπλικάνους να ανησυχούν για τις επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές.

Το διπλωματικό αδιέξοδο και οι στρατηγικές διαφωνίες

Η διπλωματική διάσταση της σύγκρουσης είναι εξίσου περίπλοκη. Οι παραδοσιακές συμμαχίες των ΗΠΑ έχουν υποστεί πλήγμα, καθώς πολλοί σύμμαχοι αρνήθηκαν να συμμετάσχουν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ. Η άρνηση αυτή έχει ερμηνευθεί ως αντίδραση στην υποτίμηση των συμμαχιών από τον Τραμπ, καθώς και στην απροθυμία να εμπλακούν σε έναν πόλεμο που δεν σχεδίασαν.

Επιπλέον, έχουν προκύψει διαφορές και με το Ισραήλ, καθώς ο Τραμπ δεν είχε ενημερωθεί για ορισμένες ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις, όπως τα πλήγματα στο κοίτασμα South Pars.

Οι κατηγορίες για την επίθεση στη Νατάνζ

Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω με τις τελευταίες κατηγορίες για επίθεση στην πυρηνική εγκατάσταση της Νατάνζ. Το Ισραήλ αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή, κατηγορώντας τις ΗΠΑ για τη χρήση βόμβων bunker buster. Όπως αναφέρουν ισραηλινά μέσα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έριξαν τις βόμβες στην πυρηνική εγκατάσταση, χωρίς όμως να προκαλέσουν διαρροή ραδιενέργειας ή θύματα.

Ο Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας του Ιράν καταδίκασε την επίθεση ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να αντιδράσει. Η εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, χαρακτήρισε την επίθεση «απροκάλυπτη παραβίαση».

Οι στρατηγικές επιλογές του Τραμπ

Η απουσία σαφούς στρατηγικής από πλευράς Τραμπ έχει οδηγήσει σε αυξημένες ανησυχίες για το μέλλον της σύγκρουσης. Ορισμένοι αναλυτές προτείνουν εναλλακτικές λύσεις, όπως περιορισμένης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις και πολιτικούς ελιγμούς για να διαμορφωθεί μια νέα προσέγγιση. Παρά τις στρατιωτικές επιτυχίες, με την καταστροφή μέρους του ιρανικού ναυτικού και οπλοστασίου, η ανάγκη για μια στρατηγική εξόδου είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

Η πολιτική πίεση αυξάνεται, με τον Τραμπ να προσπαθεί να κρατήσει τον έλεγχο του αφηγήματος και να διατηρήσει τη στήριξη της βάσης του ενόψει των εκλογών. Με τις διαφορές να εντείνονται εντός της διοίκησής του και με τους συμμάχους να διαχωρίζουν τη θέση τους, η πρόκληση του Τραμπ είναι να βρει μια ισορροπημένη λύση που θα εξασφαλίσει τη σταθερότητα και θα αποκαταστήσει τη διεθνή εικόνα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει ρευστή και η έλλειψη ξεκάθαρης στρατηγικής από τον πρόεδρο Τραμπ εντείνει τις διεθνείς ανησυχίες. Η διεθνής κοινότητα καλείται να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο, προκειμένου να αποκατασταθεί η σταθερότητα και να αποφευχθεί η κλιμάκωση της σύγκρουσης.