Μία χαρακτηριστική αναφορά περιλαμβάνεται στη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα, η οποία αφορά τις επικείμενες εργασίες πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Σύμφωνα με Έλληνα διπλωμάτη που έχει γνώση του εγγράφου και μετέφερε τα στοιχεία στο «Ποντίκι», η διακοίνωση αναφέρει ότι «Η Γαλλία δεν επιθυμεί να έχει οποιαδήποτε ανάμιξη (implication) σε θέματα που αφορούν κυριαρχικά δικαιώματα χωρών». Η συγκεκριμένη διατύπωση αναδεικνύει την επιλογή του Παρισιού να κρατήσει αποστάσεις από τις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Η στάση του Παρισιού και η «φράση κλειδί»
Η φράση αυτή, που αποτελεί το κεντρικό σημείο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης, υπογραμμίζει την πρόθεση της Γαλλίας να μην εμπλακεί στις διαφορές για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτή η στάση υιοθετείται παρά τη στρατηγική συνεργασία που διατηρεί η Γαλλία με την Ελλάδα και την άμεση εμπλοκή της γαλλικής εταιρείας Nexans στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Το Παρίσι, μέσω αυτής της διατύπωσης, δεν αμφισβητεί τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Ωστόσο, αποφεύγει και να τοποθετηθεί υπέρ τους στο πλαίσιο της συγκεκριμένης διαδικασίας. Η επιλογή αυτή μπορεί να εξηγείται από την επιθυμία της Γαλλίας να αποφύγει μία ελληνοτουρκική αντιπαράθεση, δημιουργεί όμως παράλληλα πολιτικές συνέπειες που χρήζουν περαιτέρω ανάλυσης.
Νομική διάκριση έναντι πολιτικών συνεπειών
Η ελληνική κυβέρνηση έχει σπεύσει να διευκρινίσει ότι η γαλλική διακοίνωση έχει απλώς ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν συνιστά αίτημα άδειας προς την Τουρκία. Συγκεκριμένα, η κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι οι απαιτούμενες άδειες για τις εργασίες έχουν χορηγηθεί αποκλειστικά από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές και ότι καμία άδεια δεν ζητήθηκε από την Τουρκία.
Πρόκειται για μία ουσιαστική νομική διάκριση, η οποία, ωστόσο, δεν εξαντλεί την πολιτική διάσταση της υπόθεσης. Το ερώτημα που τίθεται δεν αφορά μόνο το ποιος έχει την αρμοδιότητα να χορηγήσει την άδεια, αλλά και τον λόγο για τον οποίο κρίθηκε αναγκαίο να ενημερωθεί επισήμως η Άγκυρα για δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές στις οποίες η Ελλάδα θεωρεί ότι ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Η τουρκική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο
Η ουσία της υπόθεσης δεν περιορίζεται στο νομικό σκέλος της ενημέρωσης ή του αιτήματος άδειας. Αφορά ένα σημαντικότερο ζήτημα: κατά πόσο η Άγκυρα κατορθώνει, χωρίς να εξασφαλίσει νομική αναγνώριση των αξιώσεών της, να επιβάλει στην πράξη την παρουσία της ως αναγκαίου παράγοντα για τις δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επίσημη ενημέρωση της Τουρκίας, ακόμη και αν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα, δημιουργεί ένα προηγούμενο και ενισχύει την αντίληψη περί της αναγκαιότητας της τουρκικής συναίνεσης ή ενημέρωσης για έργα στην περιοχή. Αυτό συμβαίνει ακόμη και σε θαλάσσιες ζώνες όπου η Ελλάδα διεκδικεί και ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα, θέτοντας έτσι ένα πολιτικό ζήτημα πέρα από τις νομικές διατυπώσεις.
Ο ενημερωτικός χαρακτήρας της διακοίνωσης
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, η γαλλική ρηματική διακοίνωση έχει σαφώς ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί αίτημα άδειας προς την Τουρκία. Αυτή η διπλωματική πρακτική είναι συνήθης και περιλαμβάνει την παροχή συγκεκριμένων πληροφοριών.
Μία τέτοια γνωστοποίηση, κατά τη συνήθη διπλωματική πρακτική, περιλαμβάνει τα στοιχεία του πλοίου που θα εκτελέσει τις εργασίες, τη φύση και τον χρόνο των εργασιών, καθώς και τις ακριβείς συντεταγμένες της περιοχής στην οποία πρόκειται να κινηθεί το πλοίο για την πόντιση του καλωδίου.
Ερμηνείες και διεκδικήσεις
Η επιλογή του Παρισιού να δηλώσει ότι δεν επιθυμεί εμπλοκή σε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων μπορεί να ερμηνευθεί ως μία προσπάθεια να αποφύγει οποιαδήποτε τοποθέτηση επί των αντικρουόμενων ελληνικών και τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Γαλλία φαίνεται να επιδιώκει να διατηρήσει μία ουδέτερη στάση ως προς τις διμερείς διαφορές.
Η συγκεκριμένη στάση της Γαλλίας, αν και δεν συνεπάγεται αναγνώριση τουρκικών αξιώσεων, δημιουργεί ένα πλαίσιο όπου η Άγκυρα μπορεί να επιχειρήσει να ενισχύσει τη θέση της ως παράγοντα στην περιοχή, ακόμη και χωρίς την εξασφάλιση νομικής αναγνώρισης των διεκδικήσεών της.
Με πληροφορίες από: Topontiki