Αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μιας ιδιαίτερα επιθετικής μορφής καρκίνου του μαστού ενδέχεται να αντιμετωπίζουν οι γυναίκες που έχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις δύο ευρέως διαδεδομένων περιβαλλοντικών χημικών ουσιών στο αίμα τους. Αυτό προκύπτει από νέα έρευνα που διεξήχθη από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (NIH).
Η μελέτη εντόπισε συσχέτιση μεταξύ των ουσιών PFOA (υπερφθοροοκτανοϊκό οξύ) και PFOS (υπερφθοροοκτανοσουλφονικό οξύ) και του ορμονοϋποδοχέα – αρνητικού καρκίνου του μαστού (ER-negative). Η συγκεκριμένη μορφή καρκίνου χαρακτηρίζεται από πιο επιθετική συμπεριφορά και δυσμενέστερη πρόγνωση για τις ασθενείς.
Συσχέτιση με επιθετική μορφή καρκίνου
Η νέα έρευνα των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ (NIH) εστίασε στην πιθανή σύνδεση μεταξύ ορισμένων περιβαλλοντικών χημικών ουσιών και του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Τα ευρήματα της μελέτης υποδεικνύουν ότι οι γυναίκες με υψηλότερες συγκεντρώσεις PFOA και PFOS στο αίμα τους αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο για μια συγκεκριμένη και επιθετική μορφή της νόσου.
Πιο συγκεκριμένα, η συσχέτιση διαπιστώθηκε με τον ορμονοϋποδοχέα – αρνητικό καρκίνο του μαστού (ER-negative). Αυτή η μορφή της νόσου είναι γνωστό ότι παρουσιάζει πιο επιθετική συμπεριφορά και συνδέεται με δυσμενέστερη πρόγνωση για τις γυναίκες που νοσούν. Αντίθετα, η μελέτη δεν διαπίστωσε σαφή συσχέτιση των συγκεκριμένων χημικών ουσιών με τον συνολικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, υπογραμμίζοντας την ειδική φύση του ευρήματος.
Τα ποσοστά αύξησης του κινδύνου
Οι ερευνητές, αναλύοντας τα δεδομένα τους, κατέληξαν σε συγκεκριμένα ποσοστά που αναδεικνύουν τη σχετική αύξηση του κινδύνου. Διαπιστώθηκε ότι οι γυναίκες που είχαν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις PFOA στο αίμα τους παρουσίαζαν κατά 67% υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης ER-negative καρκίνου του μαστού.
Αυτή η συχνότητα συγκρίθηκε με εκείνες τις γυναίκες που είχαν τα χαμηλότερα επίπεδα της συγκεκριμένης ουσίας. Όσον αφορά το PFOS, η αντίστοιχη αύξηση ήταν ακόμη μεγαλύτερη, φτάνοντας το 93%, δηλαδή σχεδόν διπλάσια συχνότητα εμφάνισης της συγκεκριμένης μορφής καρκίνου. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι αυτά τα ποσοστά εκφράζουν σχετικές διαφορές μεταξύ των ομάδων που εξετάστηκαν και όχι την απόλυτη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου σε μια μεμονωμένη γυναίκα.
Τα «παντοτινά χημικά» PFAS και η ευρεία χρήση τους
Οι ουσίες PFOA και PFOS αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης οικογένειας χημικών, γνωστών ως υπερ- και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες, ή εν συντομία PFAS. Αυτές οι χημικές ενώσεις έχουν αποκτήσει την ονομασία «παντοτινά χημικά» (forever chemicals) λόγω ενός ιδιαίτερου χαρακτηριστικού τους: διασπώνται εξαιρετικά δύσκολα στο περιβάλλον.
Λόγω της μεγάλης τους αντοχής και σταθερότητας, τα PFAS μπορούν να συσσωρεύονται στον ανθρώπινο οργανισμό για πολλά χρόνια, παραμένοντας ενεργά. Η έκθεση του πληθυσμού σε αυτές τις ουσίες είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη, καθώς έχουν χρησιμοποιηθεί ευρέως σε μια πληθώρα καθημερινών καταναλωτικών προϊόντων.
Μεταξύ των προϊόντων αυτών περιλαμβάνονται τα αντικολλητικά σκεύη, διάφορα καλλυντικά, καθώς και αδιάβροχα υφάσματα και άλλα υλικά. Η παρουσία τους σε τόσο πολλά είδη καθημερινής χρήσης καθιστά την αποφυγή της έκθεσης σε αυτά μια σημαντική πρόκληση για τους πολίτες.
Η μεθοδολογία της αμερικανικής έρευνας
Η έρευνα, τα ευρήματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Journal of Clinical Oncology, βασίστηκε σε δεδομένα από μια μεγάλη αμερικανική μελέτη. Πρόκειται για τη μελέτη Sister Study, η οποία πραγματοποιήθηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών Επιστημών Υγείας (NIEHS).
Στη Sister Study συμμετείχαν συνολικά 50.884 γυναίκες, ηλικίας από 35 έως 74 ετών, οι οποίες προέρχονταν από τις ΗΠΑ και το Πουέρτο Ρίκο. Ένα βασικό κριτήριο για τη συμμετοχή τους ήταν να μην είχαν διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού κατά την έναρξη της έρευνας, αλλά να είχαν τουλάχιστον μία αδελφή με ιστορικό της νόσου.
Για τις ανάγκες της συγκεκριμένης ανάλυσης που αφορά τα PFAS, οι επιστήμονες εξέτασαν στοιχεία από 1.609 γυναίκες οι οποίες εμφάνισαν καρκίνο του μαστού σε μεταγενέστερο στάδιο. Παράλληλα, συμπεριλήφθηκαν και 2.269 γυναίκες που ανήκαν στην ομάδα σύγκρισης. Οι ερευνητές προχώρησαν σε μετρήσεις των συγκεντρώσεων 17 διαφορετικών ουσιών PFAS σε δείγματα αίματος που είχαν ληφθεί από τις συμμετέχουσες.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis