Κοινωνία

Ο καφές και ο ύπνος: Τι λένε οι ειδικοί για την επίδραση της καφεΐνης

Newsroom
16-11-26

Ο καφές που πολλοί απολαμβάνουν καθημερινά ενδέχεται να ευθύνεται για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στον ύπνο. Η καφεΐνη είναι γνωστό ότι ενισχύει την εγρήγορση, όμως η επίδρασή της στην ποιότητα της νυχτερινής ξεκούρασης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. Ειδικοί στον τομέα της υγείας εξηγούν τι χρειάζεται να προσέξει κανείς και πότε είναι σκόπιμο να περιορίσει την κατανάλωσή της, ιδιαίτερα αν αντιμετωπίζει διαταραχές ύπνου ή αϋπνία.

Πώς λειτουργεί η καφεΐνη στον οργανισμό

Μία ζεστή κούπα καφέ συχνά χρησιμοποιείται για να ξεκινήσει δυναμικά η μέρα ή για να βελτιώσει τη διάθεση μετά το μεσημεριανό φαγητό. Χάρη στην περιεκτικότητά του σε καφεΐνη, ο καφές συμβάλλει στην καταπολέμηση της κόπωσης και ενισχύει την εγρήγορση. Αυτό συμβαίνει επειδή μπλοκάρει την αδενοσίνη, μια χημική ουσία του εγκεφάλου που προκαλεί το αίσθημα της κούρασης.

Παρόλο που αυτή η εγρήγορση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη τις πρωινές ώρες, το βράδυ μπορεί να δημιουργήσει μια αίσθηση σωματικής εξάντλησης με παράλληλη υπερένταση. Αυτή η διπλή επίδραση είναι που καθιστά την καφεΐνη ένα δίκοπο μαχαίρι για τον ύπνο.

Η επίδραση στον ύπνο, σύμφωνα με μελέτες

Η καφεΐνη μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο με ποικίλους τρόπους. Η Courtney Smith, M.S., RDN, CLC, CPT, εξηγεί ότι «μελέτες δείχνουν ότι η καφεΐνη μπορεί να μειώσει τον συνολικό χρόνο ύπνου κατά περίπου 45 λεπτά, να καθυστερήσει την έλευση του ύπνου και να αυξήσει τη συχνότητα των νυχτερινών αφυπνίσεων».

Ωστόσο, ο καφές δεν είναι εκ φύσεως επιβλαβής για τον ύπνο. Η ένταση της επίδρασής του διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο και εξαρτάται από συγκεκριμένους παράγοντες.

Παράγοντες που καθορίζουν την επίδραση

Η Lavanya Kethamukkala, RDN, LDN, CLT, σημειώνει ότι «η ποσότητα, η ώρα κατανάλωσης και η ατομική ευαισθησία στην καφεΐνη καθορίζουν αν ένας απογευματινός καφές είναι αβλαβής ή αν θα επηρεάσει τη νυχτερινή σας ξεκούραση». Η Smith προσθέτει ως παράδειγμα ότι «ένας μεγάλος καφές τρεις ώρες πριν από τον ύπνο θα επηρεάσει πολύ περισσότερο την ποιότητά του σε σύγκριση με έναν μικρό καφέ που καταναλώθηκε 12 ή περισσότερες ώρες νωρίτερα».

Εκτός από την ποσότητα και την ώρα, η γενετική παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στον τρόπο που ο οργανισμός μεταβολίζει την καφεΐνη. Ορισμένοι άνθρωποι μπορούν να μεταβολίσουν την καφεΐνη σε μόλις δύο ώρες, ενώ άλλοι χρειάζονται έως και 12 ώρες για να αποβάλουν την επίδρασή της. Αυτή η γενετική διαφοροποίηση εξηγεί γιατί η ευαισθησία στην καφεΐνη διαφέρει τόσο πολύ από άτομο σε άτομο.

Πότε είναι απαραίτητος ο περιορισμός

Αν κάποιος πίνει ένα μικρό φλιτζάνι καφέ κάθε πρωί, η διακοπή του μπορεί να μην οδηγήσει σε αξιοσημείωτες αλλαγές στην ποιότητα του ύπνου του. Ωστόσο, αν η κατανάλωση είναι συστηματική και σε μεγαλύτερες ποσότητες, ειδικά τις απογευματινές ή βραδινές ώρες, τότε μπορεί να δυσκολέψει την ξεκούραση.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η καφεΐνη μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο με ποικίλους τρόπους, αλλά η ένταση της επίδρασής της διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα ύπνου, η προσεκτική παρακολούθηση της κατανάλωσης καφέ και η ενδεχόμενη μείωσή της, ειδικά τις απογευματινές και βραδινές ώρες, μπορεί να είναι επωφελής.

Με πληροφορίες από: Enikos