Κοινωνία

Η Ελλάδα στον βυθό της Ευρώπης στην αγοραστική δύναμη

Newsroom
08-11-26

Παρά τους πανηγυρισμούς του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης για τους «μακροοικονομικούς δείκτες», την άνοδο του ΑΕΠ και τις εύφημες μνείες των οίκων αξιολόγησης, η σκληρή πραγματικότητα της καθημερινότητας αποδομεί πλήρως το αφήγημα της ευημερίας. Η Ελλάδα έχει σταθεροποιηθεί στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την πραγματική αγοραστική δύναμη και το διαθέσιμο εισόδημα.

Η ελληνική οικογένεια παρακολουθεί ανήμπορη τον μηνιαίο μισθό της να εξανεμίζεται μέσα στις πρώτες δέκα ημέρες κάθε μήνα. Ένα εκρηκτικό και ασφυκτικό κοκτέιλ, αποτελούμενο από τις αλλεπάλληλες αυξήσεις στην ενέργεια, την ασύδοτη ακρίβεια στα ράφια των σούπερ μάρκετ, τις εξωφρενικές τιμές των ενοικίων και τα δισεκατομμύρια των τραπεζικών προμηθειών, έχει μετατρέψει την επιβίωση της μεσαίας τάξης σε μια διαρκή εξίσωση χωρίς λύση.

Η θέση της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Τα επίσημα στοιχεία της Eurostat και του ΟΟΣΑ αποτυπώνουν με τον πιο αψευδή τρόπο το μέγεθος της κοινωνικής και οικονομικής διολίσθησης. Για να θεωρηθεί ότι ένα νοικοκυριό στην Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται στην κατηγορία της «άνετης» ή ανώτερης μεσαίας τάξης, ο πήχης για έναν ενήλικο τοποθετείται κατά μέσον όρο στα 2.867 ευρώ καθαρά τον μήνα.

Στην Ελλάδα, ο αντίστοιχος πήχης για την απλή, αξιοπρεπή διαβίωση ενός ατόμου βρίσκεται μόλις στα 1.463 ευρώ καθαρά. Αυτή η επίδοση κατατάσσει τη χώρα μας στην τέταρτη χειρότερη θέση σε ολόκληρη την Ε.Ε., αφήνοντάς μας πάνω μόνο από τη Βουλγαρία, την Ουγγαρία και τη Ρουμανία.

Η «προλεταριοποίηση» της μεσαίας τάξης

Όταν ο μέσος πραγματικός μισθός στη χώρα παραμένει καθηλωμένος κάτω από τα 1.200 ευρώ μεικτά και ο κατώτατος μισθός συμπιέζεται από τις πληθωριστικές πιέσεις, γίνεται σαφές ότι η παραδοσιακή μεσαία τάξη έχει υποστεί βίαιη προλεταριοποίηση. Η πλειονότητα των νοικοκυριών έχει μετατραπεί σε μια νέα κατηγορία «εργαζόμενων φτωχών» (working poor).

Οι πολίτες δεν καλούνται απλώς να διαχειριστούν μια προσωρινή κρίση, αλλά αντιμετωπίζουν μια δομική, μόνιμη υποτίμηση του βιοτικού τους επιπέδου. Αυτή η κατάσταση καθιστά αδιανόητη τη δημιουργία οποιουδήποτε αποταμιευτικού «μαξιλαριού» για την υγεία, τη συνταξιοδότηση ή τις έκτακτες ανάγκες της οικογένειας, αφήνοντας τα νοικοκυριά χωρίς καμία οικονομική ασφάλεια.

Το «κοκτέιλ» της ακρίβειας και των εξόδων

Στην καρδιά της οικονομικής αφαίμαξης παραμένει η ανεξέλεγκτη λειτουργία της αγοράς ενέργειας, με τις αλλεπάλληλες αυξήσεις – σοκ. Ταυτόχρονα, η ασύδοτη ακρίβεια στα ράφια των σούπερ μάρκετ επιβαρύνει σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Επιπλέον, οι εξωφρενικές τιμές των ενοικίων αποτελούν ένα δυσβάσταχτο βάρος για πολλά νοικοκυριά, ενώ τα δισεκατομμύρια των τραπεζικών προμηθειών προσθέτουν ένα επιπλέον στρώμα οικονομικής πίεσης. Όλοι αυτοί οι παράγοντες συνθέτουν ένα περιβάλλον που στραγγαλίζει το διαθέσιμο εισόδημα.

Οι παθογένειες στην αγορά ενέργειας

Η διαρκής μεταβλητότητα στα πράσινα και κίτρινα τιμολόγια ρεύματος, σε συνδυασμό με τις απότομες διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου, αποδεικνύουν ότι οι εγχώριες παθογένειες παραμένουν στο απυρόβλητο. Η πλήρης εξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής από το εισαγόμενο αέριο αποτελεί έναν βασικό παράγοντα αστάθειας.

Η απουσία ουσιαστικών υποδομών αποθήκευσης ενέργειας και η ολιγοπωλιακή δομή στην προμήθεια αφήνουν τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις εντελώς απροστάτευτες απέναντι στις διακυμάνσεις των τιμών και τις πιέσεις της αγοράς.

Με πληροφορίες από: Topontiki