Ένα ιστορικό ασπρόμαυρο ντοκουμέντο, το οποίο καταγράφει στιγμές από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, στις 17 Νοεμβρίου του 1974, είδε για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας. Το βίντεο αποτυπώνει τους Νίκο Ξυλούρη, Μαρία Φαραντούρη και Αντώνη Καλογιάννη να τραγουδούν παθιασμένα μπροστά σε χιλιάδες συγκεντρωμένους, 365 ημέρες μετά την εξέγερση των φοιτητών. Το υλικό, που ανακαλύφθηκε πρόσφατα, μεταφέρει ένα ισχυρό μήνυμα κατά του φασισμού και της χούντας.
Η ιστορική επέτειος του 1974
Στις 17 Νοεμβρίου του 1974, ακριβώς ένα χρόνο μετά την εξέγερση, χιλιάδες φοιτητές και πολίτες συγκεντρώθηκαν στα σκαλιά του Πολυτεχνείου για να τιμήσουν τους νεκρούς φοιτητές και τη μάχη που έδωσαν για τη δημοκρατία. Η ατμόσφαιρα ήταν φορτισμένη, με νέους, οικογένειες και ηλικιωμένους να συσπειρώνονται σε μία λαοθάλασσα έξω από το ιστορικό κτίριο.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι εμβληματικοί καλλιτέχνες Νίκος Ξυλούρης, Μαρία Φαραντούρη και Αντώνης Καλογιάννης βρέθηκαν εκεί, δίνοντας το δικό τους μήνυμα. Οι τρεις τους, τότε νεαροί, τραγούδησαν με ψυχή, μεταφέροντας το πνεύμα της αντίστασης και της μνήμης σε όλους τους παρευρισκόμενους.
Το τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη
Οι Νίκος Ξυλούρης, Μαρία Φαραντούρη και Αντώνης Καλογιάννης ερμήνευσαν το τραγούδι «Μην ξεχνάς τον Ωρωπό», το οποίο έγραψε ο Μίκης Θεοδωράκης κατά την κράτησή του στις φυλακές Ωρωπού. Κατά τη διάρκεια της ερμηνείας, οι καλλιτέχνες έδιναν το μικρόφωνο ο ένας στον άλλον, ενισχύοντας τη συλλογική διάθεση και το μήνυμα.
Ένας από τους στίχους που τραγουδούσαν παθιασμένα ήταν «Και εσύ λαέ βασανισμένε μην ξεχνάς τον φασισμό». Αυτός ο στίχος, όπως και όλο το τραγούδι, αποτελούσε ένα ισχυρό κάλεσμα για επαγρύπνηση και μνήμη απέναντι στις σκοτεινές περιόδους της ιστορίας, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα κατά του φασισμού και της χούντας.
Η αποκάλυψη του ντοκουμέντου
Το ασπρόμαυρο – ιστορικό ντοκουμέντο, διάρκειας 9 λεπτών, είδε το φως της δημοσιότητας για πρώτη φορά την Παρασκευή, 15 Νοεμβρίου του 2026, από τη Σχολή Αρχιτεκτόνων. Η προβολή του προκάλεσε ρίγη συγκίνησης, καθώς μεταφέρει τους θεατές σε μία άλλη εποχή της Αθήνας, τότε που η κοινωνία συσπειρωνόταν για τη δημοκρατία.
Μέσα στα υπόλοιπα στιγμιότυπα από την πρώτη επέτειο του Πολυτεχνείου, ξεχωρίζει η εικόνα των τριών εμβληματικών καλλιτεχνών να τραγουδούν, στέλνοντας το δικό τους μήνυμα. Το βίντεο αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορικής μνήμης, αναδεικνύοντας την ατμόσφαιρα και το πνεύμα της εποχής.
Η προέλευση και η επεξεργασία του υλικού
Το αδημοσίευτο μέχρι πρότινος υλικό βρέθηκε σε μπομπίνες, οι οποίες φυλάσσονταν στο υπόγειο του κτιρίου Τοσίτσα. Η ανακάλυψη αυτού του θησαυρού της ιστορίας προσφέρει μια μοναδική οπτική γωνία στα γεγονότα της πρώτης επετείου του Πολυτεχνείου.
Το μοντάζ του βίντεο πραγματοποιήθηκε στα εργαστήρια της Σχολής Αρχιτεκτόνων και της ΕΡΤ, εξασφαλίζοντας την ανάδειξη της ιστορικής του αξίας. Η διαδικασία αυτή επέτρεψε στο κοινό να απολαύσει το ντοκουμέντο στην πληρότητά του, όπως ανακοινώθηκε μέσω ανάρτησης της Σχολής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Το μήνυμα της Σχολής Αρχιτεκτόνων
Η Σχολή Αρχιτεκτόνων, με αφορμή τη δημοσιοποίηση του ντοκουμέντου, χαρακτήρισε το εύρημα ως «Δώρο από την Ιστορία προς την Ιστορία για τη φετινή επέτειο». Αυτή η δήλωση υπογραμμίζει τη σημασία του υλικού όχι μόνο ως ιστορικό τεκμήριο, αλλά και ως σύμβολο για τις νεότερες γενιές.
Το μήνυμα της Σχολής τονίζει την αξία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και την ανάγκη να θυμόμαστε τα γεγονότα που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη Ελλάδα. Η αποκάλυψη του βίντεο προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για αναστοχασμό και τιμή σε όσους αγωνίστηκαν για τη δημοκρατία.
Με πληροφορίες από: Newsit